Phát huy nguồn lực hợp tác, giúp nông dân phát triển các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị bền vững

Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội NDVN Nguyễn Xuân Định chủ trì Hội thảo. Dự Hội thảo có trên 100 đại biểu, là đại diện lãnh đạo các Ban, đơn vị thuộc Trung ương Hội NDVN; các Bộ, ngành, Văn phòng IFAD tại Việt Nam, Ban Điều phối các cấp của các Dự án thuộc Chương trình IFAD quốc gia; Hội ND 15 tỉnh và đại diện các Tổ hợp tác, Hợp tác xã…

 
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chủ tịch Trung ương Hội NDVN Nguyễn Xuân Định nêu rõ: Chương trình MTCP 2 là Chương trình hợp tác trung hạn giữa Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) với các tổ chức nông dân khu vực Châu Á - Thái Bình Dương giai đoạn 2014 - 2020, do Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) và Liên minh Châu Âu (EU) tài trợ. Đây là Chương trình hướng đến mục tiêu tăng cường năng lực cho các tổ chức nông dân ở khu vực Châu Á và Thái Bình Dương trong quá trình tham vấn chính sách có liên quan đến lợi ích của nông dân sản xuất nhỏ ở cấp quốc gia, tiểu khu vực và khu vực; đồng thời cải thiện việc cung cấp các dịch vụ cho người nghèo ở nông thôn.

 
Những năm qua, việc phối hợp giữa Hội NDVN và Chương trình IFAD quốc gia được thực hiện chặt chẽ, đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Nhờ đó, các cấp Hội có thêm cơ hội và điều kiện thuận lợi khi tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế- xã hội của địa phương, nhất là các dự án thuộc chương trình IFAD quốc gia. Ngoài 02 thỏa thuận hợp tác được ký kết giữa Hội NDVN và Văn phòng IFAD tại Việt Nam trong 02 giai đoạn, các cấp Hội còn được trực tiếp tham gia các nội dung hợp tác. Khi những chương trình này kết thúc, IFAD sẽ bàn giao để Hội ND tiếp quản và tiếp tục duy trì hoạt động của các nhóm đồng sở thích, tổ hợp tác do IFAD hỗ trợ thành lập để liên kết phát triển thành Hợp tác xã.

 
Đáng chú ý, trong giai đoạn 2015 - 2019, Hội ND 11 tỉnh đã phối hợp với IFAD tổ chức 48 lớp đào tạo nghề cho 1.500 hội viên, nông dân; đào tạo 202 giảng viên nguồn và hơn 11.700 hội viên, nông dân được tập huấn về cách tiếp cận thông tin, thị trường, phát triển chuỗi giá trị, xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh, quản lý tổ nhóm, quản lý tài chính, xây dựng nhãn hiệu tập thể; hỗ trợ thành lập 1.970 nhóm nông dân đồng sở thích với 21.280 thành viên và hàng trăm mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả…

 
“Chương trình MTCP 2 đã đạt được những kết quả tích cực. Tại Hội thảo hôm nay, Ban Quản lý Chương trình sẽ đánh giá toàn bộ những kết quả đã đạt được; đề nghị các đại biểu tích cực chia sẻ những bài học và những kinh nghiệm quý rút ra trong quá trình triển khai thực hiện dự án. Đồng thời, cùng nhau trao đổi, thảo luận, đưa ra những đề xuất nhằm xây dựng kế hoạch hoàn thiện cho giai đoạn tiếp theo để dự án hoàn thành tốt mục tiêu đầy ý nghĩa- đó là phát triển cộng đồng nghèo nông thôn theo hướng bền vững, góp phần vào xây dựng nông nghiệp thịnh vượng, nông dân giàu có, nông thôn văn minh hiện đại”- Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Định nhấn mạnh.

 
Chia sẻ kết quả thực hiện Chương trình MTCP 2 giai đoạn 2014 - 2020 tại Việt Nam, đồng chí Mai Bắc Mỹ- Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Đối ngoại và Hợp tác quốc tế (Trung ương Hội NDVN), Giám đốc Chương trình cho biết: Chương trình MTCP 2 tập trung hỗ trợ phát triển 16 Tổ hợp tác, Hợp tác xã về sản xuất rau an toàn, cam, ba kích, na dai, chuối mồ côi, cà phê, chăn nuôi dê, bò thuộc 8 tỉnh, 10 huyện, 12 xã được lựa chọn trong vùng dự án.

 

Chương trình MTCP2 đã tổ chức 27 khóa tập huấn, 6 hội thảo, 15 nghiên cứu thị trường, 8 chuyến thăm quan nghiên cứu, 32 cuộc thảo luận nhóm trọng tâm… giúp hội viên, nông dân nâng cao năng lực, cải thiện sinh kế. Đồng thời, hỗ trợ hoạt động nghiên cứu thị trường đầu ra, cơ sở vật chất và thuê chuyên gia tư vấn, phân tích chất lượng sản phẩm giúp bà con nông dân. Đến nay, đã có 6 tổ hợp tác do Chương trình hỗ trợ phát triển lên Hợp tác xã, thu hút thêm thành viên tham gia, mang lại thu nhập ngày càng tốt hơn cho các thành viên.

