Điện Biên: Đẩy mạnh xử lý rác thải rắn ở nông thôn

Cùng với sự phát triển về kinh tế - xã hội, lượng rát thải rắn phát sinh trên địa bàn tỉnh Điện Biên ngày càng nhiều. Theo thống kê, tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng 225,8 tấn/ngày. Tỷ lệ thu gom chất thải rắn tại khu vực đô thị đạt 90%, tại khu dân cư nông thôn và làng nghề đạt 12% trên tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt nông thôn phát sinh.
Cùng với đó, chất thải chăn nuôi trên địa bàn tỉnh phát thải khoảng 2.620.688 tấn/năm. Phần lớn chất thải chăn nuôi được sử dụng làm phân bón, nhưng vẫn còn các hộ chăn nuôi có quy mô lớn hàng ngày thải ra một lượng lớn chất thải không được xử lý và đổ trực tiếp vào hệ thống thoát nước kênh, mương trong vùng.

Tại nhiều vùng nông thôn tỉnh Điện Biên, hiện tượng vứt vỏ bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi vẫn còn phổ biến, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường cũng như đến sức khỏe cộng đồng do các hóa chất còn sót lại trong các chai lọ và vỏ bao bì.

Trước thực trạng đó, Sở Tài nguyên và Môi trường đã chủ trì tiến hành 2 đợt thu gom vận chuyển xử lý hóa chất bảo vệ thực vật và vỏ bao bì hóa chất bảo vệ thực vật sau sử dụng trên địa bàn tỉnh với tống khối lượng 3.450 kg (đợt 1 năm 2010 khối lượng 1.745 kg và đợt 2 năm 2018 khối lượng 1.705 kg), với tổng kinh phí vận chuyển xử lý 270 triệu từ nguồn kinh phí sự nghiệp môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng các bể chứa, thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật. Đến nay, toàn tỉnh Điện Biên đã xây dựng 52 bể thu gom bao gói thuốc bảo vệ thực vật tại cánh đồng Mường Thanh, huyện Điện Biên và thành phố Điện Biên Phủ.

Để tăng cường công tác quản lý, đẩy mạnh xử lý chất thải rắn khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh Điện Biên, Sở Tài nguyên và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và UBND các huyện, thị xã, thành phố tổng hợp khối lượng, xây dựng nhu cầu kinh phí để thực hiện thu gom vận chuyển xử lý chất thải rắn gửi Sở Tài chính thẩm định, trình UBND tỉnh phê duyệt. Đồng thời, làm đầu mối hợp đồng với các đơn vị, doanh nghiệp được cấp giấy phép xử lý chất thải nguy hại để tiến hành vận chuyền, xử lý đúng theo quy định.

Một trong những biện pháp để tăng cường xử lý rác thải sinh hoạt tại nông thôn được Điện Biên thực hiện là đẩy mạnh thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới (NTM). Theo bộ tiêu chí, để đạt được tiêu chí môi trường, các địa phương cần hoàn thành 5 chỉ tiêu: có từ 80% số hộ được sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó 45% số hộ được sử dụng nước sạch đáp ứng quy chuẩn quốc gia; trên 90% cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn đạt chuẩn về môi trường; đường làng ngõ xóm, cảnh quan từng hộ xanh - sạch - đẹp, không có hoạt động làm suy giảm môi trường; nghĩa trang có quy hoạch và quản lý theo quy hoạch, có ít nhất một nghĩa trang tập trung; rác thải, chất thải, nước thải được thu gom và xử lý, trong đó thôn (xóm), xã phải có tổ dịch vụ thu gom rác thải và xử lý tại bãi rác tập trung.

Ghi nhận tại huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên, đến nay, toàn huyện đã có 11/25 xã hoàn thành tiêu chí. Đẩy mạnh thực hiện tiêu chí môi trường, huyện Điện Biên đã thực hiện hỗ trợ xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh cho hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách tại xã Núa Ngam, Mường Nhà, Mường Pồn từ vốn sự nghiệp Ngân sách Trung ương năm 2018; thành lập các tổ tự quản bảo vệ môi trường, qua đó, nâng cao nhận thức của người dân và các tổ chức về bảo vệ môi trường trong chăn nuôi, sản xuất chế biến, từng bước thay đổi nhận thức và hành vi của người dân trong bảo vệ và giữ gìn vệ sinh môi trường trong khu dân cư. Cùng với đó, chỉ đạo thực hiện thu gom rác thải tại 12 xã lòng chảo và xử lý tập trung tại Nhà máy xử lý rác thải Púng Min, xã Pom Lót. Phấn đấu đến hết năm 2018, tất cả các xã trên địa bàn huyện hoàn thành tiêu chí số 17 về môi trường.

Tại một số địa phương, công tác tuyên truyền, vận động để nâng cao nhận thức của người dân trong bảo vệ môi trường đã phát huy được hiệu quả tích cực. Ông Lò Văn Siêng, Chủ tịch UBND xã Mường Lói, huyện Điện Biên, cho biết: Triển khai xây dựng NTM với xuất phát điểm thấp, đến năm 2018, xã Mường Lói mới chỉ hoàn thành 4 tiêu chí. Trong năm 2018, xã phấn đấu hoàn thiện thêm 4 tiêu chí, trong đó có tiêu chí số 17 về môi trường. Chính quyền xã đã tập trung tuyên truyền vận động nhân dân tập trung xây dựng thu gom, đốt rác. Đến nay, toàn xã đã có 4 bản xây dựng các bể đốt rác theo nhóm hộ gia đình. Chúng tôi sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình này đến tất cả các bản trong xã.

Ông Lò Văn Thiêm, trưởng bản Lói I, xã Mường Lói, chia sẻ: Trước đây, ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường chưa cao, chưa nhận thức được tác hại của việc ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe của bản thân và cộng đồng. Tuy nhiên, từ khi triển khai xây dựng NTM, được tuyên truyền, vận động từ các cấp, ngành thì ý thức người dân đã được tăng cao. Người dân trong bản đã tự đóng góp tiền và ngày công để xây dựng 8 bể thu gom, đốt rác, không còn tình trạng vứt rác bừa bãi, đường làng, ngõ xóm trở nên xanh, sạch, đẹp.

Đẩy mạnh thực hiện tiêu chí số 17 về môi trường, thời gian tới tỉnh Điện Biên sẽ tập trung rà soát, kiểm tra đánh giá những thuận lợi khó khăn trong quá trình thực hiện của từng xã, từ đó đưa ra đề xuất, xác định lộ trình, hướng dẫn phù hợp giải pháp thực hiện để triển khai hiệu quả các nội dung trong tiêu chí số 17. Theo đó, sẽ tập trung vào các nội dung bảo vệ môi trường tại các cơ sở sản xuất – kinh doanh, nuôi trồng thủy sản, làng nghề; cảnh quang, môi trường nông thôn; mai táng phù hợp; công tác thu gom xử láy chất thải rắn và nước thải khu dân cư, khu sản xuất – kinh doanh, tỷ lệ hộ chăn nuôi có chuồng trại.

Bên cạnh đó, tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường, rà soát các mô hình bảo vệ môi trường hiện có, nhân rộng các mô hình hiệu quả, triển khai xây dựng các mô hình mới, chú trọng lồng ghép mô hình phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Phát triển các dịch vụ thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý chất thải và các dịch vụ khác bảo vệ môi trường với sự tham gia của mọi thành phần kinh tế. Tăng cường công tác phối hợp, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể, các cơ quan thông tin đại chúng trong tuyên truyền về bảo vệ môi trường; sự giám sát của cộng đồng đối với hoạt động bảo vệ môi trường.