Nằm lọt thỏm trong lòng phường Thảo Điền xanh mát, yên tĩnh, nơi được mệnh danh là phố nhà giàu của TP HCM với nhiều biệt thự lớn kiểu Pháp, nông trại Family Garden cách trung tâm quận 1 chưa đầy 10 phút di chuyển. Khoảng cách này được cho là "đủ gần để ghé thăm, đủ cách biệt để tìm sự bình yên, tự tại cùng thiên nhiên".
Anh San vốn là kiến trúc sư chuyên ngành về thiết kế cảnh quan tại TP HCM rất say mê phong cách natural life (cuộc sống gần gũi thiên nhiên). Nhà đầu tư này chia sẻ: "Tôi thuê khu đất trong vòng 10 năm, với tâm thế không lo ngại thất bại. Vì đam mê nên cứ từng bước bắt tay vào cải tạo, trồng trọt, xây dựng nơi này thành vườn nhà của khách theo mô hình nông trại vui nhộn".
Trên khuôn viên 3 hecta, vị kiến trúc sư này bố trí rất nhiều hạng mục. Nhà điều hành nông trại nằm gần cổng vào, kế đến là nhà ăn tập thể và gian hàng bán nông sản hữu cơ kiểu thôn quê. Sân bóng nhân tạo, các gian nhà lá mát mẻ, bàn ghế bằng gỗ thiết kế mộc mạc bố trí xen kẽ với vườn rau và cây ăn quả.
Vườn rau được chia làm 2 phần. Rau sạch do chủ nông trại trồng sẵn và đất trống để người thuê tự trồng. Theo giải thích của anh San, tự trồng là cách tiếp cận thú vị, giúp mọi người thành thị hiểu rõ quy trình làm ra được nông sản sạch như thế nào và mất bao lâu. Anh dành 200 ô đất, mỗi ô rộng 10m2 để cho khách thuê.
Hiện nay 100 ô đã có khách thuê dài hạn với giá 600.000 đồng một tháng, hàng tuần họ đều ghé nông trại thu hoạch rau do mình trồng được. Nếu bận rộn không thể đến chăm sóc thửa vườn của mình, khách hàng có thể sử dụng dịch vụ chăm sóc 100 ô còn lại dành cho các đội, nhóm, trường học và khách vãng lai thuê.
Bài toán rau sạch được chủ nông trại nhẩm tính, ở TP HCM, một gia đình 4 người mỗi tháng chi 1,5 triệu đồng tiền nông sản hữu cơ (sạch, an toàn, có tiêu chuẩn về chất lượng đã đăng ký, truy xuất rõ nguồn gốc). Nếu thuê một ô đất 10m2, giá 600.000 đồng một tháng để tự trồng, những ai thực hành đúng kỹ thuật hoàn toàn có thể cung cấp rau củ sạch cho gia đình hàng tuần. "Điều quan trọng là họ yên tâm nguồn rau hữu cơ này an toàn đối với gia đình và có niềm vui thư giãn từ việc làm nông", anh San nói.
Hiện dữ liệu khách hàng của nông trại gồm có khách hàng thân thiết (có đăng ký định kỳ hoặc ghé hàng tuần) và khách vãng lai (ghé bất chợt). Đặc trưng của khách hàng đến đây hầu hết đều đi theo nhóm từ vài người đến vài chục người.
Từ thứ Hai đến thứ Sáu (các ngày trong tuần) Family Garden đón khách là học sinh đến từ các trường mẫu giáo và tiểu học, đa phần là trường quốc tế. Các khách hàng nhí đến nông trại để vừa học vừa chơi, tham gia những hoạt động ngoài trời: cho gà, vịt, thỏ ăn, câu cá hoặc bắt cá, hái rau, trồng cây, cuốc đất, tưới nước. Các bé học cách bón phân xanh cho vườn tược, khám phá thảm thực vật, con vật trong tự nhiên, dùng bữa bằng thực phẩm có nguồn gốc hữu cơ do nông trại cung cấp.
