Đổi mới, sáng tạo phát triển kinh tế tập thể

Số hợp tác xã thành lập mới tăng 46,5%

Báo cáo của Liên minh hợp tác xã (HTX) Việt Nam tại Hội nghị cho thấy, năm 2017, cả nước có 2.226 HTX thành lập mới, tăng 46,5% so với năm 2016; hiện cả nước có 19.000 HTX, trong đó 40% làm ăn hiệu quả. Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Nguyễn Ngọc Bảo cho biết: Trong năm qua, cả hệ thống đã nỗ lực, huy động các nguồn lực thực hiện có hiệu quả hoạt chức năng, nhiệm vụ được giao. Kinh tế hợp tác (KTHT), HTX phát triển cả số lượng và chất lượng, doanh thu lợi nhuận tăng hơn so với 2016, mang lại lợi ích cho các thành viên. “Đây là kết quả phấn đấu kiên trì của các cấp, các ngành trong những năm qua và tác động tích cực của Luật HTX năm 2012; ở hầu hết các tỉnh, thành phố đều tăng,” ông Bảo khẳng định.

Toàn cảnh hội nghị	Ảnh: Hải Phong

Trong năm qua, các HTX và địa phương đều chú trọng phát triển mô hình sản xuất gắn với chuỗi giá trị, áp dụng công nghệ cao, nâng cao năng lực giá trị, sức cạnh tranh của sản phẩm để phát triển hiệu quả bền vững. Các HTX phi nông nghiệp tăng số lượng, nâng cao hiệu quả hoạt động. Bên cạnh đó, có nhiều địa phương đã làm tốt việc giải thể HTX ngừng hoạt động như (Đắk Lắk, Quảng Nam), giải tỏa tâm lý mặc cảm với mô hình HTX kiểu cũ, tạo điều kiện ra đời các HTX chuyên ngành; xuất hiện một số mô hình tập đoàn HTX để huy động các nguồn lực phát triển từ thị trường, mô hình HTX tổ chức theo địa bàn huyện ở vùng khó khăn như: HTX Rạch Gầm ở Tiền Giang, HTX Anh Đào ở Lâm Đồng…

Tuy nhiên, theo Chủ tịch Liên minh HTX Nguyễn Ngọc Bảo, số lượng HTX thành lập tăng nhưng chưa tương xứng với tiềm năng và nhu cầu của nền kinh tế; một số tỉnh có số lượng HTX thành lập mới thấp như Phú Yên, Bình Định, Quảng Ngãi, Khánh Hòa…; còn nhiều xã chưa có HTX; nhiều HTX chuyển đổi, hoạt động chưa đúng nguyên tắc, nhiều HTX chưa đa dạng được các dịch vụ phục vụ thành viên cũng như lợi ích mang lại cho thành viên còn ít. Mặt khác, những khó khăn nội tại của HTX kéo dài, chậm được khắc phục; còn nhiều HTX lúng túng trong hoạt động và gặp khó khăn trong SXKD như các HTX chăn nuôi… Theo ông Nguyễn Ngọc Bảo, để khắc phục các hạn chế, Liên minh HTX đề nghị Chính phủ trình QH sửa đổi một số quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012 chưa phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế tập thể giai đoạn hiện nay.

Tránh “làm nhầm vai”

Ghi nhận những kết quả đã đạt được trong công tác phát triển HTX và KTHT, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, một năm mà thành lập mới được hơn 2.000 HTX là một thành tích bất ngờ, thể hiện vai trò rất quan trọng cũng như sức hút của HTX kiểu mới. “Số lượng HTX và hiệu quả hoạt động gia tăng vừa là kết quả, vừa là nguyên nhân góp phần vào thành công của Chính phủ trong năm 2017. Đây là nỗ lực của cả nước trong thực hiện các nghị quyết của Đảng, QH, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, sự vào cuộc của địa phương, các bộ, ngành và rõ ràng có sự đóng góp rất quan trọng của Liên minh HTX Việt Nam,”  Phó Thủ tướng đánh giá.

Nhắc lại Kết luận số 56 của Bộ Chính trị ban hành năm 2013: “KTTT vẫn chưa thoát khỏi tình trạng yếu kém kéo dài”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đề nghị Liên minh HTX nhận thức được thực trạng và vai trò KTTT mà nòng cốt là HTX để phát triển thực chất, hiệu quả hình thức kinh tế này. Theo đó, phát triển KTHT, HTX không chỉ giúp hiệu quả hoạt động HTX tăng lên, đóng góp vào GDP mà quan trọng hơn là giải quyết việc làm, nâng cao phúc lợi cho nông dân, các thành viên HTX, ổn định chính trị và đóng góp quan trọng vào cơ cấu lại nền nông nghiệp… Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu Liên minh HTX quán triệt sâu sắc, mục đích, chức năng, tôn chỉ trong Điều lệ hoạt động của Liên minh, tránh việc “làm nhầm vai”. Liên minh HTX là để đại diện, hỗ trợ các thành viên chứ không phải chỉ đi làm kinh tế.

Đồng thời, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Liên minh HTX tập trung làm rõ chức năng đại diện và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên: “Phải cụ thể hóa quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên là gì vì người ta có tham gia HTX hay không đều xuất phát từ lợi ích, không có lợi ích người ta không tham gia HTX, sẽ không bảo đảm số lượng và chất lượng HTX”. Mặt khác, cần tăng cường phối hợp với các bộ, ngành bằng cơ chế và quy chế; chú trọng phát triển các thành viên liên kết theo quy định của Điều lệ Liên minh HTX Việt Nam để làm gia tăng sức mạnh của HTX…