Hướng bền vững cho nuôi tôm trên cát

Ông Kim Văn Tiêu, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc Gia:Xây dựng các mô hình nuôi an toàn sinh học
Hiện, nuôi tôm trên cát đang đi vào quy hoạch, nuôi bài bản hơn, với trình độ công nghệ cao hơn. Tuy nhiên, để nuôi tôm trên cát phát triển bền vững và hiệu quả cần thực hiện tốt công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, ngăn chặn nuôi nhỏ lẻ, tự phát không theo quy hoạch của địa phương. Cùng đó, thiết kế đồng bộ vùng quy hoạch (kênh cấp, thoát, kênh nước mặn, ngọt, điện, đường...). Thực hiện hình thức liên kết dọc - liên kết ngang nông dân với nông dân và với HTX; sản xuất theo chuỗi để hạn chế rủi ro, đảm bảo phát triển bền vững, tăng cường quản lý các cơ sở sản xuất giống, quản lý chất lượng con giống, chất xử lý cải tạo môi trường, chế phẩm sinh học, thức ăn... Tăng cường quan trắc cảnh báo môi trường (cảnh báo sớm) để có giải pháp chủ động trong việc phòng bệnh. Về phía các viện, trường và các cơ sở làm khoa học phải nghiên cứu chọn tạo giống có sức kháng bệnh cao, nhanh lớn, hệ số thức ăn thấp, chất lượng thịt thơm ngon...Trung tâm Khuyến nông các tỉnh đẩy mạnh xây dựng các mô hình nuôi an toàn sinh học, VietGAP, Biofloc, nuôi công nghệ cao...; tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, đào tạo để nhân rộng các mô hình thành công. Các cơ quan thông tấn báo chí đẩy mạnh tuyên truyền các mô hình nuôi an toàn thực phẩm không sử dụng kháng sinh trong nuôi tôm để bà con học tập làm theo.

Ông Trần Đình Du, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Quảng Bình: Trả lại môi trường trong sạch
Nuôi tôm trên cát của các tỉnh miền Trung đang đứng trước thách thức chưa từng có, do môi trường ven biển đang bị ô nhiễm trầm trọng, tôm nuôi chậm lớn và đầu ra gặp khó khăn do tâm lý người tiêu dùng e ngại chất lượng tôm không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm sau sự cố môi trường của Formosa gây ra. Để khắc phục tình trạng này, cần thực hiện quyết liệt các giải pháp nhằm khôi phục lại môi trường trong sạch cho người dân yên tâm sản xuất là việc làm quan trọng được đặt lên hàng đầu; ngoài việc đền bù thỏa đáng, người nuôi còn cần nhận được sự hỗ trợ tích cực trong các chính sách, giải pháp khắc phục môi trường để tái sản xuất. Đồng thời, Nhà nước phải có biện pháp quyết liệt trong việc xử lý Công ty Formosa để phòng tránh sự cố gây ô nhiễm như vừa qua lại tái diễn.

Ông Chu Chí Thiết, Phân viện trưởng Phân viên nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản Bắc Trung Bộ: Nhìn nhận thực trạng để có giải pháp cụ thể

Bên cạnh đó, việc phát triển các vùng nuôi không đúng quy hoạch, vẫn còn nhiều bất cập, đã phát sinh nhiều hệ lụy như hạ tầng vùng nuôi chưa bảo đảm; chất thải chưa được xử lý; quy trình nuôi áp dụng chưa đúng kỹ thuật, sử dụng thuốc và hóa chất tùy tiện, dịch bệnh dễ lây lan; nguy cơ cạn kiệt, mặn hóa đất và nguồn nước ngầm; chưa có cơ chế phối hợp tốt giữa nhà nước, doanh nghiệp và hộ/ tổ chức nuôi nên còn nhiều bất cập, manh mún dẫn đến rủi ro cao trong quá trình sản xuất và bảo vệ môi trường... Từ những thách thức như vậy, các cơ quan chức năng phải đánh giá đúng và khách quan để đưa ra những hướng đi thiết thực nhất để hỗ trợ cho người nuôi.

Ông Nguyễn Tông Thắng, Phó chi cục trưởng Chi cục thủy sản Hà Tĩnh: Thực hiện đồng bộ các giải pháp
Sau sự cố Formosa gây ra, điều cần làm trước mắt cho những người nuôi trồng thủy sản nói chung và nuôi tôm trên cát nói riêng là phải

Việc cấp thiết hiện tại của nuôi tôm trên cát hiện nay là nguồn nước. Do nguồn nước bị ảnh hưởng lớn từ việc ô nhiễm do Formosa gây ra, các vùng nuôi tôm của các tỉnh miền Trung sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đặc biệt là các chỉ tiêu kim loại nặng, đây là những yếu tố gây độc nhưng xuất hiện không thường xuyên gây chết hoặc làm tôm nuôi chậm lớn. Vì vậy, người nuôi cần thực hiện xử lý kim loại nặng trước khi đưa vào ao nuôi bằng cách sử dụng EDTA, vi sinh, thực hiện lắng nước… Đồng thời, người nuôi cần thay đổi tư duy lấy nguồn nước, thay vì trước đây lấy nguồn nước tầng đáy để cấp vào ao nuôi thì người dân thực hiện nguồn nước mặt để hạn chế được các độc tố còn tồn dư, không an toàn cho sản xuất; sau đó thực hiện các phương pháp xử lý trước khi cấp vào ao nuôi sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Về lâu dài, các yếu tố về chất lượng con giống cần được quan tâm; cùng với đó quy hoạch vùng nuôi, nuôi đảm bảo an toàn dịch bệnh, các chính sách khuyến ngư… là những biện pháp song hành đảm bảo cho hướng nuôi tôm trên cát được bền vững và hiệu quả.

Khó khăn nhất hiện nay của người nuôi tôm trên cát chính là nguồn nước bị nhiễm bẩn; hầu như các hộ nuôi chưa có hệ thống ao lắng để xử lý nguồn nước. Cùng với đó, là việc chưa có thông tin chính thức nào để người nuôi biết được những vùng nào có thể tiếp tục tiến hành nuôi tôm trở lại sau sự cố về môi trường nên nhiều ao nuôi bị bỏ hoang, ngừng sản xuất. Do đó, nuôi tôm trên cát đang đứng trước rất nhiều nguy cơ và thất bại xảy ra thường xuyên. Vì vậy, để người nuôi có thể tiếp tục sản xuất, cần rất nhiều các giải pháp và sự hỗ trợ của các cơ quan nhà nước, các ngành chức năng. Hiện nay, cần ưu tiên thực hiện chương trình của Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã khuyến cáo cho nuôi tôm trên cát đó là “1 ao lắng - 1 ao nuôi” và tiến hành xét nghiệm các chỉ tiêu môi trường nước để đảm bảo an toàn,  có như vậy người nuôi mới hạn chế được các thiệt hại do nguồn nước ô nhiễm gây ra cho tình trạng trước mắt, cũng như chương trình nuôi trong thời gian tới. 

Theo Lê Cung- Nguyễn Nhung/thuysanvietnam.com.vn