Tín dụng cho phát triển nông nghiệp: Vẫn khó tiếp cận: Cần đồng bộ các giải pháp

 

Sửa đổi chính sách

Ông Nguyễn Anh Phong, Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn (Bộ NN&PTNT) cho rằng: Ngân hàng Nhà nước cần chỉ đạo các ngân hàng thương mại xây dựng bộ tiêu chí cụ thể xác định cho vay nông nghiệp nói chung và nông nghiệp công nghệ cao nói riêng cho từng ngân hàng để bảo đảm tính khả thi cũng như hiệu quả dự án. Các ngân hàng cần cụ thể và minh bạch về thời hạn miễn lãi suất, thời hạn áp dụng lãi suất ưu đãi cho doanh nghiệp ổn định, lâu dài từ 5 năm đến 10 năm để yên tâm khi vay vốn. Quỹ Bảo lãnh tín dụng cần có cơ chế riêng cho các chương trình, dự án đầu tư vào nông nghiệp, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng thuận lợi nhất.

Cụ thể hơn, lãnh đạo một doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ cao đề nghị: Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại chủ động quyết định hạn mức cho vay tùy thuộc vào quy mô của từng dự án nông nghiệp công nghệ cao, không nên khống chế mức tối đa là 15%/vốn tự có như hiện nay. Để hỗ trợ nguồn vốn cho dự án, Ngân hàng Nhà nước nên thực hiện chính sách cho vay tái cấp vốn tối thiểu là 70% dư nợ đối với các ngân hàng đã thực hiện cho vay vốn đầu tư vào nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. 

Ngoài ra, để tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng thương mại thực hiện cho vay ưu đãi phát triển nông nghiệp công nghệ cao, Ngân hàng Nhà nước nên có chính sách giảm tối đa số tiền trích lập dự phòng rủi ro đối với phần dư nợ cho vay chương trình này (bao gồm cả dự phòng chung và dự phòng cụ thể, bao gồm cả phần dư nợ cho vay thế chấp và tín chấp). 

Linh hoạt cơ chế cho vay

Theo ông Lê Đức Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ NN&PTNT): Mỗi dự án sản xuất nông nghiệp thường có thời gian triển khai cụ thể. Vì vậy, các tổ chức tín dụng cần nghiên cứu, cung cấp các khoản vốn kịp thời, linh hoạt hơn, phù hợp với chu kỳ sản xuất nông nghiệp. Riêng đối với những dự án phải có tài sản bảo đảm thế chấp để vay vốn, các tổ chức tín dụng cần xem xét mở rộng điều kiện cho vay. Ngoài những quy định cũ về tài sản đất đai, hợp đồng kinh tế…

Ngân hàng Nhà nước nên cho phép các hợp tác xã, hộ nông dân, trang trại được sử dụng cơ sở hạ tầng nhà kính làm tài sản thế chấp để vay vốn. Các bộ, ngành tham mưu để sửa đổi Nghị định số 55/2015/NĐ-CP ngày 9-6-2015 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn nhằm tạo động lực hấp dẫn các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nhất là nông nghiệp công nghệ cao; có chính sách tín dụng trung hạn cho đầu tư nông nghiệp và đổi mới thủ tục vay vốn gọn nhẹ để doanh nghiệp, nông dân dễ tiếp cận vốn.

Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp, đặc biệt là hộ sản xuất, kinh doanh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch còn thiếu và yếu trong khâu cập nhật thông tin về thị trường tiêu thụ trong nước, xuất khẩu. Đây chính là điểm yếu và bị đánh giá là tiềm ẩn rủi ro cho hoạt động ngân hàng. Về vấn đề này, ông Trần Văn Tần, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) cho rằng: Bộ NN&PTNT phối hợp với Bộ Công Thương đánh giá, làm tốt việc dự báo và cảnh báo về nhu cầu thị trường đối với sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao sẽ tạo cơ sở định hướng cho phát triển nông nghiệp.

Ngoài ra, sau hai năm thực hiện Nghị định số 55/2015/NĐ-CP đã có những nội dung bất cập, chưa phù hợp với một số chính sách mới của Chính phủ. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp các bộ, ngành trình Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Nghị định số 55/2015/NĐ-CP để phù hợp, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho các chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, cho vay liên kết chuỗi giá trị.

Để các gói tín dụng dành cho nông nghiệp, nông thôn và nông nghiệp công nghệ cao thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, các bộ, ngành cần có sự phối hợp chặt chẽ, tháo gỡ về chính sách, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và dự báo thị trường cho doanh nghiệp, nông dân, từ đó tạo “đòn bẩy” quan trọng góp phần thực hiện thành công Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp.