Cùng “67” tiếp sức cho những con tàu

Phát biểu tại Hội nghị “Sơ kết hơn một năm triển khai NĐ 67”, Ủy viên Bộ Chính trị, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh, mặc dù mới chỉ trong một thời gian ngắn, song việc triển khai NĐ 67 đã thực hiện một khối lượng công việc đồ sộ. Điều này, thể hiện sự quyết tâm, nỗ lực cùng vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương xuống địa phương.

Vững tin vươn khơi bằng tàu “sáu bảy”

Nghị định 67/2014/NÐ-CP (NĐ 67) về một số chính sách phát triển thủy sản, được xem là “cú huých” thúc đẩy ngành thủy sản phát triển. Bởi, nhờ chính sách này, nhiều con tàu có công suất lớn đã được hạ thủy, vững vàng thẳng tiến vươn khơi. Ngoài việc, góp phần giữ vững biển trời Tổ quốc, cuộc sống của nhiều ngư dân vì thế cũng sung túc, đủ đầy hơn...

Đây là khẳng định của nhiều đại biểu tại Hội nghị “Sơ kết hơn một năm triển khai Nghị định 67”, do NHNN Việt Nam phối hợp với Đảng ủy khối Doanh nghiệp Trung ương, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức. Ông Nguyễn Văn Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Thống đốc NHNN dự và chỉ đạo Hội nghị…

Ủy viên Bộ Chính trị, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình gặp gỡ ngư dân Quảng Ngãi

Trong chuyến thăm, làm việc tại Quảng Ngãi lần này, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã dành thời gian đến thăm, gặp gỡ những ngư dân vừa được vay vốn đóng tàu theo NĐ 67.

Tâm sự với Thống đốc, ông Nguyễn Sáu, trú huyện Đức Phổ vui mừng cho biết, ông là một trong những ngư dân đầu tiên ở Quảng Ngãi, được vay vốn đóng tàu theo NĐ 67. Theo đó, từ sự hỗ trợ của Agribank Quảng Ngãi số vốn 4,4 tỷ đồng cùng với khoản đối ứng của gia đình, sau hơn 3 tháng đóng mới con tàu QNg 98919 TS đã hoàn thành. Con tàu “khủng” với chiều dài lên đến 22 m, rộng 6,8m và chiều cao 3,5m, có công suất 765 CV… đến nay, con tàu “sáu bảy” đã vươn khơi được 8 chuyến. Tàu to, máy lớn nên mỗi chuyến đi kéo dài cả tháng trời.

Theo lời ông Sáu, sở hữu con tàu to, máy lớn, với nhiều trang thiết bị hiện đại, nên ông cùng những bạn thuyền của mình đã vững tin hơn trước biển cả bao la…

Cùng chia sẻ niềm vui, còn có ngư dân Nguyễn Đức Thảo, ở TP. Quảng Ngãi khi sắp được sở hữu tàu “sáu bảy” được vay vốn từ Vietcombank, đang đóng mới tại HTX Dịch vụ và khai thác hải sản xa bờ Nghĩa Phú, ông Thảo cho biết, với chính sách tín dụng ưu đãi ước mơ sở hữu tàu lớn từ bấy lâu nay giờ mới thành hiện thực. Không có nguồn vốn ưu đãi này, biết đến bao giờ gia đình mới sở hữu con tàu có công suất 750CV, tổng giá trị lên đến 9 tỷ đồng...

Bà Phạm Thị Thuý Kiều, Giám đốc Vietcombank Quảng Ngãi cho biết thêm, chi nhánh cũng vừa bàn giao tàu cá vỏ thép mang số hiệu Biển Đông 1 QNg 90999 TS cho ngư dân Võ Văn Hân ở huyện Bình Sơn. Con tàu vỏ thép có chiều dài 27m, rộng 7,1m, chiều cao mạn 3,1m, công suất 811 CV...

