Áp dụng giá dịch vụ thay thế thủy lợi phí: Cú hích mới với sản xuất NN

Ông Đỗ Văn Thành – Vụ trưởng Vụ Quản lý nguồn nước và Nước sạch nông thôn, Tổng cục Thủy lợi (Bộ NNPTNT), thành viên của tổ soạn thảo dự án Luật Thủy lợi đã có những chia sẻ sâu hơn với NTNN/Dân Việt về nội dung của dự án luật này.

Thi công công trình thủy lợi tại huyện Thanh Chương (Nghệ An).  I.T

Vừa qua, dự án Luật Thủy lợi đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đưa ra bàn thảo. Ông có thể cho biết rõ hơn về những điểm đáng chú ý của dự luật này?

- Tại phiên thảo luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án luật này, nhiều đại biểu bày tỏ băn khoăn về việc Luật Thủy lợi có chồng chéo với một số luật khác như Luật Tài nguyên nước, Luật Đê điều, Luật Phòng chống thiên tai... Chúng tôi rất mừng khi nhiều đại biểu quan tâm và góp ý để hoàn thiện dự án luật này.

Dự án Luật Thủy lợi có rất nhiều điểm mới nổi bật. Đây được xem là bước đột phá lớn đối với sự phát triển của ngành thủy lợi. Điểm thứ nhất, dự luật đề cập đến việc đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi, trong đó nói rõ các công trình thủy lợi lớn phục vụ hàng nghìn ha, hồ đập lớn, trạm bơm, đập dâng vẫn do nhà nước đầu tư. Bên cạnh đó, nhà nước sẽ tiếp tục đầu tư những hệ thống thủy lợi ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn. Đối với những công trình thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng (quy mô phục vụ từ 100-300ha), nhà nước khuyến khích tổ hợp tác, hợp tác xã đứng ra làm chủ, đầu tư, quản lý và khai thác. Nếu có khó khăn nhà nước sẽ hỗ trợ. Đây là điểm rất mới so với trước.

Đối với các công trình thủy lợi do nhà nước đầu tư, cơ quan quản lý công trình là cơ quan quản lý nhà nước (ví dụ nhà nước giao Bộ NNPTNT quản lý thì bộ này sẽ quản lý đặt hàng và đấu thầu với các đơn vị quản lý khai thác), các công trình ở địa phương sẽ do địa phương quản lý. Các công trình thủy lợi do tư nhân đầu tư, sẽ do tư nhân quản lý và khai thác.

Điểm mới thứ hai là về dịch vụ thủy lợi. Dự thảo coi công tác thủy lợi là dịch vụ có mua và có bán, theo hợp đồng kinh tế và theo thỏa thuận giữa 2 bên. Theo đó, trước đây là thủy lợi phí chỉ có phí, bây giờ sẽ chuyển thành giá dịch vụ.

Một điểm mới nữa là dự án luật sẽ đưa vào 1 chương về thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng. Trong đó coi tổ chức cá nhân là chủ thể, họ phải đứng ra tổ chức xây dựng quản lý khai thác để hoạt động tốt và hiệu quả. Sau này sẽ có nghị định về phát triển thủy lợi nhỏ, thủy lợi nội đồng và đề cập đến các nhiệm vụ của thủy lợi nhỏ, nội đồng.

Ông có thể nói rõ hơn vì sao lại phải quy định giá dịch vụ thủy lợi thay cho thủy lợi phí?

-Trước đây, trong việc quản lý khai thác công trình thủy lợi, chúng ta dùng khái niệm thủy lợi phí. Việc sử dụng nước tưới tiêu hoặc dịch vụ thủy lợi chỉ phải trả phí, do vậy dịch vụ thủy lợi chưa được coi là hàng hóa giữa bên mua và bên bán. Hơn nữa, phí quy định không xuất phát từ chi phí sản xuất và quản lý vận hành, do vậy không theo quy luật thị trường, không thể hiện giá sử dụng nước.

Còn dịch vụ thủy lợi sẽ theo quy luật thị trường. Việc chuyển sang giá thể hiện rõ sự minh bạch trong công tác thủy lợi, tạo ra nhiều nguồn lực để đầu tư mạnh mẽ hơn cho hạ tầng thủy lợi, từ đó phục vụ tốt hơn cho người dân.

Giá thủy lợi sẽ dựa trên cơ sở đầu vào xây dựng công trình, chi phí quản lý vận hành và các chi phí khác và sẽ vận hành tùy theo từng thời kỳ phát triển kinh tế xã hội, giống như giá điện, xăng dầu.

Lộ trình áp dụng quy định này như thế nào, thưa ông?

- Dự kiến kỳ họp Quốc hội vào tháng 5.2017, dự án Luật Thủy lợi sẽ được xem xét thông qua. Sau khi Luật Thủy lợi được ban hành thì đến đầu năm 2018 sẽ có hiệu lực. Khi đó các văn bản hướng dẫn dưới luật như nghị định, thông tư hướng dẫn sẽ được hoàn chỉnh, lúc đó sẽ có các khung giá cụ thể.

Xin cảm ơn ông!