Điểm sáng xây dựng nông thôn mới

Những căn nhà khang trang, mái ngói đỏ tươi, có khuôn viên xanh mát, nằm dọc các tuyến đường liên ấp của xã Phú Cần, huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh đã nói lên sự thay da, đổi thịt ở một vùng quê vốn hẻo lánh, nghèo khó trước đây. Đi trên những con đường bê tông dài tít tắp mới thấy được giá trị của phong trào xây dựng NTM. Chỉ tay vào ngôi trường mới được xây dựng, ông Kiên Ninh, Chủ tịch UBND xã Phú Cần phấn khởi nói:
 - Tất cả đều nhờ xây dựng NTM, sự chung tay, đồng lòng của chính quyền và nhân dân trong xã. Phong trào xây dựng NTM đã triển khai được 3 năm, trong những năm qua, từ cán bộ, đảng viên đến quần chúng nhân dân đều đồng tâm hợp lực, sự chung tay của người dân đóng vai trò quan trọng nhất, thể hiện tinh thần dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra. Trong đó, nổi bật là gần 600 hộ dân đóng góp hơn 20ha đất để làm đường giao thông, thủy lợi, công trình công ích.

Phong trào xây dựng NTM ở xã Phú Cần hoàn thành nhanh nhờ xác định đúng trọng tâm, trọng điểm và được tập thể cán bộ, đảng viên trong xã đồng tâm, đồng lòng, tiên phong gương mẫu. Bước đầu, xã xác định người dân là chủ thể nên khi triển khai công việc đều có sự góp mặt của các hộ dân, mọi công tác từ xây dựng kế hoạch đến triển khai đều được người dân đồng tình hưởng ứng, tham gia. Các ban ngành cũng được phân công cụ thể theo dõi công việc mình phụ trách như Hội Phụ nữ xã làm công tác tuyên truyền phong trào “5 không, 3 sạch” (gồm: Không đói nghèo, không vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, không bạo lực gia đình, không sinh con thứ 3 trở lên, không có trẻ suy dinh dưỡng; sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ). Hội Nông dân tích cực vận động, hướng dẫn người dân thực hiện phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi…
Đánh giá về phong trào xây dựng NTM của xã Phú Cần, ông Nguyễn Minh Trung, Chủ tịch UBND huyện Tiểu Cần cho rằng:
 - Phong trào xây dựng NTM đã mang lại hiệu quả thiết thực, bộ mặt nông thôn đã đổi thay từng ngày, cuộc sống người dân ngày một nâng lên. Ngoài xã Phú Cần, trên địa bàn huyện còn 8 xã cũng đang triển khai xây dựng NTM, trong đó, các xã này đã đạt từ 8 đến 13 tiêu chí. Huyện phấn đấu đến năm 2020, tất cả các xã trên địa bàn đều xây dựng xong NTM.
Theo Ban chỉ đạo xây dựng NTM huyện Tiểu Cần, trong 3 năm qua, huyện đã huy động được hơn 818 tỷ đồng, trong đó, nhân dân đóng góp 115 tỷ đồng. Từ đó đã nâng cấp, sửa chữa 44 công trình trường học, 59 cây cầu, 44 tuyến đường giao thông nông thôn, nạo vét hơn 330 tuyến kênh…
Ở ĐBSCL, Hậu Giang là một tỉnh mới tái lập, đời sống người dân còn nghèo nhưng phong trào xây dựng NTM lại đứng đầu khu vực. Đến nay, trên địa bàn đã có 3 xã được công nhận xã NTM, đó là xã Tân Tiến thuộc thành phố Vị Thanh, xã Đại Thành của thị xã Ngã Bảy và xã Vị Thanh của huyện Vị Thủy.
Vừa qua, chúng tôi đến xã Tân Tiến tìm hiểu về phong trào xây dựng NTM. Dạo quanh con đường liên xã mới thấy sự đổi thay vượt bậc, nhiều ngôi trường trước đây bằng tre lá, nay được xây dựng khang trang, sạch đẹp, bộ mặt nông thôn đổi thay rõ rệt. Ông Phạm Ngọc Hưng ở ấp Mỹ Hiệp 2 cho biết:
- Cuộc sống của người dân đang đổi thay từng ngày, cả vật chất lẫn tinh thần. Nhà nào cũng có hàng rào cây xanh, vườn hoa, cây cảnh, khuôn viên sạch đẹp. Đường liên ấp được trồng hoa hai bên, xây dựng cổng chào khang trang, cảnh quan môi trường trong lành.
Sau 3 năm thực hiện xây dựng NTM, từ một xã có nhiều hộ nghèo, đến nay, xã chỉ còn 4% hộ nghèo, 100% số hộ được sử dụng điện, số hộ có nhà kiên cố, bán kiên cố chiếm gần 80%. Mức thu nhập trung bình của người dân khoảng 26 triệu đồng/năm. Toàn xã đã có 62km đường liên ấp được đổ bê tông hoặc tráng nhựa.
Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Công Chánh, Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang cho biết:
   - Chúng tôi thống nhất chọn 11 xã làm điểm xây dựng NTM, đến nay đã có 3 xã hoàn thành, còn 9 xã đều có sự chuyển biến tích cực. Trong 3 năm qua, tổng vốn huy động đầu tư cho xây dựng NTM của tỉnh khoảng hơn 13.797 tỷ đồng, trong đó, người dân đóng góp hơn 616 tỷ đồng.
Phong trào được nhân rộng
Phong trào xây dựng NTM ở ĐBSCL đang có bước đi thích hợp, được chính quyền các địa phương hưởng ứng nhiệt tình và tích cực triển khai, đặc biệt có sự chung tay, chung sức của người dân. Trên thực tế, các tỉnh khi xây dựng NTM đã có nhiều cách làm sáng tạo như:Tỉnh Cà Mau đã huy động các nguồn lực xã hội để hoàn thành đề án xây dựng 1.588 cầu giao thông nông thôn; tỉnh Bến Tre đã huy động nguồn lực trong dân và các nhà tài trợ để xây dựng hàng nghìn cây cầu giao thông nông thôn, hàng chục ki-lô-mét đường giao thông; nhiều địa phương được nhân dân đồng tình, ủng hộ hiến đất xây dựng đường, nhà văn hóa, trường học, chung tay xây dựng hàng rào bằng cây xanh dọc các tuyến đường liên ấp, liên xã, tạo ra bộ mặt nông thôn khang trang, hợp vệ sinh.