Ngoài ra, tàu còn có máy rada, máy định vị kết hợp hải đồ điện tử tích hợp thiết bị nhận dạng và các trang thiết bị công nghệ hiện đại. Tổng mức đầu tư chiếc tàu hơn 13 tỷ đồng, trong đó Vietcombank Quảng Ngãi cho vay 95% tổng giá trị...

Có thể nói, kể từ khi NĐ 67 có hiệu lực, cùng với cả hệ thống chính trị, ngành NH đã vào cuộc quyết liệt, tinh thần trách nhiệm cao nhất, nỗ lực đưa nguồn vốn ưu đãi đến với ngư dân. NHNN đã có nhiều văn bản chỉ đạo, kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai NĐ 67.

NHNN chi nhánh 28 tỉnh, thành ven biển tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của ngư dân, cũng như những vướng mắc trong quá trình thực hiện chương trình, để tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn.

Tính đến nay, các NHTM đã nhận được 605 bộ hồ sơ đề nghị vay vốn của chủ tàu tại 27 tỉnh, thành phố. Trong đó, đã ký hợp đồng tín dụng để đóng mới, nâng cấp 385 tàu (đóng mới 365 tàu, nâng cấp 20 tàu) gần 50% là tàu vỏ thép, công suất lớn, với tổng số tiền gần 4.000 tỷ đồng, các NHTM đã giải ngân gần 2.000 tỷ đồng. Số tiền giải ngân được đẩy nhanh theo tiến độ đóng mới, nâng cấp tàu...

Tại các địa phương đã có 84 tàu cá đóng mới và 12 tàu nâng cấp được hạ thủy đi vào hoạt động. Bên cạnh đó, các NHTM còn thực hiện giải ngân cho 204 lượt khách hàng vay vốn lưu động với tổng số tiền gần 64 tỷ đồng.

Tàu vỏ thép của ngư dân Quảng Nam đóng mới từ vốn vay theo NĐ 67

Tiếp tục tháo gỡ vướng mắc

Phát biểu tại Hội nghị “Sơ kết hơn một năm triển khai NĐ 67”, Ủy viên Bộ Chính trị, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh, mặc dù mới chỉ trong một thời gian ngắn, song việc triển khai NĐ 67 đã thực hiện một khối lượng công việc đồ sộ. Điều này thể hiện sự quyết tâm, nỗ lực cùng vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương xuống địa phương. Sự hiện diện của ngư dân ở những vùng biển xa, ngoài việc nâng cao hiệu quả đánh bắt, cải thiện cuộc sống cho bà con còn góp phần khẳng định chủ quyền Tổ quốc…

Tuy nhiên, trong thực tế việc thực hiện NĐ 67 vẫn còn gặp những khó khăn. Nổi cộm là những vướng mắc trong chính sách thuế. Chủ tàu mua các nguyên vật liệu bên ngoài đều có tính thuế VAT, nhưng không được giảm trừ do người bán không thể xác định chủ tàu nào mua để sử dụng đóng tàu theo NĐ 67. Về phía các cơ quan chức năng, thông thường đơn vị bảo hiểm chủ yếu chỉ nhận bảo hiểm thân vỏ tàu, không bảo hiểm cho phần ngư lưới cụ.

Trên thực tế, giá trị của ngư lưới cụ, đặc biệt với các con tàu vỏ thép có giá trị lớn, do vậy việc không được bảo hiểm phần ngư lưới cụ cũng gây tâm lý e dè cho ngư dân cũng như NH cho vay. Đặc biệt, chính sách hoàn thuế cho ngư dân đóng tàu theo NĐ 67 còn chậm, gây khó cho cả ngư dân lẫn NH.

Ngư dân Đồng Hoàng Vũ, trú huyện Đức Phổ chủ tàu cá QNg 94999 TS cho biết, gia đình vừa đóng xong con tàu có công suất trên 700CV, với vốn vay 10 tỷ đồng từ NĐ 67. Sau hơn 5 tháng thi công, con tàu vừa hoàn thành. Thế nhưng, cùng với niềm vui là những lo lắng khi gia đình vẫn chưa nhận lại số tiền 300 triệu đồng tiền hoàn thuế GTGT để trả nợ, chưa kể việc vướng mắc với các thủ tục liên quan.

