Nhung hươu và cách chế biến

  Nhung hươu không chỉ có tác dụng bồi dưỡng cơ thể và còn là vị thuốc chữa bệnh rất hiệu nghiệm. Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác trong cuộc đời làm thuốc của mình cũng đã nhiều lần nhắc đến Nhung hươu như 1 thần dược.

Tuy vậy, làm thế nào để Nhung hươu cho ta kết quả tốt nhất trong bồi dưỡng cơ thể và điều trị bệnh (hay nói một cách khác là chế biến Nhung hươu như thế nào) đang là nỗi băn khoăn trăn trở của nhiều người.

Đã có nhiều cách, nhiều hướng dẫn khác nhau về chế biến Nhung hươu như: ngâm rượu, nấu cháo, hay cao hơn là chế biến Nhung hươu theo dạng viên nang mềm rất thuận lợi trong sử dụng. Tuy nhiên, cho đến nay cách chế biến như thế nào vẫn đang là một dấu hỏi cho nhiều người.

Trước hết, phải khẳng định Nhung hươu là sản phẩm của tự nhiên, phần lớn hươu đổ đế và lên nhung vào mùa Xuân. Hiện nay, ở Hương Sơn chưa có nơi nào có nhung hươu giả hay dùng chất kích thích tăng trọng mà hươu chủ yếu ăn lá cây, cỏ và một ít ngũ cốc (lạc, ngô…). Theo các tài liệu có được, trên thế giới cũng như ở nước ta có nhiều nơi nuôi hươi lấy lộc nhưng có thể khẳng định Nhung hươi Hương Sơn là sản phẩm tốt nhất. Hiện nay tỉnh Hà Tĩnh đã thành lập Trung tâm hươi giống Việt Nam đặt tại Hương Sơn.

Để giúp người tiêu dùng nhung hươu và sử dụng nhung hươu có hiệu quả. Từ kinh nghiệm truyền thống của gia đình và kinh nghiệm của những người chăn nuôi hươu lâu đời ở Hương Sơn, tôi xin mạnh dạn nêu ra 1 vài cách chọn và chế biến Nhung hươu như sau:

I. Cách chọn nhung hươu:

Nhung hươu thường có 2 loại: Nhung máu và Nhung đá. Nhung máu màu đỏ tươi, nhung đá màu đỏ nhạt (trắng) hơn.

Lúc mua nhung nên chọn nhung lên đều cả hai nhánh. Thời gian (tính từ lúc đổ đế đến cắt nhung) tốt nhất là từ 40-50 ngày là vừa.

II. Cách chế biến:

Có 2 cách chế biến chủ yếu: Dùng tươi và sấy khô.

1. Dùng tươi: sau khi cắt nhung, dung nước ấm ( khoảng 30-35OC) dùng bàn chải đánh răng rửa sạch bề ngoài cành nhung, treo ngược cành nhung trong bong râm cho kho sau đó.

1.1 Ngâm rượi: cho cả cặp nhung vào bình: Gốm, sứ, thủy tinh và tùy theo cặp to, nhỏ mà cho thêm từ 1-2 củ sâm thêm vào đổ đầy rượi trắng ( nếu có rượi nếp càng tốt) ngâm sau khoảng 30 ngày là dùng được. Mỗi ngày dùng 1-2 chén nhỏ vào buổi tối trước khi đi ngủ hoặc trong bữa ăn tối thì tốt.

1.2 Xay nhỏ dung dần: Dùng máy xay sinh tố, máy xay xương xay nhỏ cả cặp nhung sau đó trộn đều với một ít mật ong cho vào tủ lạnh bảo quản dùng dần. Khi sử dụng ta chỉ cần nấu cháo, khi cháo đã chin cho mỗi lần khoảng 1 thìa cà phê vào nồi cháo, khấy đều, đậy vung, tắt lửa sau khoảng 15 phút múc cháo ra dung rất tốt.

2. Sấy khô và tán nhỏ : nhung sau khi cắt xong rửa sạch, treo ngược phần cắt lên trên, dùng chỉ khâu chéo phần đế nhung, để khi sấy không bị co kéo (hình vẽ):

Sau khi khâu xong, đưa vào sấy, giai đoạn đầu lửa nhỏ, treo ngược và dần cho tăng lửa và treo ngang nhung, dần treo ngược trở lại (có thể sấy bằng than củi, hoặc bằng bóng điện,…) đến khi khô thì thôi.

Sau khi sấy khô, dùng dao cạo râu cạo sạch lông tơ, dùng bào như bào gỗ hay thái từng lát một từ gốc đến ngọn nhung cho thật mỏng như phoi bào. Sau đó, đưa lên chảo rang đảo lại cho thật khô và giả nhỏ hoặc xay nhỏ thành bột cho vào lọ thuỷ tinh để dùng dần.

2. Cách dùng :

a. Dùng để bồi dưỡng cơ thể:

Nhung đã tán nhỏ cho vào lọ (cách làm như trên).

Cách 1 : Mỗi bận nấu ăn, lúc cơm sôi ta tách một ít nước cơm đựng vào chén và cho vào đó 1- 1 1/2 thìa cà phê (5-7g) bột nhung khuấy đều. Lúc cơm cạn (cơm ráo nước) ấn vào giữa nồi cơm. Lúc cơm chín nhắc ra và đợi nguội cho vào một thìa mật ong trộn đều đưa cho người bệnh uống. Uống từ 15-20 ngày, ngày 1-2 lần, sẽ có hiệu quả rất tốt.

Cách 2 : Nấu cháo chín, lúc cháo còn nóng múc ra bát nhỏ, cho vào 1 thìa cà phê (5-7g) bột nhung khuấy đều, đậy kín. Sau khoảng 10 - 15 phút, lúc cháo đã nguội cho vào 1 thìa mật ong trộn đều và ăn. Mỗi ngày chỉ nên ăn 1 lần và sử dụng trong vòng 1 tháng, sẽ có hiệu quả rất tốt.

b. Dùng điều trị tiêu chảy và rong kinh ở phụ nữ: Khi bị tiêu chảy hay rong kinh, ta nấu 1 ít cháo, dùng 1 ít nhung hươu đã tán nhỏ (mỗi lần dùng: 1-1 1/2 thìa cà phê 5-7g) cho vào chảo để trên tờ giấy thật nhỏ lửa, rang tới lúc nhung có màu cánh gián (hơi cháy). Cháo chín, cho vào cháo khuấy đều để ăn rất có tác dụng. Ngày dùng 2 lần vào sáng và chiều, dùng từ 3 -5 ngày.

Trên đây là cách chế biến và sử dụng nhung hươu thực tế  rất tiện lợi mà có hiệu quả. Đây cũng chỉ là một vài cách chế biến thông thường.  Xin mách nhỏ cùng bà con. Chúc mọi nguời có một mùa Xuân vui vẻ, sức khoẻ và hạnh phúc.

Theo Thành Văn/huongson.hatinh.gov.vn