Thông tin sản xuất tiêu thụ gạo một số nước cuối tháng 10/2014

1. Thái Lan

Gạo Thái Lan 5% tấm giao vào cuối tháng 10 đạt 425 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước, giảm 15 USD/tấn tháng 9, và tăng 15 USD/tấn so với năm 2013. Bộ Thương mại Thái Lan sẽ giao chậm 1 triệu tấn gạo bán hàng nhằm nâng giá. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan sẽ bán khoảng 207.899 tấn gạo từ kho dự trữ của mình vào ngày 28 / 10,

Bahrain đã hứa sẽ mua 1 lượng gạo từ Thái Lan để thúc đẩy hơn nữa quan hệ song phương  giữa hai nước.

2. Ấn Độ

Gạo Ấn Độ 5% tấm giao vào cuối tháng 10 đạt 420 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước, giảm 10 USD/tấn so với tháng 9 và tăng 5 USD/tấn so với năm 2013.

Diện tích xuống giống vụ lúa chính (tháng 6 đến tháng 12) đã hoàn tất và cho thấy hơi thấp hơn so với năm 2013.

Nhà nước Ấn Độ Mizoram sẽ mua 3.000 tấn gạo từ một nhà thầu tư nhân để đảm bảo cung cấp đủ khi đường sắt và đường bộ gián đoạn.

Các xét nghiệm gạo thơm basmati của Ấn Độ ở Punjab xác nhận không có dư lượng thuốc trừ sâu, sau khi ngành chức năng của Mỹ đã từ chối nhập gạo basmati từ Ấn Độ kể từ tháng 8/2011 do phát hiện dư lượng tricyclazole (hoạt chất thuốc trên bệnh đạo ôn và đạo ôn cổ bông) trong gạo. Các nhà khoa học của Ấn Độ đã khẳng định chính quyền bang Punjab và Đại học Punjab khuyến cáo nông dân không sử dụng tricyclazole. Giống gạo dỏ "korgutt" ở tiểu bang Goa của Ấn Độ đã được công nhận bởi là nguồn gen chịu mặn.

3. Việt Nam

Gạo Việt Nam 5% giao vào cuối tháng 10 đạt 445 USD/tấn, tăng 10 USD/tấn so với tuần trước, không thay đổi so với tháng 9 và tăng 45 USD/tấn so với năm 2013.

Việt Nam xuất khẩu được 4,927 triệu tấn gạo từ 1/1 đến 16/10/2014, ít hơn khoảng 14% so với cùng kỳ năm 2013. Giá gạo xuất khẩu trung bình trong năm nay đạt 433 USD/tấn (FOB), tăng khoảng 3 USD USD/tấn so với cùng kỳ năm 2013.

Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết các chuyên gia kinh tế đã chỉ trích dự thảo kế hoạch tái cơ cấu sản xuất lúa gạo của Việt Nam đến năm 2020 (The Draft Plan Of Vietnams Rice-Production Restructuring Strategy 2020). Họ cho rằng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng kế hoạch này với tham vọng quá cao đối với ngành lúa gạo của Việt Nam .

Dự thảo kế hoạch của Bộ NN & PTNT bao gồm các mục tiêu sau: (1) Nâng cao thu nhập của nông dân trồng lúa đạt 100-120 triệu đồng/ha (tương đương 4.640 – 5.568 USD/ha); (2) tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới ở Bắc Phi và Đông Á; (3) Tăng giá xuất khẩu của gạo hạt dài chất lượng cao lên 600 USD/tấn và giá xuất khẩu gạo thơm lên 800 USD/tấn đến năm 2020; (4) Cắt giảm diện tích trồng lúa từ 7,8 triệu ha xuống còn 7 triệu ha trong sáu năm tới; (5) Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sẽ tập trung vào sản xuất giống lúa theo định hướng xuất khẩu, còn đồng bằng sông Hồng sẽ tập trung vào sản xuất cho thị trường trong nước. Năng suất cao và giống lúa chất lượng cao sẽ được sử dụng để đạt được mục tiêu đến năm 2020

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mục tiêu của Bộ NN & PTNT là không thực tế. Họ lưu ý rằng nếu thu nhập từ người trồng lúa tăng theo như kế hoạch Bộ NN & PTNT, thì sẽ không có nông dân nào bỏ lúa để chuyển sang cây trồng khác, như vậy mục tiêu giảm diện tích trồng lúa sẽ không khả thi. Với mục tiêu nâng giá gạo chất lượng cao lên 600 USD/tấn và giá gạo thơm lên 800 USD/tấn cũng không phù hợp với dự báo giá gạo trên thế giới đến năm 2020 có xu thế thấp hơn.

