Lợn Trung Quốc tràn vào Việt Nam, cuộc "đổ bộ" đã được báo trước?

Bước đầu xác nhận có tình trạng lợn ngoại đang tìm cách "vượt biên" về Việt Nam, song lẻ tẻ, chứ không rầm rộ. Tuy nhiên, diễn biến thời gian tới không biết sẽ ra sao?  

Trung Quốc về cơ bản tự túc được thịt lợn

Chúng tôi từng có bài viết "Bình tĩnh để tránh bị hớ trong đàm phán xuất khẩu thịt lợn”, sau khi trong nước xảy ra cuộc khủng hoảng giá lợn năm 2016 - 2017 khiến ngành chăn nuôi lợn lao đao, phá sản, các đoàn chức năng của Việt Nam liền sang Trung Quốc đàm phán để tìm đường XK chính ngạch thịt lợn. Bài đăng trên NNVN đã cảnh báo cần bình tĩnh để việc đàm phán tránh bị hớ.

Lực lượng chức năng tỉnh Lạng Sơn bắt giữ lô lợn hơi nhập lậu từ Trung Quốc

Bởi với một đất nước có truyền thống làm cái gì cũng phải quy mô lớn, rất có thể khi việc đàm phán thành công thì thay vì chúng ta bán được lợn sang thì ngược lại, Trung Quốc sẽ bán cả lợn, gà sang ta. Nay thực tế diễn ra đúng như vậy, Trung Quốc hiện đã hội tụ đủ quy mô, số lượng, giá thành để bán cả gà giống, gà thịt và nay là lợn hơi sang Việt Nam, một sản phẩm thế mạnh trước đây vốn chỉ có ta xuất sang họ.

Sở dĩ Trung Quốc từng bị thiếu hụt thịt lợn trầm trọng do họ thay đổi chính sách về môi trường trong chăn nuôi. Theo đó, những trang trại ô nhiễm, nằm gần các thành phố lớn bị buộc phải đóng cửa, hoặc di chuyển nếu không sẽ gánh chịu mức xử phạt rất cao. Bên cạnh đó, những năm 2013 - 2015, Trung Quốc liên tiếp thiên tai lũ lụt và những trận rét kỷ lục khiến một số vùng chăn nuôi lợn thất bát, dẫn đến việc thiếu hụt lợn cục bộ từ cuối 2014 đến đầu năm 2016.

Sau khi thực hiện cuộc đại dịch chuyển vùng chăn nuôi lợn về phía Nam, cộng với ứng dụng giống, công nghệ mới, hiện đại trong chăn nuôi lợn trên thế giới vào sản xuất, chỉ trong vòng vài năm Trung Quốc đã cơ bản tự chủ được phần lớn thịt lợn. Đặc biệt, rất có thể trong tương lai không xa họ sẽ XK thịt lợn sang các nước khác nên ngành chăn nuôi lợn nước ta cần những chính sách điều chỉnh phù hợp.  

Quay trở lại câu chuyện gần đây Lạng Sơn đã bắt giữ được một số vụ vận chuyển lợn nhập lậu từ Trung Quốc. Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Lạng Sơn cho biết, từ đầu năm đến nay, đã phát hiện một vài vụ vận chuyển lợn sang Việt Nam qua lối mở khu vực cửa khẩu Bắc Xa (huyện Đình Lập).

Ngày 6/6, Đội Quản lý thị trường số 09 phát hiện xe tải mang biển kiểm soát 14C – 170.92 do Nguyễn Văn Quảng, sinh năm 1982, trú tại thôn 3, xã Quảng Thành, Hải Hà (Quảng Ninh) đang có hành vi vận chuyển 05 con lợn thịt thương phẩm và 08 con lợn sữa với trọng lượng 420 kg từ khu vực biên giới vào nội địa tiêu thụ. Ảnh: I.T

Theo Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Văn Trường, từ giữa tháng 6/2018, BCĐ 389 tỉnh đã có văn bản tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động buôn bán, vận chuyển lợn thịt nhập lậu, không rõ nguồn gốc xuất xứ, đơn vị đã huy động lực lượng, tổ chức các chốt chặn tại các vị trí trọng yếu để kịp thời phát hiện và ngăn chặn.

