Điều kiện kinh doanh trong nông nghiệp còn mù mờ

Các quy định liên quan đến điều kiện cấp giấy chứng nhận tập huấn bảo về thực vật; điều kiện về bảo vệ môi trường đối với cơ sở sản xuất thuốc bảo vệ thực vật; địa điểm giết mổ gia súc, gia cầm; điều kiện sản xuất thuốc thú y; điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi, thuỷ sản đều bị phát hiện là... có vấn đề, đề nghị phải chỉnh sửa.

Ý kiến các doanh nghiệp do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tập hợp, tham khảo về nội dung Dự thảo Nghị định quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp cho thấy thực tế trên.

Điều kiện khó thực thi

Cụ thể, quy định hiện hành về Giấy chứng nhận tập huấn về bảo vệ thực vật tại Nghị định 66/2016/NĐ-CP buộc người lao động trực tiếp sản xuất thuốc bảo vệ thực vật và người trực tiếp quản lý, người trực tiếp bán thuốc bảo vệ thực vật phải có Giấy chứng nhận do cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành về bảo vệ thực vật hoặc hoá chất cấp.

Tuy nhiên, đối với nhiều doanh nghiệp lớn, số lượng lao động tiếp xúc trực tiếp với thuốc bảo vệ thực vật có thể lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm người.

Vào thời điểm mới thành lập, các doanh nghiệp này không thể tiến hành ký hợp đồng với hàng chục, hàng trăm người khi chưa biết chắc mình có được cấp. Vào thời điểm mới thành lập cơ sở sản xuất thuốc bảo vệ thực vật, cơ sở kinh doanh; chủ doanh nghiệp chưa thể tiến hành tuyển dụng lao động trước đó.

Do vậy, nếu yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp toàn bộ các Giấy chứng nhận tập huấn vào thời điểm nộp hồ sơ xin giấy phép thành lập cơ sở sản xuất, cơ sở kinh doanh là bất khả thi. Do đó, các doanh nghiệp đề nghị cơ quan soạn thảo chuyển điều kiện này thành những quy định trong quá trình thực thi.

Các điều kiện bán buôn và nhập khẩu thuốc thú y trong Dự thảo cũng đang duy trì những quy định dẫn chiếu đến quy định của nhà sản xuất vốn không phù hợp, trong khi đáng ra chúng nên được quy định là các nội dung phải đáp ứng trong quá trình kinh doanh.

Ví dụ: “có trang thiết bị để bảo đảm điều kiện bảo quản ghi trên nhãn của sản phẩm”, “vật dụng, phương tiện vận chuyển phân phối vắc xin bảo đảm điều kiện bảo quản ghi trên nhãn sản phẩm”, “có quạt thông gió, hệ thống điều hoà không khí bảo đảm điều kiện bảo quản ghi trên nhãn của sản phẩm”, “có trang thiết bị phương tiện vận chuyển bảo đảm điều kiện bảo quản ghi trên nhãn sản phẩm”.

Những quy định này khi áp dụng sẽ dẫn đến mâu thuẫn, không rõ giấy phép cấp cho doanh nghiệp hay cấp cho sản phẩm?

Nếu một doanh nghiệp khi xin giấy phép đủ điều kiện kinh doanh thuốc thú y, họ khai báo sẽ kinh doanh loại thuốc A và có đủ trang thiết bị bảo quản cho loại thuốc A đó. Sau một thời gian, doanh nghiệp này tiếp tục nhập hàng thêm loại thuốc B với những yêu cầu trang thiết bị bảo quản khác. Khi đó, doanh nghiệp có phải đi xin lại giấy phép đủ điều kiện kinh doanh?

Điều kiện khó hiểu

Những từ ngữ khó xác định đang là lý do nhiều doanh nghiệp không an tâm với các quy định liên quan đến địa điểm giết mổ gia súc, gia cầm.

Nghị định 66/2016/NĐ-CP đang quy định “Cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm phải cách biệt với khu dân cư, trường học, bệnh viện, nơi thường xuyên tập trung đông người, đường quốc lộ, sông, suối, nguồn cung cấp nước sinh hoạt, trại chăn nuôi, chợ buôn bán gia súc, gia cầm và các nguồn gây ô nhiễm như bãi rác, nghĩa trang, nhà máy thải bụi và hoá chất độc hại”

Các cụm từ “cách biệt” “nơi thường xuyên tập trung đông người” “nhà máy thải bụi và hoá chất độc hại” là những khái niệm định tính, không rõ ràng. Doanh nghiệp và cơ quan quản lý sẽ không có cơ sở khách quan để xác định các khái niệm này, từ đó dẫn đến mâu thuẫn, bất đồng trong quá trình áp dụng pháp luật, thậm chí cả những nguy cơ tham nhũng, tiêu cực.

Việc yêu cầu cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm phải ở xa trại chăn nuôi, chợ buôn bán gia súc, gia cầm dường như không hợp lý. Quy định này sẽ khiến cho người kinh doanh buộc phải vận chuyển gia súc, gia cầm (chưa hoặc đã qua giết mổ) trên đường phố, vừa gây tốn kém chi phí, lại vừa không bảo đảm vệ sinh. Quy định này có vẻ không phù hợp với chính sách khuyến khích chăn nuôi tập trung, giết mổ tập trung, thậm chí hình thành những địa điểm giao dịch mua bán tập trung, từ đó dẫn đến nhu cầu kết hợp các hình thức kinh doanh này trở thành một chuỗi liên hoàn.

Tương tự, các quy định về điều kiện sản xuất thuốc thú y cũng đang còn nhiều quy định khó xác định, như có phải có thiết kế phù hợp với quy mô và loại thuốc sản xuất…”, “có hệ thống cấp và xử lý nước, khí bảo đảm cho sản xuất…”, “phải có trang thiết bị phù hợp”.

“Các quy định này định tính, không có cơ sở khách quan để xác định, có thể dẫn đến mâu thuẫn, xung đột giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước, cũng như nguy cơ tham nhũng, tiêu cực. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ những khái niệm này hoặc loại bỏ chúng khỏi dự thảo”, VCCI đề xuất.