Một số chuyên gia cũng chỉ ra rằng dự thảo kế hoạch còn thất bại trong việc giải quyết các khó khăn mà người nông dân gặp phải. Họ cho rằng chính phủ cần phải tổ chức lại chuỗi giá trị lúa gạo để cải thiện thu nhập của nông dân và các thành phần khác tham gia trong chuổi. Dự thảo kế hoạch không tập trung vào tái cấu trúc lại tổng công ty lương thực nhà nước và bố trí lại vai trò của Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA),

Các chuyên gia kinh tế còn khuyến cáo nông dân không nên sản xuất và xuất khẩu gạo cấp thấp và trung bình mà tập trung vào sản xuất  và xuất khẩu lúa gạo cao cấp. Nông dân trồng lúa Việt Nam chủ yếu sản xuất cũng như xuất khẩu gạo cấp thấp và trung bình trong suốt 2 thập kỷ qua, và chất lượng gạo cấp thấp hiện nay chiếm hơn 40% lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Đây là điều đáng quan ngại vì những năm gần đây, Ấn Độ, Myanmar và Campuchia cũng đã tăng nguồn cung cấp gạo cấp thấp và trung bình trên thị trường quốc tế, Việt Nam đã phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh gay gắt từ ba nước này. Ngoài ra do cạnh tranh gay gắt, các nhà xuất khẩu Việt Nam đã không được nhận được giá hợp lý. Gạo cấp thấp cho lợi nhuận thấp cho nông dân và cũng sẽ không tạo ra lợi nhuận xuất khẩu cao. Khi nguồn gạo cấp thấp cung vượt quá nhu cầu, thì sẽ tạo áp lực giảm giá lúa trong nước. Giá lúa trong nước vẫn giữ ổn định ở mức khoảng 5.000 đồng một kg (khoảng 231,5 USD/tấn). Mặt khác, chi phí sản xuất đã không ngừng  tăng. Các chính sách của nhà nước chưa khuyến khích nông dân sản xuất và xuất khẩu những chủng loại gạo chất lượng cao để mang lợi nhuận cao cho nông dân lẫn doanh nghiệp.

Chính phủ sắp ban hành những chính sách mới để khuyến khích nông dân canh tác giống lúa chất lượng cao và hỗ trợ các doanh nghiệp nhập khẩu gạo xây dựng thương hiệu gạo chất lượng cao, tạo sự đa dạng chủng loại và giá gạo của Việt Nam

4. Pakistan

 Gạo Pakistan 5% tấm giao vào cuối tháng 10 đạt 440 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước, giảm khoảng 10 USD USD/tấn so với tháng 9, và tăng khoảng 20 USD USD/tấn so với năm 2013.

Pakistan xuất khẩu được 221.715 tấn gạo trong tháng 9, tăng khoảng 20% so với tháng 8. Về giá trị, kim ngạch xuất khẩu gạo tăng lên khoảng 132,90 triệu USD trong tháng 9, tăng khoảng 27% so với tháng 8. Các nhà nghiên cứu tại Ali Shah khô cằn Đại học Nông nghiệp Pir Mehar đã phát triển mô hình giúp nông dân sử dụng phân bón hiệu quả nhất. Cơ quan Vũ trụ quốc gia của Pakistan ước tính niên vụ 2014-15 (7/2014-6/2015) sản lượng gạo của Pakistan sẽ giảm xuống dưới 6,78 triệu tấn do trận lũ lụt trong tháng 8 đã gây thiệt hại 116.700 ha ruộng lúa.

5. Thị trường khác

- Vụ thu hoạch lúa Italia giảm so với năm 2013, Nguyên nhân do thời tiết lạnh mưa dầm trong tháng 7 và 8. Giá lúa giảm nên người trồng lúa Ý phải dựa vào hỗ trợ của châu Âu.

- Giá gạo ở Nga đã tăng lên trong năm 2013, Bộ Nông nghiệp Mỹ cho rằng chủ yếu là do một số cảng đã đóng cửa ngưng nhập khẩu gạo của Trung Quốc.

- Nông dân trồng lúa ở Bangladesh chỉ trích chính phủ hỗ trợ cho các nhà máy xay xát khi ấn định mức giá lúa và giá gạo cho vụ mùa (tháng 4 đến tháng 12). Giá lúa được ấn định ở mức 228 USD/tấn (4.845 đồng/kg) tăng khoảng 6%, và giá gạo được ấn định ở mức 355 USD/tấn (7541 đồng/kg), tăng khoảng 10% .

- Sản lượng lúa đến quý 3/2014 của Philippines ước đạt 3.01 triệu tấn, giảm 10,5% so với năm 2013 nhưng cao hơn so với dự báo trước đó khoảng 0,5%.

- Tổng thống mới của Indonesia đang nỗ lực tự cung tự cấp các lương thực cơ bản như gạo, bắp và đường, trong vòng bốn năm tới.

- Các chuyên gia nói rằng xuất khẩu gạo của Ai Cập sẽ chỉ đạt khoảng 300.000 tấn trong năm 2014-15, thấp hơn mục tiêu một triệu tấn.

- Trong thời gian từ tháng 4-9/2014, Myanmar đã xuất khẩu được 630.071 tấn lúa được 238 triệu USD. Trong đó chỉ có 120.000 tấn gạo qua cảng biển (350 USD/tấn hay 7435 đồng/kg), còn lại 510.996 tấn qua đường bộ biên giới Trung Quốc (383 USD/tấn hay 8136 đồng/kg) .Lệnh cấm của Trung Quốc nhập khẩu gạo qua biên giới ở Myanmar đã dẫn đến giảm lượng gạo qua biên giới chỉ còn 25 tấn/ngày so với 3.500 tấn/ngày vài tháng trước kia. Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo sản lượng lúa của Myanmar năm 2014 đạt 18,68 triệu tấn lúa (tương đương 11,96 triệu tấn gạo), xuất khẩu 1,3 triệu tấn gạo.

Nguồn: bannhanong.vn