Ngoài ra, theo ông Nguyễn Dũng, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Phú, TP. Quảng Ngãi, ngư dân địa phương còn lo lắng đầu ra cho sản phẩm. Đánh bắt trên những tàu cá được đóng theo NĐ 67 có giá trị lớn, công nghệ khai thác hiện đại, sản phẩm làm ra cũng sẽ nhiều hơn. Nhưng, với cách tiêu thụ sản phẩm như hiện nay, thì ngư dân vẫn là người chịu thiệt…

Ông Trần Viết Minh, Giám đốc HTX Dịch vụ và khai thác hải sản xa bờ Nghĩa Phú cho biết thêm, cơ sở hậu cần cho nghề cá như hệ thống cầu cảng, bến bãi phục vụ tàu thuyền, đặc biệt là tàu vỏ sắt còn nhiều bất cập, gây khó cho ngư dân. Ngoài ra, vấn đề sạt lở, bồi lấp cửa biển cũng khiến nhiều người lo lắng. Bởi, mặc dù đã có tàu lớn, nhưng việc đi biển vẫn gặp khó, thậm chí có trường hợp tàu cá phải chịu cảnh nằm bờ, do cửa biển bồi lấp…

Theo ông Đinh Quang Hiếu, Giám đốc NHNN chi nhánh Quảng Bình: Một số chủ tàu còn ngộ nhận nguồn vốn cho vay đóng mới, nâng cấp tàu theo NĐ 67 là nguồn vốn do Nhà nước hỗ trợ nên vẫn chủ quan khi tính toán hiệu quả kinh tế của dự án với kỳ vọng sẽ được Nhà nước hỗ trợ khi... không trả được nợ.

Đặc biệt, việc đóng tàu vỏ thép có công suất lớn để khai thác xa bờ đòi hỏi trình độ, tay nghề của ngư dân phải được nâng cao, đào tạo bài bản, thích ứng với điều kiện mới, môi trường đánh bắt xa bờ chuyên nghiệp. Tuy nhiên, tay nghề của hầu hết ngư dân còn nhiều hạn chế.

Để giải quyết các khó khăn này, đang rất cần những giải pháp căn cơ, lâu dài cùng với sự phối hợp vào cuộc của các địa phương và các bộ, ngành... Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho rằng, việc thực hiện NĐ 67 mới chỉ là bước khởi đầu. Bởi, đây là một quá trình xuyên suốt, không thể hoàn thành trong một sớm, một chiều mà cần có thời gian.

Trước mắt, về phía các cơ quan chức năng, cần tiếp tục lắng nghe ý kiến của người dân, cũng như DN… để kịp thời có những điều chỉnh, bổ sung cũng như khắc phục những khiếm khuyết, hạn chế của chính sách trong thực tế. Chính quyền các địa phương cần có cơ chế, tạo thuận lợi các cơ quan chức năng có thể vào cuộc ngay từ đầu, từ khâu lựa chọn chủ tàu, xét duyệt hồ sơ đến việc giám sát đóng tàu…

Đồng thời, khuyến khích mô hình liên kết theo tổ, đội khai thác trên biển có sự tham gia của dịch vụ hậu cần nghề cá, cơ sở chế biến nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho ngư dân. Đối với DN, cơ sở đóng tàu cần xem việc thực hiện NĐ 67 là một cơ hội để phát triển để hỗ trợ cho bà con ngư dân nhưng, phải mang tính phục vụ, tránh làm ăn theo kiểu “chụp giật”…

Về việc xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ cho ngành thủy sản, Ủy viên Bộ Chính trị, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cũng đã gợi mở cho các địa phương, xây dựng theo hướng xã hội hóa, ngành NH sẵn sàng hỗ trợ cho DN, nhà đầu tư khi bắt tay xây dựng các công trình phục vụ cho ngành thủy sản nước nhà…