Vượt qua ngày “biển động”

Bà Nguyễn Thị Vấn chăm sóc đàn gia cầm của gia đình

“Giờ thì dẫu chồng cùng bạn tàu vượt sóng ra biển hay ở nhà nghỉ ngơi, tôi cũng không lo chuyện thiếu ăn, thiếu mặc nữa”, bà Nguyễn Thị Vấn, trú tại thôn 7, xã Triệu Vân, huyện Triệu Phong chia sẻ. Cách đây khoảng một năm, có lẽ bà không dám nói điều này. Bấy giờ, kinh tế gia đình bà Vấn phụ thuộc hoàn toàn vào những chuyến vươn khơi, bám biển của chồng. Mỗi lần chiếc tàu chở ông Phan Văn Vấn khuất bóng giữa đại dương mênh mông, bà lại quay về, xắn tay lo liệu việc cửa nhà. Ngày tàu chồng cập bến, bà và những chị em trong thôn hồ hởi xách thúng mủng lấy cá, rồi mang đi bán. Số tiền thu được bà Vấn dành dụm để lo liệu cho gia đình.

Cuộc sống cả nhà dựa vào những chuyến vươn khơi nên khi sự cố môi trường biển xảy ra, vợ chồng bà Nguyễn Thị Vấn đều đứng ngồi không yên. Trong lúc đang hoang mang, ông bà mừng rỡ khi được các cán bộ nông nghiệp đến thăm nhà, tư vấn, hướng dẫn xây dựng mô hình kinh tế mới. Thấy có lý, bà Vấn dồn số tiền tiết kiệm được cùng với khoản hỗ trợ sinh kế để trồng cỏ voi, nuôi bò; đào ao, thả cá; chăn nuôi vịt, gà, ngan; trồng các loại rau màu… “Mô hình VAC đã giúp vợ chồng tôi vơi nhiều nỗi lo lắng. Chúng tôi đang quyết tâm mở rộng mô hình để tăng thêm thu nhập”, bà Vấn khẳng định.

Trong khi hầu hết hộ dân xã Triệu Vân tìm hướng phát triển kinh tế thông qua việc chọn giống cây, con phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của vùng thì một số gia đình chủ động đến với những nghề ít ai để ý nhưng lại cho nguồn thu nhập ổn định. Trên địa bàn xã, mô hình đúc bờ lô bằng máy của vợ chồng chị Trần Thị Nhung (trú tại thôn 8) được khá nhiều người học tập. Trước đây, kinh tế của gia đình chị Nhung phụ thuộc chủ yếu vào những chuyến đi biển của chồng. Trung bình mỗi tháng, anh đưa về từ 4 - 5 triệu đồng để vợ trang trải cuộc sống.

Về phần mình, lúc rảnh rỗi, chị Nhung thường đúc bờ lô bằng tay để xây nhà và bán cho ai có nhu cầu. Trước thực trạng cá chết hàng loạt, chị Nhung bàn với chồng đầu tư gần 100 triệu đồng để xây dựng nhà xưởng và mua máy đúc bờ lô liên hoàn. Chẳng bao lâu công việc phụ của gia đình trở thành nghề chính. Bờ lô của gia đình chị Nhung được khách hàng rất ưa chuộng và ngày càng vươn xa. Chị Nhung cho biết: “Để đáp ứng nhu cầu của khách, hiện tại, vợ chồng tôi thuê thêm hai nhân công lao động, trả lương theo sản phẩm với thu nhập trung bình từ 200 - 300 ngàn đồng/ngày”.

Những ngày này, không khí lao động, sản xuất của người dân xã Triệu Vân rất khẩn trương, sôi nổi. Đàn ông, trai tráng trong xã miệt mài sửa sang tàu thuyền, ngư lưới cụ để chuẩn bị cho chuyến biển tiếp theo. Trên những mảnh vườn xanh tươi, mọi người cần mẫn gieo trồng, chăm sóc cây trái. Hình ảnh này trái ngược hẳn với không khí trĩu nặng âu lo vào thời điểm sự cố môi trường biển xảy ra. Dẫn chúng tôi về thăm một số hộ dân, ông Hồ Xuân Đức, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Vân cho biết, xã Triệu Vân có 4 thôn với 785 hộ, 3.260 nhân khẩu.

