Hòa Bình: Lồng ghép phát triển HTX trong nông thôn mới

Ông Trần Văn Thành - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Hòa Bình, cho biết Liên minh HTX tỉnh đã tham mưu và được Tỉnh ủy, UBND tỉnh giao xây dựng đề án chiến lược củng cố và phát triển HTX giai đoạn 2017 - 2020 và tầm nhìn 2025.

Trên địa bàn tỉnh Hòa Bình hiện có 277 HTX và 196 tổ hợp tác (THT), trong đó rà soát có 155 HTX đang hoạt động hiệu quả, 122 HTX ngừng hoạt động từ nhiều năm nhưng chưa giải thể hoặc xóa tên.

Những rào cản HTX

Ở Hòa Bình hiện nay đa phần là HTX nông nghiệp, chiếm 58,06% và tỷ lệ ít nhất là quỹ TDND, chiếm 2,58%. Khó khăn lớn nhất các HTX đang gặp phải là vấn đề tiếp cận vốn vay.

Trong 5 năm gần nhất (2013 - 2017), Hòa Bình không ngừng tăng số HTX thành lập mới, riêng năm 2016 ra đời 32 HTX. Chất lượng HTX chuyển biến rõ theo hướng tăng tỷ lệ HTX khá giỏi, giảm tỷ lệ trung bình và yếu kém. Như năm 2016, có 30,97% HTX khá giỏi, 49,68% HTX trung bình, còn 19,35% HTX yếu kém.

Đáng kể, trong khi loại hình Liên hiệp HTX còn trì trệ ở nhiều địa phương, thì Hòa Bình đã quan tâm tư vấn liên kết 5 HTX để hỗ trợ thành lập mới Liên hiệp HTX Cam Cao Phong, tạo tiền đề triển khai đề án phát triển mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị sản phẩm của Liên minh HTX Việt Nam.

Công tác quản lý nhà nước về HTX dù có cải thiện, nhưng còn nhiều tồn tại. Phần lớn cán bộ kiêm nhiệm, hầu hết cấp huyện chưa có cán bộ chuyên trách, cấp xã chưa bố trí cán bộ theo dõi HTX.

Rào cản lớn phát triển HTX ở Hòa Bình là còn nhiều HTX hoạt động hình thức, nhiều HTX chưa có liên kết hệ thống, chất lượng cán bộ HTX còn hạn chế, nhất là đối với các HTX nông nghiệp. Đa số HTX chưa có trụ sở làm việc, chưa được cấp “sổ đỏ”, thiếu thốn đất đai, thiếu vốn mà khó tiếp cận với các nguồn vốn tín dụng.

Hòa Bình thí điểm hỗ trợ phát triển HTX gắn với sản phẩm chủ lực cam Cao Phong

Ban cán sự Đảng các cấp vào cuộc

Trong bối cảnh HTX yếu kém và sự buông lỏng quản lý HTX ở hầu hết các cấp ngành, việc Tỉnh ủy Hòa Bình chủ trương xây dựng đề án bài bản được xem là cuộc cách mạng tiên phong phát triển HTX hiện nay.

Về nguồn lực, Hòa Bình dự toán tổng kinh phí củng cố và phát triển HTX giai đoạn 2017 - 2020 khoảng 77,284 tỷ đồng, trong đó, 57,93 tỷ đồng từ nguồn xây dựng NTM, còn 19,353 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh.

Mục tiêu ở Hòa Bình là 4 năm tới tăng bình quân trên 35 HTX/năm, để tới năm 2020, toàn tỉnh có trên 295 HTX, gắn với ít nhất 3 chuỗi giá trị nông sản phẩm chủ lực. Tỉnh phấn đấu đến năm 2020 xóa bỏ tình trạng HTX hình thức, 60% HTX khá và dưới 10% HTX yếu kém...

Đáng lưu ý, đề án xác định rõ 4 nhiệm vụ trọng điểm đối với Ban cán sự Đảng chính quyền các cấp từ tỉnh đến xã. Cụ thể như lập kế hoạch xây dựng chuỗi cửa hàng nông sản an toàn trên toàn địa bàn tỉnh gắn với hệ thống chợ đầu mối. Xây dựng kế hoạch phát triển HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị nông sản giai đoạn 2017 - 2025.

Ngoài ra, Ban cán sự Đảng các cấp xây dựng kế hoạch hỗ trợ đào tạo cán bộ HTX, đưa cán bộ trẻ qua đào tạo về HTX theo Thông tư 340 ngày 29/12/2016 của Bộ Tài chính, xây dựng Đề án thành lập Trung tâm tư vấn hỗ trợ phát triển HTX thuộc Liên minh HTX tỉnh.

Đề án chiến lược phát triển HTX nêu ra 6 giải pháp chủ yếu, đó là tuyên truyền nâng cao nhận thức xã hội về HTX, cải thiện môi trường đầu tư thu hút doanh nghiệp liên kết với HTX hình thành các chuỗi giá trị. Trong đó, ưu tiên 6 chuỗi như cây có múi, cá lòng hồ, gà đồi, mía tím, rau su su Tân Lạc, các chuỗi rau hữu cơ. Năm nay thí điểm mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi cam Cao Phong để rút kinh nghiệm.

Ngoài giải pháp tăng cường quản lý nhà nước với HTX, đề án tập trung tháo gỡ và thực hiện cơ chế chính sách phù hợp hỗ trợ phát triển HTX (đất đai, hạ tầng, tín dụng, nhân lực, tiêu thụ sản phẩm...), trong đó, ngân sách tỉnh hỗ trợ 100% kinh phí thành lập mới HTX theo Quyết định 2261, mức hỗ trợ tối đa 30 triệu đồng/HTX.

Theo Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Trần Văn Thành, đề án chiến lược phát triển HTX tới năm 2020 là chủ trương có ý nghĩa to lớn và toàn diện. Liên minh HTX tỉnh xác định con đường duy nhất là phải quyết tâm vào cuộc, xứng với vai trò tỉnh giao “đầu mối chính” triển khai đề án, trong đó một số nhiệm vụ gần như quản lý nhà nước HTX trên địa bàn.

Lưu Đoàn
http://thoibaokinhdoanh.vn