Thước đo xây dựng nông thôn mới

Trong đó, tỉnh có trách nhiệm định hướng, huyện đôn đốc, xã thực hiện. Song song với công tác lãnh đạo, chỉ đạo là việc ban hành đồng bộ các cơ chế, chính sách bảo đảm vai trò dẫn dắt, kích hoạt, tạo động lực mạnh mẽ cho cả người dân và doanh nghiệp.

Chưa bao giờ người dân Hà Tĩnh lại có được cơ hội lớn về chính sách kích cầu đồng bộ như thế” - bà Nguyễn Thị Mai Thủy, Phó Chủ tịch UBMTTQ tỉnh Hà Tĩnh đã chia sẻ như vậy với PV báo Đại Đoàn Kết.

Bà Nguyễn Thị Mai Thủy.

PV: Hà Tĩnh được biết đến là tỉnh phải hứng chịu nhiều thiên tai, bão lũ, đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn nhưng trong năm 2017 tỉnh tiếp tục vươn lên trở thành điểm sáng trong xây dựng NTM, bà có thể chia sẻ những kinh nghiệm?

Bà Nguyễn Thị Mai Thủy: Khi chỉ đạo xây dựng nông thôn mới (NTM), Hà Tĩnh chủ trương không chạy theo thành tích. Quá trình thẩm định, công nhận chuẩn NTM được thực hiện chặt chẽ, khách quan. Kết quả cho thấy, mặc dù thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới trong điều kiện khó khăn nhất từ trước đến nay, tuy nhiên thành tích đạt được lại thật bất ngờ.

Số xã đạt chuẩn mới đợt 1 lên tới 33 xã, đạt trên 200% chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Với những chỉ tiêu khác trong xây dựng NTM như: Số khu dân cư NTM kiểu mẫu đạt chuẩn, số vườn mẫu đạt chuẩn, số tiêu chí đạt chuẩn bình quân/xã, mức độ tăng mức chuẩn của các tiêu chí… đều đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Đời sống của nhân dân vẫn được nâng lên, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Đặc biệt người dân cũng đã chủ động vào cuộc nên các xã đạt chuẩn NTM tính bền vững rất cao.

Năm 2017 ngân sách Nhà nước dành cho xây dựng NTM không nhiều nhưng số xã đạt chuẩn lại cao, nợ đọng ít khẳng định xây dựng chương trình NTM đã thực sự đi từ nhân dân, từ sự đồng thuận của người dân và nhân dân vào cuộc xây dựng chính cuộc sống của mình. Đây chính là giá trị bền vững nhất.

Một khu vườn mẫu ở Hà Tĩnh.

Để có kết quả nổi bật trong xây dựng NTM, tỉnh Hà Tĩnh đã có cách làm sáng tạo như thế nào, thưa bà?

- Chúng tôi xác định xây dựng NTM phải bắt đầu từ chính hộ gia đình rồi mới đến cộng đồng thôn, xóm. Trong đó, tỉnh có trách nhiệm định hướng, huyện đôn đốc, xã thực hiện. Song song với công tác lãnh đạo, chỉ đạo là việc ban hành đồng bộ các cơ chế, chính sách bảo đảm vai trò dẫn dắt, kích hoạt, tạo động lực mạnh mẽ cho cả người dân và doanh nghiệp.

Chưa bao giờ người dân Hà Tĩnh lại có được cơ hội lớn về chính sách kích cầu đồng bộ như thế. Từ hỗ trợ trực tiếp, hỗ trợ lãi suất cho đến việc quyết liệt chỉ đạo các sở, ngành, địa phương cùng vào cuộc để đưa các chính sách đến tận người dân.  

Ngoài 19 tiêu chí của chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, Hà Tĩnh đã sáng tạo thêm tiêu chí thứ 20, đó là “khu dân cư NTM kiểu mẫu và vườn mẫu”.