Toàn xã có 110 lao động trực tiếp bám biển và hơn 600 lao động gián tiếp. Khi sự cố môi trường biển xảy ra, hầu hết những người sống dựa vào biển đều lúng túng. Họ không biết sẽ làm gì để sống trong hoàn cảnh đồng vốn dắt túi chẳng đáng là bao, thiếu kinh nghiệm sản xuất, trình độ khoa học - kỹ thuật hạn chế… “Lúc ấy, cán bộ xã chúng tôi cũng âu lo không kém bà con. Nếu chậm giải quyết khó khăn này chắc chắn điều kiện kinh tế - xã hội, tình hình an ninh trật tự của địa phương sẽ bị ảnh hưởng. Trước thực tế đó, chúng tôi đã có rất nhiều cuộc họp để bàn bạc, thảo luận, rồi đưa ra những giải pháp”, ông Hồ Xuân Đức cho biết.

Khác với cách làm của hầu hết các địa phương bị ảnh hưởng bởi sự cố môi trường biển là tổ chức nhiều buổi hội nghị, tập huấn để dạy nghề, chuyển giao khoa học - công nghệ, cán bộ xã Triệu Vân được chỉ đạo đi từng ngõ, gõ từng nhà tìm hiểu thực tế và “bắt tay chỉ việc”, hướng dẫn người dân xây dựng mô hình phát triển kinh tế phù hợp. Các cán bộ Sở Nông nghiệp &PTNT tăng cường về địa phương phối hợp chặt chẽ với cán bộ xã “cùng ăn, cùng ở, cùng làm” để hướng dẫn bà con từ những việc nhỏ nhất như làm đất, dựng chuồng trại, chọn giống, phòng trừ dịch bệnh... Từ các nguồn vốn hỗ trợ sinh kế, nông thôn mới và giảm nghèo dành cho vùng bãi ngang, lãnh đạo UBND xã Triệu Vân đã hỗ trợ cho 90 hộ dân xây dựng các mô hình kinh tế mới. Tuỳ vào điều kiện của từng hộ và đặc thù mô hình kinh tế được triển khai mà người dân được hỗ trợ từ 5 - 20 triệu đồng. Ngoài ra, cán bộ xã Triệu Vân cũng vận động bà con phát huy nội lực của bản thân, gia đình; giúp đỡ, tương trợ lẫn nhau; kêu gọi sự tiếp sức của các tổ chức, cá nhân…

Những nỗ lực của chính quyền và nhân dân xã Triệu Vân sớm mang lại hiệu quả. Hiện nay, 39 mô hình kinh tế mới của người dân trên địa bàn xã đã được xây dựng, nghiệm thu, mang lại tín hiệu khả quan. Hàng chục mô hình còn lại vẫn đang được triển khai, được người dân rất kỳ vọng. Một số mô hình như chăn nuôi lợn F1, F2; trồng gấc kết hợp nuôi gà; mướp đắng kết hợp ném kiệu… cho thu nhập khá. Từ đó, nhiều hộ dân đã có điều kiện để mở rộng mô hình, lên phương án làm ăn mới. Cuộc sống của người dân địa phương ngày càng ổn định. Sau một thời gian “nghỉ ngơi”, tàu thuyền của ngư dân xã Triệu Vân đã tiếp tục vươn khơi, bám biển và trở về đầy ắp cá tôm. Từ sau Tết Nguyên đán đến nay, bà con ngư dân trên địa bàn đã thu được gần 2,5 tấn cá khoai và hơn 1 tấn các loại cá khác. Trong khó khăn, ngư dân xã Triệu Vân không gục ngã mà nỗ lực vươn lên. Minh chứng là giờ đây, ngoài bám biển, họ đã quen với cây cuốc, cây rựa và có thể làm giàu từ những mô hình kinh tế mới.