Vingroup sản xuất ô tô: Ai hưởng lợi?

"Nếu Vingroup thành công với dự án Vinfast, ngoài lợi ích của bản thân doanh nghiệp, ngành công nghiệp ô tô với các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và cả nền kinh tế sẽ nhận được những giá trị rất lớn”. Đó là chia sẻ của Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh khi nhận xét về giá trị khi Vingroup tham gia vào lĩnh vực sản xuất ô tô.

Làm ô tô không “ngon ăn”

Báo cáo của PwC, một trong 4 hãng kiểm toán lớn nhất thế giới, cho thấy nền công nghiệp ô tô toàn cầu hiện nay đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức dù những số liệu chính vẫn cho thấy sự khả quan. Tỷ suất lợi nhuận biên (tỷ suất lãi ròng/doanh thu) của 10 hãng sản xuất xe lớn nhất thế giới chỉ đạt bình quân 4%, chưa bằng một nửa so với chi phí sử dụng vốn bình quân toàn ngành.

Mặt khác, theo TS. Phan Đăng Tuất, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, phát triển công nghiệp ô tô trước hết phải gắn liền với dung lượng thị trường. Dung lượng thị trường ở Việt Nam hiện lá khá nhỏ. Lượng ô tô tiêu thụ năm 2016 ở Việt Nam đạt mức kỷ lục là 300.000 chiếc. Thế nhưng, "miếng bánh" này dành cho tất cả các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh ô tô ở Việt Nam. Những năm tới, phải trông chờ dung lượng thị trường tăng gấp đôi thì mới là cơ hội tốt cho doanh nghiệp sản xuất ô tô.

“Người ta có những con số gần như chuẩn, ví dụ như thị trường tiêu thụ trên 500.000 ô tô một năm thì đấy bắt đầu mới là cơ hội tốt cho các nhà sản xuất, đặc biệt là với thương hiệu nội”, TS. Phan Đăng Tuất nói.

Lượng tiêu thụ ô tô tại Việt Nam qua các năm. Nguồn: Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA).

TS. Phan Đăng Tuất cũng cho biết, ở Việt Nam hiện nay, dấu hiệu này mới bắt đầu xuất hiện, hay nói cách khác, thị trường vẫn đang ở mức tiềm năng. Đồng tình với quan điểm này, một chuyên gia kinh tế cho rằng, từ tiềm năng cho đến thực tế là một chặng đường và chặng đường này dài hay ngắn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. “Thị trường Việt Nam đúng là có tiềm năng lớn, nhưng để nói là hấp dẫn thì chưa hẳn”, vị chuyên gia này đánh giá.

Sứ mệnh của ô tô thương hiệu Việt

Trên thế giới, ngành sản xuất ô tô đang đối mặt với nhiều thách thức. Ở trong nước, thị trường “chưa hẳn là hấp dẫn”. Nhưng vì sao thông tin Vingroup sản xuất ô tô lại được thị trường đón nhận hào hứng như vậy?

Theo chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh, ngành sản xuất ô tô luôn là niềm tự hào của nhiều quốc gia vì ô tô được coi là chuẩn mực cho một nền công nghiệp phát triển, với trình độ phát triển của công nghệ, thiết kế, sức sản xuất, chuỗi cung ứng, phân phối cũng như tiềm lực lao động.

“Ở một quốc gia như chúng ta, với quy mô dân số và điều kiện địa lý như thế này thì chúng ta cần và rất cần có một thương hiệu ô tô nội địa. Đấy không chỉ là ước mơ mà đã tính toán nhiều lần rồi, rất nhiều quy hoạch, rất nhiều chính sách được đề xuất” -  TS Phan Đăng Tuất cũng lý giải.

Thực tế, dù vừa khởi động hơn 1 tháng nhưng Dự án Tổ hợp sản xuất ô tô, xe máy điện Vinfast, công nghiệp ô tô Việt Nam đang tạo ra hy vọng đột phá cho ngành ô tô, mở ra cơ hội cho nhiều ngành công nghiệp phụ trợ.

“Vingroup đang góp phần quan trọng tạo dựng nên một ngành công nghiệp, qua đó đẩy nhiều ngành công nghiệp phụ trợ khác cùng đi lên. Anh đi đầu, anh tạo ra môi trường tốt cho tất cả cùng phát triển”, TS Vũ Đình Ánh đánh giá.

Điều này cũng được ông Nguyễn Việt Quang, Phó Chủ tịch Vingroup khẳng định khi cho biết, Vinfast sẽ hỗ trợ và hợp tác với các nhà sản xuất Việt Nam để cùng sản xuất và phát triển các linh kiện, từng bước đạt được tỷ lệ nội địa hóa 60%, làm chủ công nghệ và hướng tới xuất khẩu sang các quốc gia trong khu vực. Thậm chí, Vingroup đã lường trước được những khó khăn, thách thức và thậm chí có thể chấp nhận lỗ trong thời gian đầu để là chủ công nghệ, tự chủ trong ngành công nghiệp có vai trò rất lớn này.  

Với quyết tâm ấy của Vingroup, nếu thành công, Vingroup không chỉ tiến thêm một bước phát triển mới mà sẽ đóng góp hàng tỷ USD vào GDP, tạo ra hàng chục nghìn việc làm trực tiếp, góp phần kiến tạo cả một ngành công nghiệp ô tô, tạo sức bật cho hàng loạt ngành công nghiệp hỗ trợ... Hay nói như một chuyên gia kinh tế, trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà sản xuất ô tô thì điều có thể nhìn thấy trước là "Vinfast có ích nước lớn hơn lợi nhà".