Thông tin sản xuất tiêu thụ gạo một số nước tuần cuối tháng 10/2015

Giá gạo vào ngày 31/10/2015 của 5 nước xuất khẩu gạo chính so với tuần trước như sau:

Bảng 1: Giá gạo xuất khẩu của 5 nước vào ngày 31/10/2015 so với ngày 24/10/2015 (đơn vị: USD/tấn)

1. Thái Lan

Gạo Thái Lan 5% tấm hiện giá 360 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước, tăng 10 USD/tấn so với tháng 9/2015 và giảm 60 USD/tấn so với năm 2014.

Chính phủ Thái Lan đã phân bổ 40 tỷ baht (1,13 tỷ USD) để hỗ trợ cho nông dân bị ảnh hưởng bởi hạn hán. Chính phủ sẽ giúp nông dân trồng lúa chuẩn bị cho vụ mùa tới bằng cách cung cấp các khoản tín dụng cũng như cắt giảm lãi suất. Ngân hàng Nông nghiệp và Hợp tác xã nông nghiệp (BAAC) sẽ cho 1 triệu hộ nông dân vay với lãi suất ưu đãi, chính phủ sẽ giúp hợp tác xã thu mua lúa của nông dân, và cung cấp các khoản trợ cấp cho nông dân ở miền Bắc và Đông bắc bị thiệt hại do hạn hán. Các biện pháp của chính phủ nhằm khuyến khích nông dân không nên trồng lúa vụ mùa khô (Đông xuân) do thiếu nước. Hầu hết nông dân không hài lòng về quyết định của chính phủ. Hạn hán kéo dài có khả năng làm giảm sản lượng lúa của Thái Lan còn 22,98 triệu tấn năm 2015, giảm 30% so với 32.62 triệu tấn năm 2014.

Ngân hàng Nông nghiệp và Hợp tác xã nông nghiệp (BAAC) sẽ cho nông dân vay 26,5 tỷ baht (742 triệu USD) để khuyến khích họ để lưu trữ lúa và 12,5 tỷ baht (350 triệu USD) để hợp tác xã thu mua 2,5 triệu tấn lúa. Hiệp hội Xuất khẩu gạo Thái Lan (Trea) đã đồng ý tài trợ chi phí lưu trữ 100.000 tấn gạo thơm của vụ lúa mùa mới thu hoạch như là một phần của biện pháp giữ giá trong thời gian thu hoạch rộ. Hiệp hội thu mua với giá 26.000 baht /tấn (728 USD/tấn hay 16.241 đồng/kg) và lưu trữ nó trong ba tháng. Hiệp hội sẽ cung cấp 3,1 tỷ bath, trong đó 2,6 tỷ baht (73  triệu USD) để mua lúa và 50 triệu baht (1,41 triệu USD) cho việc lưu trữ.

Chính phủ Thái Lan đã chấp thuận bán 2 triệu tấn gạo hõng từ các kho dự trữ cho ngành công nghiệp chế biến cồn bắt đầu từ tháng 11/2015, Chính phủ Thái Lan xây dựng kế hoạch khuyến khích nông dân trữ lúa sau khi thu hoạch để tránh giảm giá

2. Việt Nam  

Gạo  Việt Nam 5% tấm hiện giá 375 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước, tăng 40 USD/tấn so với tháng 9/2015 và giảm 65 USD/tấn so với năm 2014.

Việt Nam xuất khẩu được 4,48 triệu tấn gạo từ 1/1 – 20/10/2015, giảm 17% so với 5.37 triệu tấn gạo xuất khẩu trong 10 tháng đầu năm 2014. Giá gạo xuất khẩu trung bình trong năm 2015 ở mức 418,7 USD/tấn (FOB), giảm 4% USD/tấn so với 435,6 USD/tấn cùng kỳ năm 2014. Trong thời gian 20 ngày đầu tháng 10/2015, Việt Nam xuất khẩu được 130.300 tấn gạo, giảm 77% so với 570.769 tấn gạo xuất khẩu trong tháng tháng 10/2014, và giảm 75% so với 532.267 tấn gạo xuất khẩu trong tháng 9/2015 . giá xuất khẩu trung bình cho trong tháng 10 đạt 400,09 USD/tấn, giảm 15% USD/tấn so với năm trước và giảm 2% USD/tấn so với tháng trước.

