Tạo dựng, khẳng định thương hiệu làng nghề

Tạo dựng, khẳng định thương hiệu

Tính đến đầu năm 2015, gần 1.750 làng nghề truyền thống trên cả nước được công nhận, thu hút khoảng 10 triệu lao động, trong đó có nhiều làng tồn tại từ 500 đến 1.000 năm, trở thành những làng nghề tiêu biểu, được cả nước và thế giới biết đến như: lụa Vạn Phúc, tranh Đông Hồ, gốm sứ Bát Tràng, Chu Đậu, bạc mỹ nghệ Đồng Xâm, thổ cẩm Mai Châu… Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia tại tọa đàm Làng nghề Việt Nam: Truyền thống, thực trạng và giải pháp phát triển trong thời kỳ hội nhập sáng 20.4 ở Hà Nội, thì sự phát triển của làng nghề chưa thật sự bền vững, sức cạnh tranh còn kém. Chất lượng sản phẩm, hàng hóa của làng nghề thấp, mẫu mã đơn điệu, chậm thay đổi, thiếu độ tinh xảo, do đó sức cạnh tranh kém và đây là yếu kém lớn nhất. Các làng nghề đang thực hiện nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa, nhưng gặp nhiều khó khăn, nhất là tiếp cận vay vốn, ứng dụng khoa học, công nghệ, lại chịu nhiều thủ tục hành chính rườm rà, gây khó khăn trong kinh doanh.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Lưu Duy Dần, sản phẩm là yếu tố sống còn của các làng nghề, do vậy cần tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao, mẫu mã và hình thức đẹp mắt, thu hút người tiêu dùng. Để làm được điều đó thì phải thường xuyên đầu tư hiện đại hóa công nghệ, cải tiến phương pháp sản xuất, trau dồi tay nghề cho người lao động; tiếp tục chú trọng xây dựng, quảng bá, khẳng định thương hiệu sản phẩm. Từ thực tế của làng lụa Vạn Phúc, Chủ tịch Hiệp hội Dệt lụa Vạn Phúc Phạm Khắc Hà thừa nhận: lụa Vạn Phúc nổi tiếng cả trong nước và thế giới nhưng đang mất dần uy tín do sự pha trộn của nhiều loại lụa chất lượng không tốt. “Lụa Vạn Phúc đẹp, chất lượng, nhưng không phải người nào cũng có thể phân biệt được lụa Vạn Phúc với các loại lụa khác. Cần tạo ra cách để nhận diện thương hiệu giúp người tiêu dùng có thể mua được đúng các sản phẩm chất lượng. Một thương hiệu tốt và một logo để phân biệt sẽ khiến lụa Vạn Phúc dễ có đứng chân trên thị trường hơn”, ông Phạm Khắc Hà đề xuất.

Xây dựng mô hình làng nghề xanh

Số liệu điều tra, kiểm tra môi trường làng nghề của Bộ Tài nguyên và Môi trường gần đây đã xác định được 104 làng nghề ô nhiễm nhất trên phạm vi cả nước, cần có kế hoạch xử lý triệt để đến năm 2020, trong đó có những địa phương, mức độ ô nhiễm kim loại nặng độc hại cao gấp hơn 3.000 lần quy chuẩn cho phép, đây thực sự là con số đáng báo động. Tỷ lệ bệnh tật tại các khu vực ô nhiễm do làng nghề ngày một gia tăng. Hầu hết các cơ sở tại làng nghề không có biện pháp xử lý chất thải, các loại khí thải, nước thải, chất thải rắn đều xả trực tiếp ra môi trường. Đặc biệt là chất thải của các làng nghề tái chế chất thải (giấy, kim loại, nhựa), dệt nhuộm sử dụng hóa chất công nghiệp… đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và sức khỏe nhân dân.

Xử lý ô nhiễm môi trường tại các khu công nghiệp đã khó, xử lý ô nhiễm môi trường tại các làng nghề còn khó hơn nhiều. Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Bùi Cách Tuyến cho rằng, để giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường làng nghề, cần triển khai từng bước cụ thể theo lộ trình đã được xác định tại Đề án Bảo vệ môi trường làng nghề của Chính phủ. Việc công nhận làng nghề phải bám sát các điều kiện về bảo vệ môi trường (điều mà rất nhiều các địa phương hiện nay chưa quan tâm). Với các làng nghề được công nhận, ngoài bảo đảm các điều kiện về bảo vệ môi trường, cần có chính sách hỗ trợ để vừa duy trì hoạt động sản xuất, bảo tồn nét văn hóa, đầu tư xử lý chất thải, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. “Trong thời gian tới, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ đề xuất các biện pháp, giải pháp phù hợp, đặc biệt là phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, xây dựng các mô hình làng nghề xanh thân thiện môi trường để phổ biến, nhân rộng; khẩn trương hoàn thiện các công cụ quản lý thông tin; kế hoạch giám sát môi trường; các biện pháp, công nghệ xử lý chất thải phù hợp quy mô hộ gia đình; xây dựng, ban hành hướng dẫn tiêu chí phân loại làng nghề ô nhiễm, làng nghề ô nhiễm nghiêm trọng để các địa phương nhận diện bức tranh ô nhiễm môi trường làng nghề hiện nay và định hướng đầu tư kinh phí, xử lý ô nhiễm.

 Trước thực trạng phát triển của làng nghề truyền thống, tại tọa đàm, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam kiến nghị sớm xây dựng Luật Làng nghề hoặc Pháp lệnh Làng nghề để có cơ chế cho làng nghề truyền thống phát triển tốt hơn trong thời kỳ hội nhập. Đồng thời, để lưu giữ, phát huy các giá trị văn hóa làng nghề, nên xem xét mở rộng chức năng văn hóa du lịch và có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các nghề, làng nghề truyền thống phát triển bền vững. Giá trị làng nghề không chỉ ở việc tạo ra việc làm, giá trị kinh tế mà cao hơn là sản phẩm làng nghề gắn với những giá trị văn hóa, tâm linh của người Việt..

Theo daibieunhandan.vn