Các "nhà" đau đầu tìm cách cứu 'thủ phủ" điều

Năng suất giảm “tệ hại”

Theo số liệu thống kê của Cục Trồng trọt, tính đến năm 2017, diện tích cây điều cả nước đạt 301.738ha (chưa tính 39.645ha điều trồng trên đất rừng của tỉnh Bình Phước), tăng hơn 8.727ha so với năm 2016. Tuy nhiên nếu so với thời điểm năm 2007 thì diện tích điều của Việt Nam giảm mạnh, từ 440.000ha (2007) xuống còn 290.000ha  năm 2015. Đến năm 2016, diện tích điều có dấu hiệu phục hồi trở lại với 293.000ha, hiện là 301.738ha.

Nông dân Bình Phước phun thuốc trừ sâu bệnh hại cây điều.  Ảnh: T.L

Năm 2016, năng suất điều đạt bình quân 10,8 tạ/ha, giảm 16,67% so với năm 2015 (giảm 1,8 tạ/ha) do mùa mưa chấm dứt sớm, những tháng đầu năm 2016 hạn hán xảy ra gay gắt đúng lúc cây điều đâm chồi, ra hoa. Tệ hơn khi năm 2017, năng suất điều bình quân cả nước chỉ đạt 7,55 tạ/ha, giảm 3,5 tạ/ha so với năm 2016; trong đó vùng Đông Nam Bộ chỉ đạt năng suất 7,4 tạ/ha.

Tại diễn đàn, ông Phạm Văn Hoang - Phó Giám đốc Sở NNPTNT Bình Phước cho biết: Bình Phước được ví là “thủ phủ” cây điều với 134.204ha, tương đương 30,3% tổng diện tích đất nông nghiệp toàn tỉnh. Tuy nhiên hiện nay tỉnh có tới 35.463ha điều bị thiệt hại do thời tiết và dịch bệnh, trong đó huyện Bù Đăng thiệt hại nhiều nhất với 18.100ha, chủ yếu là vườn cây thuộc hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách và dân tộc thiểu số.

Hiện ở các tỉnh Bình Phước, Lâm Đồng, Đồng Nai…, thời tiết vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp; nấm bệnh, dịch bọ xít muỗi, thán thư vẫn đang tấn công cây điều. Theo báo cáo của Sở NNPTNT tỉnh Đồng Nai, có 34.448,8ha điều bị ảnh hưởng bởi thời tiết, trong đó có 19.646ha bị giảm 70% năng suất; gần 12.400ha bị giảm 31 - 70% năng suất... Đáng chú ý, trong năm 2017 tỉnh Lâm Đồng đã phải công bố tình trạng dịch bệnh trên cây điều khi tỉnh này có gần 30.000ha điều bị nhiễm bọ xít, nấm bệnh.

Vấn đề đáng lo ngại là mặc dù cây điều được coi là cây trồng trọng điểm ở các tỉnh trên, song đến nay bà con vẫn chưa có giải pháp để canh tác điều bền vững. Phần lớn cây điều ở đây đều trên 15 năm tuổi, đã già cỗi.... 

Cùng hiến kế cứu cây điều

Thời tiết diễn biến phức tạp đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới năng suất nhiều vườn điều. Ảnh: I.T

Tại diễn đàn, các hộ dân trồng điều giỏi chia sẻ, để cây điều sinh trưởng, phát triển tốt thì sau khi thu hoạch xong cần phải tỉa cành, tạo tán, bón phân hợp lý. Ông Nguyễn Đức Điền (xã Phú Văn, huyện Bù Gia Mập, Bình Phước) cho rằng, do cây điều phụ thuộc khá lớn vào điều kiện tự nhiên nên chủ vườn cần phải thăm vườn thường xuyên để kịp thời phát hiện sâu, bệnh hại.

Ông Nguyễn Văn Sáu ở thôn 2, xã Đức Liễu, huyện Bù Đăng (Bình Phước) cho biết, gia đình ông có 3ha điều. Năm 2016 vườn điều của ông mất 40% sản lượng. Ông đã chuyển đổi 1ha điều non, nhưng mưa nắng quá thất thường đã khiến cả cây điều trưởng thành và điều non của ông bị héo lá, khô đọt, chết cây. “Đề nghị các ngành chức năng quan tâm đến giống điều chống chịu tốt với thời tiết, sâu bệnh” - ông Sáu nhấn mạnh.

Ông Đặng Văn Tự - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển cây điều cho biết, ngoài thị trường hiện nay tràn lan giống cây. Người dân cần lựa chọn những giống có nguồn gốc chứng nhận, đồng thời cần tăng giám sát giống tại địa phương. Trước khi trị bệnh cho cây cần xem kỹ lưỡng các loại thuốc, đọc kỹ hướng dẫn liều lượng phun, thời gian phun, tham khảo tư vấn tại các trạm khuyến nông, điểm tư vấn nông nghiệp để đảm bảo thuốc phát huy hiệu quả.

Đối với diện tích điều không có biểu hiện phục hồi thì nên đốn thưa cây, cắt bớt 30% số cành; khi cây ra chồi cần kiểm tra thường xuyên để phòng trừ sâu bệnh.