Hợp tác xúc tiến thương mại nông nghiệp: Đối mặt nhiều 'rào cản'

Bên thừa, bên thiếu

Sau gần 2 năm hợp tác xúc tiến thương mại NN, song nhiều nông sản của tỉnh Phú Thọ vẫn chưa xuất hiện trong chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch, siêu thị ở Hà Nội. Ông Nguyễn Văn Phấn, HTX Chăn nuôi thị xã Phú Thọ cho biết, thực phẩm đưa về thị trường Hà Nội tiêu thụ chủ yếu được tư thương thu gom nhưng số lượng nhỏ lẻ nên ảnh hưởng đến chất lượng và việc bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) là điều khó khăn. "Các cơ sở đều ý thức đến việc chăn nuôi an toàn sinh học, bảo đảm các tiêu chí vệ sinh thú y, ATVSTP, song năng lực còn hạn chế nên lực bất tòng tâm" - ông Phấn nói. Còn ông Phùng Văn Minh, huyện Tam Nông (chuyên chăn nuôi gà Mía) cho biết, sản phẩm của địa phương chủ yếu xuất bán dưới dạng thô, chưa qua khâu chế biến nên việc tiêu thụ khó khăn và thường xuyên bị tư thương ép giá.
 

Theo Phó Giám đốc Sở NN &PTNT Phú Thọ Trần Anh Tú, nông sản thực phẩm của địa phương khá dồi dào, riêng đàn trâu, bò thịt là hơn 170.000 con, lợn 800.000 con, gia cầm 1 triệu con và thủy sản hơn 30.000 tấn/năm, ngoài ra có 16.000ha cây chè... Phú Thọ cũng đã triển khai xây dựng chuỗi an toàn với những tiêu chí cụ thể. Tuy nhiên, do sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, kênh quảng bá giới thiệu sản phẩm và đầu ra cho nông sản còn hạn chế…, nên cần tăng cường kết nối doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất, cơ quan quản lý nhà nước để phát huy thế mạnh của địa phương.

Tại Yên Bái và Lào Cai, nhờ sự kết nối của ngành NN các địa phương và bằng sự nhạy bén của doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất, hoạt động hợp tác xúc tiến thương mại NN ngày càng đi vào thực chất. Trung bình, mỗi năm đã có hàng trăm tấn thực phẩm của hai tỉnh đưa vào chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch, siêu thị ở Hà Nội bao tiêu. Đơn cử như Công ty TNHH Anh Nguyên, huyện Bắc Hà (Lào Cai), trung bình mỗi tuần cung cấp cho thị trường Thủ đô khoảng 4 tấn thịt lợn Bắc Hà. 

Tuy vậy, tiếc là năng lực của một số doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất ở Lào Cai, Yên Bái vẫn chưa đáp ứng đủ nguồn cung cho thị trường Hà Nội do quy mô sản xuất nhỏ lẻ, phân tán.

Cần những nhà chuyên nghiệp

Bà Vũ Thị Hậu, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nhất Nam cho biết, nhu cầu nông sản thực phẩm của Hà Nội khá lớn, riêng 24 siêu thị và 10 phòng cưới của công ty đóng trên địa bàn các quận, huyện của Hà Nội trung bình mỗi ngày tiêu thụ hàng tấn thực phẩm. Theo bà Hậu, muốn thâm nhập thành công vào chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch, siêu thị ở Hà Nội phải bảo đảm các điều kiện như có đăng ký kinh doanh và các loại giấy chứng nhận vùng sản xuất an toàn, kiểm nghiệm, công bố chất lượng sản phẩm… 

Đề cập về việc đưa nông sản thực phẩm của các tỉnh về Hà Nội tiêu thụ, bà Vũ Thị Vân Phượng, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần VietRap đầu tư thương mại cho rằng, cần thực hiện tốt các mô hình liên kết chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu thụ, tránh tình trạng được giá nông dân đơn phương phá vỡ hợp đồng, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp… 

Cũng theo ông Trần Anh Tú: Để hai bên tôn trọng hợp đồng ký kết cần phải đặt trong một tổ chức thống nhất nhằm hình thành những vùng nguyên liệu. Cụ thể, doanh nghiệp Hà Nội cần có chính sách hợp tác như thuê đất, đầu tư nguồn vốn bài bản, góp phần phát triển vùng nguyên liệu thay vì ký hợp đồng "chay" và dàn trải với nông dân như hiện nay. Đồng ý quan điểm này, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Lào Cai Tô Mạnh Tiến cho biết, nếu doanh nghiệp quan tâm đầu tư thích đáng thì đương nhiên sẽ giảm được chi phí, thu về lợi nhuận cao hơn. Khắc phục những mặt còn hạn chế, tỉnh Lào Cai sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, giới thiệu sản phẩm, đồng thời có cơ chế, chính sách phát huy vai trò hoạt động của doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất trên địa bàn làm trung gian, cầu nối tin cậy trong bao tiêu sản phẩm cho nông dân.

Theo Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp Hà Nội Nguyễn Văn Chí, Hà Nội tiếp tục có chương trình hỗ trợ cụ thể giúp các tỉnh kết nối đưa nông sản về tiêu thụ tại thị trường Thủ đô. Để mối liên kết ngày càng thực chất, hiệu quả, các tỉnh nên tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh; có chính sách hỗ trợ vốn, ưu đãi tín dụng hỗ trợ sản xuất, khai thác, chế biến nông sản và nhân rộng mô hình cánh đồng lớn…