Sức dân trong xây dựng nông thôn mới ở Cà Mau

Chủ tịch UBND xã Khánh An, Quách Văn Hợp, cho biết: Qua gần năm năm tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới (XDNTM), đến nay, qua kiểm tra của ngành chức năng, xã Khánh An đã cơ bản đạt hầu hết 19 tiêu chí và tiếp tục rà soát, nâng cấp, phấn đấu đến hết năm 2015 là xã đầu tiên hoàn thành mục tiêu XDNTM của huyện nghèo U Minh. Thấy được lợi ích của chính mình, việc XDNTM ở đây được người dân đồng tình rất cao thông qua việc tự nguyện đóng góp công sức, hiến đất làm đường, cầu lộ với giá trị hàng chục tỷ đồng đầu tư xây dựng các công trình dân sinh trên địa bàn xã này trong thời gian qua. Năm 2010, tỷ lệ hộ nghèo của xã hơn 13,3%, nay giảm xuống còn gần 3% với hàng trăm hộ thoát nghèo, sản xuất và đời sống khá ổn định. Để giảm hộ nghèo, xã phân công từng cán bộ, đảng viên, chi bộ và các đoàn thể nhận đỡ đầu hộ nghèo với bước đi, cách làm và nêu mục tiêu phấn đấu cụ thể; cương quyết không để tái tái nghèo; đồng thời coi đó tiêu chí, xem xét thi đua đối với cán bộ, đảng viên hoàn thành nhiệm vụ hằng năm… Nhờ đó, Khánh An đã cơ bản xóa nhà lụp sụp, tạm bợ; nhà kiên cố được xây lên ngày càng nhiều.

Anh Hồng Văn Măng, Trưởng ấp Tân Phú, cho biết: trước đây, người dân đã bám đất bám rừng mưu sinh trong điều kiện ba không: “không điện, không đường, không trường...” Việc sinh hoạt, đi lại của người dân phải cắt rừng hoặc đi bằng phương tiện thủy rất khó khăn. Từ khi triển khai XDNTM, kết cấu hạ tầng về điện, đường, trường học, trạm y tế đã được xây dựng kiên cố hóa ngày càng nhiều. Theo đó, chương trình đã gắn kết người dân được giao đất, giao rừng dài hạn để phát triển sản xuất, kinh doanh tổng hợp nghề rừng ngày một khấm khá lên; hình thành những làng quê, cụm tuyến dân cư mới; sinh hoạt và đời sống của người dân ở đây từng bước được cải thiện rõ rệt.

Khánh An là xã có diệt tích đất rộng và dân cư đông của huyện U Minh, tỉnh Cà Mau. Toàn xã có 18 ấp và hơn 19 nghìn dân; trong đó có gần 10 ấp nằm sâu trong ruột rừng U Minh. Với gần 3,5 nghìn ha đất sản xuất, trong đó chỉ một nửa là trồng được một vụ lúa; diện tích còn lại là đồng năng, phèn mặn quanh năm, sản xuất các loại cây con hệ ngọt kém hiệu quả và rất nhiều nông dân phải bỏ ruộng đồng làm các nghề khác sinh sống.

Thực hiện nghị quyết của Đảng bộ xã về mục tiêu XDNTM, Khánh An đề ra bước đi khá cụ thể về quy hoạch cho từng tiểu vùng và tập trung chuyển đổi sản xuất chuyên tôm hoặc tôm - lúa cho toàn bộ diện tích. Xã phân công cán bộ, đảng viên phụ trách từng ấp, từng phần việc cụ thể nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn giúp nông dân trong quá trình chuyển đổi để làm sao sản xuất đạt hiệu quả cao. Trong đó, công tác thủy lợi, thủy nông nội đồng, bảo vệ thực vật, khuyến ngư, khuyến nông được coi trọng và đến nay đã đáp ứng được yêu cầu sản xuất và dân sinh.

Bằng nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước và đóng góp của dân, xã đã đầu tư nguồn vốn khá lớn cho việc trị thủy, cải tạo lại hệ thống thủy lợi thích hợp trong điều kiện sản xuất mới; hàng năm có hàng trăm lượt hộ nông dân được dự các lớp tập huấn chuyển giao khoa học - kỹ thuật sản xuất. Thông qua các bước đi cụ thể trong sản xuất, Khánh An đã tạo ra bước chuyển mới, là sự khởi đầu tốt đẹp, là cánh cửa mở để xoá đói, giảm nghèo ngay trên các "cánh đồng chết” của chính mình từ mục tiêu XDNTM.

Xây cầu bê-tông vũng chắc ỏ vùng sông nước huyện Cái Nước, Cà Mau.

Từ một xã nghèo, Khánh An đang khoác lên mình chiếc áo mới. Cầu, lộ, đường làng, ngõ xóm được bê-tông hóa, nối dài ra sau gần năm năm góp sức thực hiện mục tiêu XDNTM. Việc lồng ghép với các chương trình, mục tiêu: điện, đường, trường, trạm… đã được xây dựng căn cơ tại hầu hết các cụm, tuyến dân cư vùng rừng tràm.

