Không nên coi nông nghiệp hữu cơ là hướng đi duy nhất

Nhận định trên đã được nhiều đại biểu chia sẻ tại Diễn đàn Quốc gia Phát triển Nông nghiệp hữu cơ lần thứ nhất diễn ra ngày 27.12 tại TP.HCM. Hội thảo do Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam tổ chức đã có sự tham gia của những chuyên gia uy hàng đầu trong lĩnh vực như GS Nguyễn Lân Dũng, Chủ tịch Hội các ngành Sinh học Việt Nam hay GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia nông nghiệp…

Còn nhiều ngộ nhận về Nông nghiệp hữu cơ

Hóa học hóa nông nghiệp đã đưa Việt Nam từ nước nhập khẩu lương thực thành nước xuất khẩu hàng đầu nhiều loại nông sản. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp đang đứng trước các thách thức nghiêm trọng như chất lượng nông sản giảm sút, môi trường ô nhiễm, đa dạng sinh học bị suy giảm.

Trước thực tế đó, ông Lê Quốc Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội NNHC cho rằng: “Đã đến lúc chúng ta cần hướng đến một nền sản xuất hiệu quả, chất lượng, chuỗi giá trị được nâng cao và môi trường sống được cải thiện. Trong bối cảnh hiện nay, sản xuất hữu cơ và theo hướng hữu cơ đang ngày càng được quan tâm, là xu thế phát triển của Việt Nam và toàn thế giới”.

Đồng thời ông Phong cũng nhấn mạnh quan điểm NNHC không thể phát triển theo phong trào ồ ạt mà phải dựa trên điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu cụ thể và cần xác định, lựa chọn chính xác chủng loại, quy mô, vùng sản xuất thích hợp với nhu cầu của thị trường.

Nói về tình trạng lạm dụng phân bón, thuốc hóa học, GS Võ Tòng Xuân cho biết điều này sẽ làm giảm khả năng miễn dịch của cây, dễ dẫn đến các loại sâu bệnh. Do đó, nhiều người đã quan tâm đến nông nghiệp hữu cơ như lời giải cho vấn đề trên. Tuy nhiên, GS Xuân cũng cho rằng nếu triển khai ồ ạt, năng suất của ngành nông nghiệp sẽ khó đáp ứng được nhu cầu lương thực hiện nay.

Theo GS Võ Tòng Xuân, phát triển NNHC cần phải đi đôi với đảm bảo nhu cầu lương thực

Cùng chung quan điểm này, GS Nguyễn Ngọc Kính, Nguyên Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ - Bộ NN-PTNT chia sẻ về việc nhiều cá nhân, đơn vị đang ngộ nhận về NNHC. Những cá nhân, đơn vị này nghĩ rằng NNHC là phương thức làm tăng cả chất lượng lẫn năng suất và sẽ nhanh chóng bao trùm toàn bộ nền sản xuất nông nghiệp Việt Nam.

“Thực tiễn sản xuất trên thế giới và trong nước cho thấy năng suất của phương thức canh tác nông nghiệp hữu cơ (NNHC) giảm khoảng 30%. Điều này cùng với các chi phí khác làm cho giá bán nông sản hữu cơ cao hơn giá thị trường 3 – 4 lần và không phù hợp với thu nhập của phần lớn người dân.”, GS Kính nhận định.

Khó tìm đầu ra cho sản phẩm NNHC

Là một thành viên trong Liên minh Thực phẩm minh bạch, anh Bùi Thái Sơn, Giám đốc Công ty Nature Farm luôn mong muốn đem đến cho người tiêu dùng những sản phẩm sạch, đảm bảo chất lượng. Nhưng thực hiện được nguyện vọng đó lại không hề đơn giản, nhất là với những người mới bắt đầu chuyển sang canh tác theo hướng hữu cơ.

Anh Sơn cho hay: “Nếu người nông dân mới bắt đầu thì rất khó. Chuyển sang canh tác hữu cơ, cây phát triển không tốt, không đạt năng suất họ rất dễ nản. Đó là chưa kể khi thấy cây bị sâu bệnh phá hoại mà không được dùng thuốc xử lý như trước kia.”

Anh Bùi Thái Sơn đang giới thiệu các sản phẩm NNHC cho khách hàng

Kể cả với những người đã có kinh nghiệm canh tác cũng, việc tìm được đầu ra cho sản phẩm cũng hết sức khó khăn.

“Đầu ra rất nhỏ giọt. Sản phẩm hữu cơ mình chỉ bán được cho những cửa hàng cao cấp. Mỗi tuần họ tiêu thụ được cho mình vài chục ký cho đến trăm ký trong khi lượng sản xuất ra khoảng vài tấn. Mình chỉ bán được 5% -10% lượng sản phẩm đúng với giá trị còn lại vẫn phải bán cho thương lái với giá trị trường, thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất”.

Bởi vậy, anh Sơn cho rằng điều những người đang làm nông nghiệp sạch như anh cần nhất là có được nguồn đầu ra ổn định cho sản phẩm.

Về đầu ra của sản phẩm NNHC, GS Nguyễn Ngọc Kính chưa thể đặt ra mục tiêu sản phẩm NNHC cho toàn dân bởi những sản phẩm này có giá thành rất cao so với các sản phẩm sạch và an toàn sản xuất bằng những phương thức khác.

“NNHC chỉ là một phân khúc trong nông nghiệp chất lượng cao. Không nên coi chỉ có sản phẩm NNHC mới là sạch và an toàn”, GS Kính kết luận.

Theo Phạm Sơn/khampha.vn