Phát triển sản xuất và nâng cao hiệu quả các hình thức tổ chức sản xuất cũng được các địa phương quan tâm, từng bước hình thành những trung tâm sản xuất tập trung, chuyên canh các loại hoa màu, vật nuôi như: Lúa, cá, trái cây đặc sản... Hiện, khu vực ĐBSCL đã hình thành 2000 trang trại, có 1.115 hợp tác xã, gần 5000 tổ hợp tác, trong đó có gần 100 tổ hợp tác tham gia sản xuất lúa theo tiêu chuẩn Global GAP. Các mô hình “Cánh đồng mẫu lớn” liên kết theo chuỗi giá trị trên lúa, gạo, đã và đang khẳng định bước đi đúng hướng trong phát triển nông nghiệp bền vững. Phong trào xây dựng NTM đã tạo đà cho phát triển kinh tế-xã hội, thu nhập của người dân trong vùng tăng cao, thu nhập bình quân đầu người năm 2013 đạt hơn 34,6 triệu đồng, tăng 2,3 triệu đồng so với năm 2012. Tỷ lệ hộ nghèo trong vùng chỉ còn chiếm 7,24%, giảm 2% so với năm 2013 (bình quân của cả nước là 9,6%).
Nhờ làm tốt công tác vận động mọi nguồn lực mà tổng kinh phí đã huy động cho xây dựng NTM trong 3 năm qua ở ĐBSCL đạt khoảng 121.340 tỷ đồng, trong đó, nguồn vốn ngân sách đóng góp 31,2%, vốn tín dụng chiếm 47,3%, doanh nghiệp chiếm 4,3%, cộng đồng dân cư đóng góp chiếm 17,2%. Đến nay, bình quân các xã trong khu vực ĐBSCL đã đạt 9,23 tiêu chí NTM, trong đó có 18 xã đạt 19 tiêu chí (chiếm 1,4%), số xã đạt từ 15 đến 18 tiêu chí chiếm 4,7%, số xã đạt 10 đến 14 tiêu chí chiếm 36%...
Đánh giá về phong trào xây dựng NTM ở ĐBSCL trong 3 năm qua, đồng chí Cao Đức Phát, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng:
- Xây dựng NTM ở ĐBSCL đã trở thành phong trào rộng khắp trong nhân dân, kể cả đồng bào dân tộc ở vùng sâu, vùng xa. Đội ngũ cán bộ đã có bước trưởng thành trong nhận thức, khả năng vận động quần chúng và trình độ quản lý xây dựng NTM. Hạ tầng nông thôn đã có bước phát triển rõ rệt, nhất là về giao thông, hệ thống điện, hệ thống cầu, cống, thủy lợi. Mức độ đạt tiêu chí NTM của khu vực cao hơn bình quân chung của cả nước...
Còn những rào cản
Phong trào xây dựng NTM ở ĐBSCL bước đầu đã đạt được hiệu quả thiết thực, đem lại luồng gió mới cho nông dân, nông thôn. Tuy nhiên, bên cạnh đó còn nhiều thách thức, có thể làm chậm quá trình xây dựng NTM trong những năm tiếp theo. Trao đổi với chúng tôi về những khó khăn trong xây dựng NTM, đồng chí Trần Công Chánh, Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang cho biết:
- Tuy bước đầu phong trào xây dựng NTM đã đạt những kết quả đáng khích lệ, nhưng vẫn còn những khó khăn do nhiều tiêu chí chưa phù hợp với thực tế ở ĐBSCL. Thời gian qua, phong trào cũng chỉ mới phát huy theo chiều rộng, chưa đi vào chiều sâu; người dân, thậm chí một số cán bộ còn hiểu chung chung, chưa rõ ràng, còn ỷ lại sự đầu tư của cấp trên hoặc chạy theo các tiêu chí cứng như: Giao thông, thủy lợi… Chưa tập trung những tiêu chí nâng cao đời sống người dân.
ự phát triển hạ tầng của khu vực ĐBSCL còn thấp, nhất là giao thông, thủy lợi, nước sạch, cơ sở văn hóa; nhiều phong tục, tập quán cũ không còn phù hợp nhưng đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân... Những rào cản trên là “điểm nghẽn” chính cho sự phát triển kinh tế-xã hội của toàn vùng, nhất là trong thực hiện phong trào xây dựng NTM hiện nay. Giải quyết được những khó khăn trên thì phong trào xây dựng NTM ở ĐBSCL mới tiến nhanh và bền vững.
 

Bài và ảnh: NGUYỄN BÁ
Nguồn qdnd.vn