Liên kết tiêu thụ nông sản: Dàn nhạc chưa ăn khớp

Tiêu thụ vải thiều rất khó khăn trong nhiều năm trở lại đây, nhất là thời điểm chính vụ

Ông Nguyễn Trọng Thừa, Cục trưởng Cục Chế biến nông lâm thủy sản và nghề muối (Bộ NN-PTNT) khẳng định như vậy tại cuộc tọa đàm “Tiêu thụ nông sản – Liên kết SX và thị trường” do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức sáng 27/4.

XK nông sản giảm mạnh

Thống kê của Bộ Công thương cho biết, trong quý I/2015, XK nông sản giảm mạnh. Điển hình là thủy sản giảm 14%; gạo giảm 22,9%. Tính chung XK nông sản giảm khoảng 30% so với cùng kỳ. Đây là điều hơi bất thường so với những năm trước.
Lý giải nguyên nhân, Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh cho biết, nguyên nhân do biến động của thị trường thế giới, cân đối cung cầu có mức độ thay đổi nhiều so với quý I/2014, nguồn cung tăng trong một số lĩnh vực như gạo, thủy sản, cao su...
Thứ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hóa mạnh đang có áp lực lớn hơn cho các sản phẩm của Việt Nam không chỉ ở thị trường quốc tế mà ngay cả thị trường nội địa.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Trọng Thừa cho biết, các mặt hàng nông lâm thủy sản thời gian qua dù năng suất, diện tích tăng nhưng chất lượng không tăng. “Đây là điều cảnh báo đối với DN SX, XK nếu không nâng chất lượng chúng ta sẽ bị đe dọa nhiều hơn”, ông Thừa nhấn mạnh. Ông Thừa cũng nêu thực tế, các DN chủ yếu vẫn là DN vừa và nhỏ, thương hiệu chưa có nên việc xâm nhập thị trường càng khó khăn hơn.

Liên kết 4 nhà quá yếu

Một trong những vấn đề được các đại biểu tham dự cuộc tọa đàm quan tâm, đó là khâu liên kết trong tiêu thụ nông sản. Về vấn đề này, ông Thừa cho biết, công tác quy hoạch nêu trên lý thuyết rất tốt, từ sản lượng, diện tích trồng, thị trường ra sao và định hướng dài hạn thế nào... đều được dự báo và lên kế hoạch cụ thể, nhưng triển khai thì không đúng.

 

“Từ câu chuyện cây mắc ca, chúng ta đều biết rằng, khi Bộ NN-PTNT đang làm quy hoạch thì nhiều nông dân ở các địa phương đã ào ạt trồng cây này, thậm chí nhiều địa phương còn đăng ký tăng diện tích trồng. Như vậy, rõ ràng nông dân thấy lợi nhuận trước mắt sẽ sẵn sàng bỏ quy hoạch, dẫn đến cung vượt cầu, do đó cần xem xét lại việc phối hợp giữa 4 nhà trong từng lĩnh vực cụ thể”, ông Thừa nói.
Vị lãnh đạo Cục Chế biến nông lâm thủy sản ví von rằng, việc liên kết giữa 4 nhà như kiểu dàn nhạc chưa ăn khớp lắm và gần như chúng ta đang phải chơi nhạc cho người nông dân nghe.
Ở góc độ DN, ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch HH Chế biến và XK Thủy sản Việt Nam (Vasep) nhấn mạnh, sự liên kết giữa 4 nhà là điểm yếu nhất, trong đó vai trò nhạc trưởng (nhà nước) vẫn chưa mạnh mẽ, chưa phân rõ trách nhiệm trong việc đôn đốc thực hiện quy hoạch nên “bên vẽ cứ vẽ, còn bên làm cứ làm”.
Ông Dũng thẳng thắn, nếu từ phía nhà nước, DN và nông dân không có sự gắn kết, hay cụ thể hơn là thiếu tính chuyên nghiệp thì chắc chắn việc thực hiện chính sách sẽ khó thành công.
“Có thể thấy, vừa qua mặt hàng dưa hấu, hành tím tiêu thụ rất khó khăn. Sắp tới, chúng ta còn phải đối mặt với thách thức đến từ vải thiều, thanh long… Nếu không có các giải pháp kịp thời, câu chuyện được mùa mất giá sẽ nóng trở lại”, ông Dũng nói.
Trước nhiều ý kiến đưa ra, tại buổi tọa đàm, Thứ trưởng Công thương Trần Tuấn Anh cho biết, Bộ đang đẩy mạnh các giải pháp để tạo ra lợi thế so sánh của các mặt hàng nông lâm sản của Việt Nam.
“Các cơ quan quản lý nhà nước sẽ thường xuyên trao đổi thông tin về diễn biến thị trường, khả năng cân đối cung - cầu các mặt hàng trên thế giới, đồng thời đẩy mạnh việc phát triển hệ thống thương mại nội địa nhất là hệ thống phân phối, lưu thông giúp tiêu thụ tốt hơn”, ông Trần Tuấn Anh cho hay.

Nguồn: nongnghiep.vn