Ngày cuối tuần: thứ bảy và chủ nhật được xem là giờ cao điểm của nông trại vì lúc này lượng khách hàng thân thiết quy tụ về đây nhiều nhất. Họ là những gia đình, đội - nhóm các bạn trẻ đi dã ngoại, các công ty tổ chức team building, khách du lịch... Ngoài những hoạt động ngoài trời, trồng trọt, thu hoạch rau củ tự trồng, thư giãn nông trại còn phục vụ tiệc cho khách có yêu cầu.
Khởi động từ tháng 6/2014, đến tháng 10 cùng năm nông trại mới được vận hành thử và đưa vào hoạt động chính thức vào tháng 3/2015. Sau 3 tháng xuất hiện, nông trại được 500 người ủng hộ, hiện nay nâng lên con số 800 người, trong đó có 85% là khách quen, trở lại nhiều lần trong tháng. "Điều làm tôi tự hào là sau 16 tháng xuất hiện, có 300 người xem đây là vườn nhà họ nên ghé thường xuyên, 500 người đến một tháng 2 lần, không dưới 30 trường đăng ký định kỳ và số người nhận biết nông trại đã lên đến con số 2.000", anh San chia sẻ.
Từ chối tiết lộ vốn đầu tư: thuê đất, bố trí, xây dựng, thiết kế 3 ha đất phường Thảo Điền thành nông trại như hiện nay nhưng anh San tiết lộ, ngoài tiền thuê đất, chi phí duy trì mảng xanh cũng không hề nhỏ. Bài toán lời lỗ phụ thuộc vào cách vận hành nông trại. Có 4 yêu cầu tối thiểu cho mô hình đầu tư này.
Thứ nhất: vị trí nông trại phải thuận tiện di chuyển đối với người sống tại TP HCM với bán kính không quá 7km. Đây được xem là yếu tố quan trọng nhất quyết định thành công của mô hình. Yêu thích là một chuyện nhưng phải dễ tiếp cận thì khách mới thu xếp thời gian đến được.
Thứ hai: người phát triển và quản lý nông trại phải tâm huyết với dự án, yêu thích thiên nhiên. Với đam mê đó họ mới thổi hồn vào nông trại, mang đến không gian thoải mái cho khách hàng, lôi kéo họ trở lại những lần sau.
Thứ ba: tuyệt đối không được biến nông trại thành một khu vườn công nghiệp. Tất cả phải chan hòa với thiên nhiên, điều mà người Sài Gòn cần tìm kiếm nhưng quá khó khăn giữa lòng đô thị 10 triệu dân này.
Thứ tư: cần có ý thức tạo dựng cộng đồng cho nông trại, nhân rộng phong cách natural life (gần gũi với thiên nhiên). Đừng cố biến người đô thị thành nông dân mà tạo không gian cho họ trải nghiệm, thư giãn, tận hưởng phong cách này.
Ngoài ra, một yếu tố có thể tác động đến tình hình kinh doanh của nông trại chính là thời tiết. Sài Gòn có 2 mùa mưa, nắng. Mùa mưa thời tiết có thể cản trở khách đến thăm nông trại do khó di chuyển, hạn chế sinh hoạt vui chơi ngoài trời, đồng nghĩa với việc vắng khách hơn mùa nắng, trồng trọt cũng khó khăn hơn. Do đó, người quản lý cần có sự điều chỉnh linh hoạt các dịch vụ ở nông trại để khắc phục trở ngại này.
Với tình hình kinh doanh hiện nay, anh San ước tính trong 2 năm có thể hoàn vốn suất đầu tư vào Family Garden. Nông trại đã đạt cột mốc một năm 4 tháng với doanh thu khá tốt và đang được nhà đầu tư quan tâm. Tuy nhiên, theo anh kiến trúc sư này, thành công của mô hình nông trại hữu cơ không hoàn toàn nằm ở tiền bạc mà là nhân rộng tinh thần yêu thiên nhiên. "Bên cạnh lợi nhuận, yếu tố sống còn là duy trì và phát huy được cộng đồng khách hàng này. Có một lượng lớn fan hâm mộ, tôi tin chắc nông trại sẽ phát triển bền vững hơn", anh San cho hay.