Hỏi chuyện ông Hai Thép, sống ở cụm, tuyến dân cư Kênh 21, cho biết rất vui mừng là thấy rõ lợi ích và được hưởng lợi về trước mắt cũng như lâu dài từ mục tiêu XDNTM cho nên hầu hết bà con ở đây hiến đất, ủng hộ vật chất, công lao động mà không đòi hỏi gì…

Ông Đoàn Văn Bình, Phó trưởng Ban chuyên trách Chương trình xây dựng nông thôn mới Cà Mau, cho biết: Nhận thức của cấp ủy, chính quyền các cấp và người dân nông thôn về XDNTM ngày càng có sự chuyển biến tích cực; xác định rõ đây là việc của dân, vì lợi ích của dân, cộng đồng dân cư là chủ thể, Nhà nước định hướng, hỗ trợ, hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thực hiện. Từ đó, tạo được sự đồng thuận, nhân dân phấn khởi tin tưởng, tích cực tham gia đóng góp ngày công, hiến đất, ủng hộ vật chất…để chung tay sớm hoàn thành mục tiêu. Năm 2014, tổng nguồn vốn huy động đầu tư cho Chương trình NTM trên địa bàn tỉnh năm là 2,1 nghìn tỷ đồng. Trong đó, dân góp trên 805 tỷ đồng; chiếm 37,83%. Năm 2015, tổng nguồn vốn huy động dự kiến đạt trên 3,3 nghìn tỷ đồng; trong đó dân góp gần 920 tỷ đồng, chiếm gần 28%...

Thấy rõ lợi ích và trách nhiệm của chính mình từ chương trình XDNTM, người dân Cà Mau rất phấn khởi, sẳn lòng hiến đất, hoa màu, vườn cây ăn trái, ngày công lao động… mà không tính thiệt hơn; không đòi hỏi phải được bền bù, giải tỏa khi có công trình đi qua…

Với người dân, mong chờ lớn nhất là sớm hoàn thành chương trình, mục tiêu về XDNTM ngay tại từng địa phương của chính mình.

Tỉnh Cà Mau phấn đấu đến cuối năm 2015, có từ 11 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM); nâng tổng số toàn tỉnh có 23 xã đạt chuẩn, chiếm tỷ lệ 17% số xã đạt chuẩn NTM giai đoạn 2011-2015; không còn xã đạt dưới 10 tiêu chí.

Dự kiến, tổng tiêu chí đạt của 82 xã đến cuối năm 2015 là: 1.208 tiêu chí, bình quân đạt 14,7 tiêu chí/xã, tăng bình quân 11,2 tiêu chí/xã so với thời điểm xuất phát năm 2010. Nhiều địa phương trong tỉnh đã không còn tình trạng trông chờ ỷ lại; chủ động, sáng tạo trong thực hiện cơ chế, chính sách của Trung ương và tỉnh; tiết kiệm từng đồng vốn, tăng mức bố trí ngân sách cho chương trình; nhất là trong công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân đóng góp nguồn nội lực từ sức người và của... Tại các huyện Cái Nước, Phú Tân người dân đã tin tưởng, đồng thuận rất cao; mỗi năm chung tay đóng góp từ 50-60% nguồn lực cho việc xây cầu, lộ bê-tông vào chương trình XDNTM.

Diện mạo nông thôn mới Cà Mau ngày càng khởi sắc. Kết cấu hạ tầng được đầu tư xây dựng; sản xuất phát triển, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày được nâng lên; tỷ lệ hộ nghèo giảm; môi trường nông thôn ngày càng được cải thiện. An ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững; hệ thống chính trị - xã hội thường xuyên được củng cố, kiện toàn và nâng cao.

Chương trình, mục tiêu tuy XDNTM ở Cà Mau đã đạt được những kết quả đáng khích lệ nhưng vẫn còn phải đối mặt với nhiều khó khăn: các tiêu chí XDNTM của tỉnh đang ở mức thấp so với bình quân chung cả nước; diện tích tự nhiên rộng, dân cư sinh sống phân tán, không tập trung; tiến độ thực hiện đề án XDNTM của các xã chậm so với kế hoạch đề ra do thiếu vốn đầu tư; công tác quy hoạch xây dựng còn yếu kém…

Bên cạnh đó, quy hoạch vùng sản xuất tập trung còn hạn chế, quy mô nông hộ còn nhiều; ứng dụng khoa học - kỹ thuật ít; định hướng thị trường chưa được quan tâm đứng mức; cơ cấu ngành nghề chưa có chuyển biến đột phá...

Từ những khó khăn trên, tỉnh Cà Mau đã đề ra nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục XDNTM; trong đó rà soát, tập trung mọi nguồn lực, thực hiện lồng ghép các chương trình, dự án, bổ sung nguồn vốn đầu tư để đẩy mạnh phong trào XDNTM theo hướng có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên đầu tư 23 xã chỉ đạo điểm của tỉnh, huyện; phấn đấu đến năm 2015 có 23 xã đạt chuẩn NTM và ít nhất 30 xã đạt 12/19 tiêu chí.