Kết quả, rạng sang 1/7/2018, Đội QLTT số 12 phối hợp với Công an huyện Đình Lập, Đồn Biên phòng Bắc Xa kiểm tra 2 xe ô tô có biển kiểm soát tại khu vực Lạng Sơn đang vận chuyển lợn hơi nhập lậu từ hướng biên giới xã Bắc Xa qua địa bàn huyện Đình Lập về các tỉnh tiêu thụ.

Kiểm tra thực tế trên 2 xe ô tô có vận chuyển gồm 18 con lợn thịt, chủ hàng là ông Lộc Văn Xuân, địa chỉ: Thôn Nà Táng, xã Bính Xã, huyện Đình Lập và ông Trần Văn Hải địa chỉ: khu Hòa Bình 1, thị trấn Đồng Mỏ, huyện Chi Lăng, đã không xuất trình được hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc NK lợn hợp pháp, giấy chứng nhận kiểm dịch của lô hàng trên.

Ảnh: N.H

Toàn bộ số lợn sống trên được mua của một số người dân Trung Quốc, sau đó vận chuyển qua các đường mòn biên giới vận chuyển vào sâu trong nội địa bán kiếm lời. Đội QLTT số 12 xử phạt hai ông Lộc Văn Quân, Trần Văn Hải 60.000.000 đồng, tịch thu toàn bộ số lợn nhập lậu là 3.040 kg, trị giá 100 triệu đồng, đồng thời chuyển giao cho cơ quan thú y tiêu hủy số lợn.

Còn thông tin từ Chi cục Kiểm dịch động vật vùng Lạng Sơn, thành viên của BCĐ 389 tỉnh Lạng Sơn, cho biết: Ngay sau khi có thông tin lực lượng Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường bắt giữ được một vụ vận chuyển lợn trái phép từ Trung Quốc vào địa phận huyện Cao Bằng, Chi cục đã chỉ đạo các trạm trực thuộc phối hợp với Chi cục Thú y tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng này.

Đến thời điểm hiện tại, lực lượng chức năng phát hiện được 5 vụ nhỏ lẻ quy mô nhỏ. Trong đó, một vụ 5 con lợn và một vụ 18 con (tại huyện Lộc Bình); một vụ 5 con lợn (tại huyện Văn Lãng) và một vụ 18 con lợn và 1 vụ 13 con (tại huyện Đình Lập).  

Cán bộ Đồn Biên phòng Bắc Sơn (BĐBP Quảng Ninh) tiêu hủy lợn nhập lậu. Ảnh: Vi Thu

Hỏi một số lái buôn tại cửa khẩu, hiện giá lợn hơi tại Trung Quốc là bao nhiêu? Trả lời: khoảng 10 nhân dân tệ/kg, quy đổi ra tiền Việt Nam khoảng 38.000 - 40.000 đồng/kg. Trong khi đó, hiện giá lợn hơi trong nước xung quanh 45.000 đồng/kg, nếu trừ đi các chi phí vận chuyển, hao hụt, rủi ro khi bị bắt, lợi nhuận thu được khi xuất lợn vào Việt Nam chưa hấp dẫn các đầu nậu.

Bên cạnh đó, khác với buôn gà lậu khi người dân bản địa sống dọc biên giới có thể lợi dụng trời tối gồng gánh hàng qua các đường mòn, lối mở, việc buôn lậu lợn khó khăn hơn rất nhiều do lợn to và nặng, đa phần đều trên 1 tạ.

Cánh vác hàng thuê chỉ có thể chở bằng xe máy một vài con hoặc muốn vận chuyển nhiều phải lùa lợn đi bộ băng rừng, băng núi vào ban ngày nên cũng hạn chế phần nào việc buôn lậu quy mô lớn, bởi ban đêm lợn không thể di chuyển được.