Các chính sách bất hợp lý của chính phủ đang cản trở xuất khẩu gạo Việt Nam. Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Đồng bằng sông Cửu Long trường Đại học Cần Thơ cho rằng các nhà xuất khẩu gạo bị chi phối bởi nhiều văn bản quy phạm pháp luật có nội dung chồng chéo và bất hợp lý. Nó cản trở chuỗi giá trị lúa gạo hoạt động bình thường. Giám đốc một công ty xuất khẩu đã lưu ý rằng Quyết định số 68 của Thủ tướng Chính phủ nhằm giúp nông dân giảm thiệt hại trong sản xuất lúa và thất thoát sau thu hoạch, nhưng lại không hỗ trợ xuất khẩu. Các nhà xuất khẩu phải đầu tư rất lớn từ xây dựng vùng nguyên lệu. nhà kho đến nâng cấp hệ thống xay xát theo chương trình ' mô hình cánh đồng lớn', nhưng họ không nhận được sự hỗ trợ đầy đủ từ chính phủ. Các nhà xuất khẩu gạo than phiền rất khó tiếp cận nguồn vốn vay của ngân hàng dù Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có cam kết hỗ trợ tài chính để thực hiện " mô hình cánh đồng lớn '. Một số chuyên gia chỉ ra rằng các quy định hiện hành trong thực tế đã làm suy yếu khả năng cạnh tranh của các nhà xuất khẩu gạo Việt Nam.

3. Ấn Độ

Gạo Ấn Độ 5% tấm hiện giá 355 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước, xuống 5 USD/tấn so với tháng 9/2015, và giảm 60 USD/tấn so với năm 2014. Chính phủ cho phép các tư nhân tham gia mua 1 triệu tấn gạo trong niên vụ  2015-16  ở các bang Uttar Pradesh, Bihar, Jharkhand, West Bengal và Assam.

Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Nông sản Ấn Độ (APEDA) xây dựng kế hoạch để quảng bá gạo basmati xuất khẩu với thương hiệu Ấn Độ tại các thị trường bán lẽ trọng điểm để đẩy mạnh xuất khẩu gạo basmati. Ấn Độ xuất khẩu 1,67 triệu tấn gạo basmati từ tháng 4 đến tháng 8/2015, tăng 17% so với 1,43 triệu tấn xuất khẩu năm 2014. Giá trị giảm 23%  còn 1,55 tỷ USD so với 2,03 tỷ USD năm 2014. Ấn Độ đang ký vọng Iran dỡ bỏ lệnh cấm tạm thời nhập khẩu gạo ban hành từ tháng 11 năm 2014 với lý do sản xuất lúa trong nước trúng mùa và gạo dự trữ đầy đủ

4. Indonesia

Chính phủ Indonesia có thể sớm cho phép cho nhập khẩu gạo do lượng gạo dự trữ đang giảm do lượng gạo dự  trữ đang giảm dần và hạn hán có khả năng ảnh hưởng đến sản lượng và tăng giá gạo trong nước. Chính phủ đã ký thỏa thuận với Việt Nam nhập khẩu 1 triệu tấn, đang đàm phán với Thái Lan, Myanmar, Pakistan và Campuchia nhập khẩu thêm 500.000 tấn gạo. Nếu cuối tuần này không có mưa, Indonesia sẽ nhanh chóng tiến hành nhập khẩu. Việt Nam đã cam kết sẽ xuất khẩu 1 triệu tấn gạo cho Indonesia

5.  Philippines

Siêu bão Koppu đã nhấn chìm khu vực trồng lúa Luzon của Philippines vào tuần trước, làm mất 360.000 tấn lúa do cơn bão ập khu vực trong thời gian thu hoạch. Philippines ước tính sản lượng lúa năm nay giảm đáng kể do tình trạng hạn hán kéo dài gây ra bởi hiện tượng thời tiết El Nino. Các điều kiện hạn hán được dự kiến ​​sẽ tiếp tục cho đến tháng năm 2016. Chính phủ đang có kế hoạch để giúp nông dân bằng cách cung cấp các giống lúa chịu hạn và chính sách trợ giá.

