Độc đáo mô hình kinh tế ba tầng sinh thái ở Kiên Giang

Trong đó, mô hình kinh tế ba tầng sinh thái: dừa, cau, khóm (dứa) được đánh giá là độc đáo, giúp tăng thu nhập trên cùng diện tích.

Mô hình sinh thái 3 tầng dừa, cau, khóm độc đáo và mang lại hiệu quả cao ở cù lao Tắc Cậu

Cây dừa ở Kiên Giang được trồng rải rác (không có khu vực trồng tập trung) khắp nơi trong tỉnh, với diện tích hiện còn khoảng 9.202 ha. Ông Trần Quang Giàu, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt – BVTV Kiên Giang cho biết, cây dừa của tỉnh được người dân trồng từ rất lâu, cùng với việc hình thành các xóm làng. Chủ yếu trồng cặp theo các tuyến kênh mương, quanh ao, hồ và sân vườn sau nhà. Cây dừa không được xem là cây kinh tế chính, mục đích trồng là để che chắn gió, lấy bóng mát, trái tươi lấy nước giải khát và dừa khô làm nguyên liệu chế biến trong ẩm thực.

Tuy nhiên, riêng tại khu vực “cù lao” Tắc Cậu (huyện Châu Thành), từ lâu cây dừa đã được người dân nơi đây rất chú trọng, phát triển thành vườn. Con sông Cái Bé và Cái Lớn chia cắt vùng đất Tắc Cậu, tạo thành ốc đảo. Địa hình trũng thấp, nhưng người dân nơi đây đã có cách làm sáng tạo để sống chung được với triều cường, nước biển dâng, phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững.

Theo những cụ cao niên ở đây, vùng đất Tắc Cậu được khai phá từ những năm 30 của thế kỷ trước, phần lớn người Hoa đến đây khai phá đất hoang, lập nghiệp. Anh Huỳnh Văn Bình, một người Hoa đã có nhiều đời sinh sống tại ấp An Thành, xã Bình An, Châu Thành cho biết, khi mới về đây lập nghiệp, đời sống kinh tế của người dân gặp rất nhiều khó khăn do đất hoang hóa, phèn mặn, lại trũng thấp nên thường bị thiệt hại mỗi khi có triều cường. Người dân nơi đây đã cùng nhau hợp lực để làm đê ngăn triều cường. Đặc biệt là có nhiều cách làm sáng tạo để thích ứng với tình hình ngập lụt. Điển hình nhất là sáng chế ra chiếc cống có van để chủ động điều tiết lượng nước vào tưới cho vườn cây và tự động thoát ra khi triều thấp. Hiện nay, hầu hết các hộ dân ở đây đều biết thiết kế loại cống này để điều tiết nước, phục vụ sản xuất.

Anh Bình chia sẻ: “Trong quá trình sản xuất, người dân thường tận dụng hai bên bờ liếp trồng xen thêm dừa hoặc cau để tăng thêm thu nhập. Dần dần cha ông chúng tôi đã chọn lọc được 3 loại cây có thể trồng xen canh chung với nhau rất phù hợp là dừa, cau và khóm. Hiện nay, hầu hết người dân nơi đây đều phát triển mô hình này, với ba tầng sinh thái trên cùng một diện tích: dừa trên cao đến cau và dưới là cây khóm”.

Theo anh Bình, trung bình mỗi ha trồng được từ 120-140 cây dừa, 800-1.000 cây cau, 18.000 - 20.000 gốc khóm. Cây khóm trồng khoảng hơn 1 năm là cho thu hoạch, và 4-6 năm sau mới phải trồng lại. Còn cau, dừa thì có thể cho thu hoạch hàng chục năm, trung bình mỗi cây thu hoạch 3-5 buồng/năm.

Chạy xe vòng quanh cù lao Tắc Cậu, bên ngoài được bao bọc bởi dừa nước xanh mát, bên trong vườn với mô hình kinh tế ba tầng sinh thái tạo quang cảnh rất đẹp. Trưởng ấp An Ninh (xã Bình An) Nguyễn Ngọc Thơ cho biết, toàn ấp hiện có 267 ha chuyên canh khóm xen canh với cau, dừa. Mấy chục năm qua người dân nơi đây đều gắn bó với nghề này, có gia đình 3-4 thế hệ đều làm vườn. Tuy thu nhập có thăng trầm theo từng năm nhưng nhìn chung vẫn cao hơn hẳn so với những vùng trồng lúa. Nhờ trồng xen canh nên người dân không phải chịu cảnh thua lỗ khi giá xuống thấp, vì mất loại này còn có loại khác bù lại.

Tuyến đường hành lang ven biển phía Nam nối liền củ lao Tắc Cậu, hai bên đường là mô hình sinh thái 3 tầng dừa, cau, khóm rất đẹp

Phó Chủ tịch UBND xã Bình An Huỳnh Hưng Tuấn cũng đánh giá cao mô hình kinh tế ba tầng: dừa, cau, khóm. Theo ông Tuấn, mô hình này cho thu nhập tương đối cao, giải quyết việc làm cho lao động địa phương rất tốt. Những lúc có giá, 1 chục dừa hay chục cau tươi lên đến 70.000 - 80.000 đồng. Còn khóm vụ nghịch có khi tăng tới hơn 10.000 đồng/trái mà không đủ bán.

Ông Lê Quốc Việt, Trưởng phòng NN-PTNT Châu Thành cho biết, hiện nay mô hình xen canh 3 loại cây: dừa, cau, khóm toàn huyện là khoảng 1.800 ha. Cái hay của mô hình này là mỗi loại cây có nhu cầu ánh sáng, dinh dưỡng khác nhau, không cạnh tranh nhau. Khi chăm sóc, bón phân cho khóm thì cả 3 loại cây đều được hưởng nguồn dinh dưỡng. Nhờ xen canh nên nguồn thu nhập cũng ổn định hơn, nếu loại nào đó bị mất giá thì cũng còn loại khác bù lại, không bị thua lỗ.