Phải nhận thức rõ tầm mức quan trọng của việc giao vốn đầu tư

Tuy nhiên, mục tiêu trên vẫn có thể đạt được khi các yếu tố thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp và các ngành kinh tế khác đã xuất hiện, bảo đảm cho tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm. Bên cạnh đó, trong các cuộc họp gần đây, Phó Thủ tướng đều nhấn mạnh tới việc khơi thông nguồn vốn cho nền kinh tế, trong đó, đẩy nhanh tốc độ giải ngân còn góp phần quan trọng vào việc giảm áp lực chi NSNN những tháng cuối năm, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, tạo tiền đề thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trong điều kiện việc huy động vốn cho phát triển kinh tế-xã hội ngày càng khó khăn do giá vốn vay cao, thời gian ân hạn giảm, nguồn vốn đầu tư vẫn nằm yên trong kho bạc, nên việc không giải ngân đúng tiến độ là vấn đề cần nhanh chóng tháo gỡ.

Thực tế, tổng vốn đầu tư Nhà nước năm 2016 được giao 250.000 tỷ đồng. Tới tháng 5/2016 giải ngân được hơn 83.000 tỷ đồng, chiếm 32% (trong khi cùng kỳ năm 2015 giải ngân được 45%). Vốn trái phiếu Chính phủ giải ngân đạt 23% (cùng kỳ là 34%); vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài mới giải ngân được 1,85 tỉ USD (giảm 3,5% so với cùng kỳ). Nguyên nhân chính là do các bộ, ngành, địa phương chậm giao vốn, thậm chí sau nửa năm vốn chương trình mục tiêu quốc gia chưa được giao nên không thể giải ngân. Thủ tục giải ngân còn phiền hà, trong khi tiền ở kho bạc vẫn còn dư thừa.

Trước thực trạng giải ngân vốn đầu tư công hạn chế, cuối năm 2016, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Tổ giải ngân vốn đầu tư công do Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ làm Tổ trưởng.

Chủ trì cuộc họp Tổ công tác này hồi đầu tháng 7/2016 và tới ngày 8/7, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị quyết số 60/NQ-CP về đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công từ nay tới cuối năm 2016.

Với Nghị quyết 60, Chính phủ quyết nghị các bộ phải rà soát, hoàn thiện khung khổ pháp lý, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, đơn giản về thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền của hệ thống pháp luật trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công, xây dựng, ngân sách nhà nước; chuyển phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm để bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án.

Chính phủ cũng yêu cầu giao nhanh chóng giao chi tiết và triển khai kế hoạch năm 2016 đối với các chương trình mục tiêu quốc gia (trong đó hai chương trình giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới vẫn chưa được giao vốn thực hiện sau nửa đầu năm 2016) và các dự án được hỗ trợ theo Nghị định số 210/2013/NĐ-CP về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, nông dân và các chương trình sử dụng vốn TPCP.

Nghị quyết cũng đặt ra mốc thời gian cụ thể cho các bộ về thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối các dự án đầu tư công trong chương trình mục tiêu quốc gia, về việc sửa đổi các nguyên tắc, tiêu chí phân vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, không để phát sinh nợ đọng cho Chương trình này.

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân thông qua việc chỉ đạo đẩy nhanh việc đền bù, giải phóng mặt bằng, đấu thầu, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho nhà thầu; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thanh toán ngay với Kho bạc Nhà nước khi có khối lượng nghiệm thu, không để dồn thanh toán vào cuối năm.

Các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo chủ đầu tư, ban quản lý dự án kiên quyết xử lý theo quy định của pháp luật với nhà thầu không đáp ứng được yêu cầu, vi phạm các điều khoản hợp đồng đã ký kết, kiên quyết loại ra các nhà thầu không có năng lực đã vi phạm.

Ở nội dung điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công năm 2016 giữa các bộ, ngành, địa  phương khi mà tới ngày 30/9/2016 có trường hợp giải ngân dưới 50% kế hoạch, Chính phủ cũng đã cho phép điều chỉnh.

Với dự án kéo dài thời gian giải ngân kế hoạch năm 2015 sang năm 2016, Chính phủ yêu cầu Bộ KH&ĐT thông báo danh mục dự án kéo dài trước ngày 20/7/2016 nhưng đến hết ngày 31/12/2016 vẫn không giải ngân hết thì cắt giảm số vốn này để điều chuyển bổ sung thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản và thu hồi các khoản vốn ứng trước chưa có nguồn để thu hồi.

Về nội dung này, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: "Sau 1 năm kéo dài giải ngân mà chưa giải ngân hết thì Thủ tướng sẽ quyết định việc có cho phép kéo dài tiếp hay không. Nhưng không vì thế mà các bộ, ngành lại đề xuất Thủ tướng tiếp tục kéo dài thời hạn giải ngân. Các bộ, ngành phải chủ động xác định nguyên nhân, nếu chậm giải ngân do chủ quan thì phải kiểm điểm trách nhiệm, thu hồi lại vốn".

Đối với các dự án đến ngày 30/9/2016 giải ngân dưới 30% kế hoạch vốn năm 2016 thì kiên quyết không bố trí kế hoạch năm 2017 để tập trung thực hiện hết số vốn kế hoạch năm 2016 kéo dài thời gian thực hiện sang năm 2017.

Chính phủ cũng yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công bảo đảm đúng mục đích, hiệu quả, tiết kiệm và chống lãng phí, tuân thủ các quy định của pháp luật. Làm rõ trách nhiệm, kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý các cơ quan, tổ chức, cá nhân gây chậm trễ trong giao vốn chi tiết tới các đơn vị cơ sở.

Do tầm quan trọng của việc giải ngân vốn đầu tư công đúng kế hoạch, tại hội nghị sơ kết 6 tháng ngành KH&ĐT mới đây, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cảnh báo nghiêm khắc: “Cán bộ nào nhũng nhiễu trong việc này thì lập tức thay thế và xử lý vi phạm”.

Được biết tới nay, các bộ, ngành liên quan đã và đang sửa các Thông tư hướng dẫn các thủ tục về đầu tư xây dựng, quản lý và thanh toán vốn đầu tư… để đẩy nhanh tiến độ giải ngân và bảo đảm chất lượng các công trình, dự án.

Cụ thể, Bộ Tài chính mới đây đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 08/2016/TT-BTC ngày 18/1/2016 quy định về quản lý, thanh toán vốn đầu tư sử dụng nguồn vốn NSNN để bãi bỏ các quy định về thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, thẩm tra kế hoạch vốn và đơn giản hóa các hồ sơ, thủ tục thanh toán.

Bộ Xây dựng trong ngày cuối cùng của tháng 6/2016 đã ban hành 4 Thông tư số 15, 16, 17,18 hướng dẫn về cấp giấy phép xây dựng, tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng, hướng dẫn về năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng, về thẩm định, phê duyệt dự án thiết kế, dự toán xây dựng công trình.

Thành Chung
http://baochinhphu.vn/