Theo đó, mỗi xã đạt chuẩn NTM phải có ít nhất một khu dân cư kiểu mẫu. Khu dân cư NTM kiểu mẫu là mô hình có tính tổng hợp các tiêu chí NTM, là mẫu hình chuẩn trong xây dựng NTM, góp phần giữ gìn và phát huy nét đẹp làng quê Việt.

Đặc biệt, sau quá trình xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu, tình làng nghĩa xóm được gắn bó bền chặt hơn, ý thức của mỗi người dân được nâng lên rõ rệt.  Khi xây dựng khu dân cư NTM kiểu mẫu, vườn mẫu, hàng rào xanh kinh tế… nhiều địa phương đã có sáng tạo trong cách làm. Đến nay, nhiều khu dân cư NTM kiểu mẫu đã trở thành điểm du lịch về miền quê NTM, cũng là điểm đến tham quan học tập kinh nghiệm của các địa phương bạn.

Một trong những bước đột phá khi xây dựng NTM của Hà Tĩnh nữa đó là xây dựng mô hình du lịch NTM. Khi tham gia các tour, tuyến du lịch chiêm ngưỡng, trải nghiệm làng quê NTM, du khách được tìm hiểu nền văn hóa lúa nước mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Tại đây, du khách còn được tham quan các nhà văn hóa thôn, KDC kiểu mẫu, vườn mẫu với hệ thống hàng rào xanh được thiết kế, đầu tư xây dựng quy mô theo chuẩn NTM. Du khách sẽ có thời gian trải nghiệm cuộc sống thực tế sản xuất nông nghiệp của nông dân xưa và nay như: đánh bắt cá, ném cổ vịt, bắt lươn trong chum, xay lúa, giã gạo theo phương thức truyền thống; nghe và thực hành lẩy Kiều, xẩm Kiều, trò Kiều, ngâm Kiều; nghe ca trù; tham quan các điểm du lịch tâm linh….

Có thể thấy, việc tạo sinh kế cho người dân thông qua việc gắn hoạt động sản xuất nông nghiệp, nông thôn với hoạt động du lịch là hướng đi hiệu quả và bền vững. Du lịch nông thôn không chỉ góp phần tạo việc làm, cuộc sống ổn định cho người dân nông thôn mà còn góp phần duy trì và bảo tồn những nét đẹp truyền thống của dân tộc.

Vậy đối với việc lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng NTM đã được thực hiện thế nào trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, thưa bà?

-Trước đây, việc lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng NTM được MTTQ tỉnh phối hợp với Văn phòng điều phối NTM tỉnh thực hiện. Tuy nhiên, từ đầu năm 2017 sau khi có Hướng dẫn của UBTƯ MTTQ Việt Nam về nội dung, cách thức, quy trình lấy ý kiến về sự hài lòng của người dân đối với kết quả xây dựng NTM, MTTQ tỉnh đã xây dựng lại nội dung, mẫu phiếu cho phù hợp với thực tế xây dựng NTM ở địa phương.

Về nội dung, tỉnh Hà Tĩnh xây dựng thêm nội dung “Vườn mẫu và khu dân cư kiểu mẫu” và thêm cột “Lý do chưa hài lòng” để người dân có thể bày tỏ ý kiến vì sao chưa hài lòng. Để đánh giá một xã đạt chuẩn NTM hay không thì phải hội đủ cả 3 điều kiện đó là phải đạt 20/20 tiêu chí NTM; sự hài lòng của người dân; không có nợ đọng xây dựng cơ bản.

Trong thực tế, có những đơn vị trong qua trình thẩm định, một số ngành đề xuất cho giãn và nợ tiêu chí nhưng MTTQ tỉnh không đồng tình nên xã đó chấp nhận “phấn đấu” tiếp. Ngược lại, có đơn vị, qua thẩm định thấy tỷ lệ hài lòng của người dân thấp vì nhiều lý do, MTTQ các cấp đã yêu cầu chính quyền khắc phục những lý do chính đáng của người dân, sau đó xin lấy phiếu lần 2 thì thấy tỷ lệ phiếu tăng. Việc này đồng nghĩa với việc người dân đã hài lòng.

Trân trọng cảm ơn bà!