Tuần trước, Bộ Nông nghiệp Philippines ghi nhận có 463.692 tấn gạo trị giá 7,09 tỷ peso (152 triệu USD) đã bị hư hại bởi bão Koppu. Hội đồng Lương thực quốc gia có khả năng cho phép nhập khẩu thêm 1 triệu tấn. sau khi đã nhập 1,8 triệu tấn năm 2015 và 500.000 tấn trong quý I/2016.

6. Hàn Quốc

Chính phủ Hàn Quốc đang có kế hoạch thu mua 590.000 tấn gạo của nông dân sản xuất nhằm bình ổn giá gạo. Trước đó, kế hoạch chỉ mua 360.000 tấn gạo. Tuy nhiên, do sự sụt giảm giá do tăng sản lượng lúa gạo năm nay, chính phủ quyết định tăng thu mua gạo thêm 200.000 tấn. Sản lượng gạo của Hàn Quốc ước tăng 0,4% lên 4,258 triệu tấn vào năm 2015 so với 4,241 triệu tấn năm 2014 do tăng năng suất. Giá gạo trung bình đã giảm 7,5%  xuống còn 156.880 won /80 kg (1,720  USD/tấn hay 38.373 đồng/kg) vào ngày 15 /10/2015.

7. Nước khác

Campuchia gạo 5% tấm hiện giá 420 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước và tháng 9/2015, giảm 50 USD/tấn so với năm 2014.

Gạo Pakistan 5% tấm hiện giá 310 USD/tấn, không thay đổi so với một tuần và một tháng 9/2015 và giảm 90 $ USD/tấn so với năm 2014.

Gạo Mỹ 4% tấm hiện giá 500 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước, giảm 35 USD/tấn so với tháng 9/2015 và giảm 45 USD/tấn so với năm 2014.

Đài Loan đã hoàn thành đấu thầu 40.750 tấn hay 63% theo  hạn ngạch của WTO năm 2015 mua từ Mỹ

Giá lúa ở Ý khá thấp trong tuần cuối tháng 9 và tuần đầu tháng 10, đã tăng trong tuần thứ 2 và tuần thứ 3 của tháng 10. Trong khi đó, chính phủ Ý đã đồng ý việc cấm sử dụng thuốc trừ cỏ glyphosate trong nông nghiệp vì nó được coi là một chất gây ung thư của Tổ chức Y tế Thế giới.

Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo sản lượng gạo của Úc niên vụ 2015-16 (3/2015-2/2016) đạt 470.000 tấn gạo, giảm 10% so với ước tính trước. Hạn hán tiếp tục là nguyên nhân làm giảm sản lượng lúa, cây lúa chỉ được cung cấp 40% nhu cầu nước. Hiện nay, người trồng lúa phải mua nước với giá lên đến 193 USD/1000 tấn nước (5131 đồng/khối).

Vụ lúa Úc được trồng trong tháng 10 - 11 sau đó thu hoạch vào tháng 4-5. Úc xuất khẩu gần 80% số gạo được sản xuất, chủ yếu là gạo hạt trung bình, và nhập khẩu giống gạo  khác. Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo lượng gạo xuất khẩu của Úc giảm còn 330.000 tấn so với 370.000 tấn năm 2014. Nhập khẩu gạo vẫn ổn định ở mức 150.000 tấn. Úc chủ yếu là nhập khẩu gạo từ Thái Lan, Pakistan và Ấn Độ.

Sử dụng gạo làm thức ăn chăn nuôi của Nhật Bản đạt 1,068 triệu tấn trong 10 tháng đầu năm 2015, đánh dấu việc sử dụng lần đầu tiên đã vượt qua một triệu tấn.

Phước Tuyên
Nguồn: bannhanong.vn