Qua gần 6 năm triển khai thực hiện, Chương trình MTCP 2 đã mang lại nhiều tác động tích cực. Thứ nhất, góp phần khẳng định và nâng cao vị thế, vai trò của tổ chức Hội ND trong phát triển kinh tế - xã hội, quá trình xây dựng chính sách, nâng cao đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần cho cán bộ, hội viên, nông dân. Thứ hai, cán bộ Hội và người nông dân đã có những thay đổi đáng kể trong tư duy, nhận thức; nâng cao năng lực tiếp cận kiến thức và chia sẻ thông tin, kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh; được tuyên truyền và nhận thức đúng đắn về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đồng thời, nhận thấy vai trò, ý nghĩa và hoạt động hiệu quả rõ rệt của các Chương trình, dự án do Ban Quản lý Chương trình đã triển khai, các cấp chính quyền tại địa phương rất quan tâm ủng hộ và tạo điều kiện; nhiều tỉnh đã được hỗ trợ thêm kinh phí để mở rộng các hoạt động tập huấn, hỗ trợ Câu lạc bộ nông dân, tổ chức tham quan, nghiên cứu, học tập kinh nghiệm…
 

Toàn cảnh buổi Hội thảo

 
Điển hình như tại huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, với sự hỗ trợ của các cấp Hội và chính quyền địa phương, từ 02 nhóm nông dân liên kết (ban đầu chỉ có 5 thành viên/nhóm) đã thành lập và phát triển thành 02 Tổ hợp tác sản xuất cà phê bền vững với 110 thành viên tham gia canh tác trên diện tích khoảng 200 ha trồng cà phê. Bà con đã cùng nhau lập kế hoạch sản xuất kinh doanh, chia sẻ kinh nghiệm trong sản xuất cà phê theo tiêu chuẩn UTZ quốc tế, trong đó đặc biệt chú trọng đến sản xuất bền vững, đảm bảo phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường; đã kết nối được với các doanh nghiệp cung ứng đầu vào và bao tiêu đầu ra cho sản phẩm với giá bán cao hơn giá thị trường… Đến nay, 2 Tổ hợp tác đã phát triển thành Hợp tác xã và hoạt động hiệu quả.
 
 
Đối với tổ chức Hội ND, Chương trình MTCP 2 hỗ trợ xây dựng các chương trình xúc tiến, viện trợ nước ngoài trong các lĩnh vực khuyến nông, khuyến ngư, chăn nuôi, chế biến và tiêu thụ nông sản… nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ Hội các cấp. Bên cạnh đó, giúp Hội tổ chức các hội nghị đánh giá, tập huấn nhằm phát huy hiệu quả cao nhất các dự án cũng như cùng bàn bạc, tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện.
 

Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Định cùng các đại biểu tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm tại Hội thảo

 
Tại Hội thảo, các đại biểu đã cùng nhau thảo luận, đánh giá sự tham gia của các cấp Hội trong việc thực hiện các hoạt động của Chương trình IFAD quốc gia cũng như việc phối hợp triển khai Chương trình IFAD quốc gia và Chương trình Hợp tác Trung hạn giữa IFAD và các tổ chức nông dân khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Đồng thời, chia sẻ những thuận lợi, khó khăn cùng kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình triển khai Chương trình tại các địa phương.
 

Chủ tịch Hội ND tỉnh Bắc Kạn, Lưu Văn Quảng chia sẻ về kinh nghiệm mô hình nông dân dạy nông dân tại địa phương

Chia sẻ về kinh nghiệm mô hình nông dân dạy nông dân tại địa phương, Chủ tịch Hội ND tỉnh Bắc Kạn, Lưu Văn Quảng cho biết: Hội ND tỉnh đã lựa chọn những nông dân giỏi, có kinh nghiệm trong trồng trọt, chăn nuôi, có kỹ năng thực hành tốt, hướng dẫn các nhóm hộ bằng hình thức “cầm tay chỉ việc”, tập huấn trực tiếp tại hiện trường. Trong đó, mô hình canh tác bền vững trên đất dốc được triển khai với quy mô 60 hộ tham gia trên diện tích 6 ha; đối tượng được hưởng lợi của mô hình là hội viên, nông dân. Cụ thể, mô hình được thiết kế trồng ngô và trồng cỏ theo đường đồng mức làm giảm tình trạng xói mòn chống rửa trôi; đồng thời, giúp tăng thu nhập cho các hộ tham gia mô hình trên cùng một đơn vị diện tích canh tác so với việc trồng ngô theo phương pháp truyền thống như trước.

 
Chủ tịch Hội ND tỉnh Hà Giang, Trần Xuân Thuỷ phấn khởi chia sẻ: Hà Giang là 1 trong 15 tỉnh, thành tham gia Chương trình MTCP 2. Trong quá trình thực hiện, Hội ND tỉnh đặc biệt chú trọng đến sự tham gia của các nữ hội viên nông dân, nông dân nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số… Hiện, Hội ND tỉnh đã thành lập được 685 nhóm nông dân với hơn 7.800 thành viên tham gia; trong đó có hơn 3.600 hộ nghèo, trên 7.000 hộ dân tộc thiểu số, thành viên nữ có hơn 2.600 người. Đáng chú ý, nhiều nhóm đã tích cực gắn kết giữa khâu sản xuất tới tiêu thụ sản phẩm cùng với các chuỗi giá trị sẵn có của chương trình. Thông qua Chương trình, đã có trên 15 sản phẩm nông sản của tỉnh như: Thịt sấy khô, thảo quả, mật ong… được đóng gói bao bì, nhãn mác đầy đủ và đem giới thiệu bán ra thị trường đạt lợi nhuận cao.
 
 
Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Thanh Tùng- Chuyên gia cao cấp, Văn phòng IFAD Việt Nam đánh giá cao những kết quả hợp tác toàn diện giữa Hội NDVN và IFAD trong thời gian qua. Với mục tiêu hợp tác cùng phát triển các mô hình liên kết nông dân và phát triển chuỗi giá trị bền vững, ông Tùng đề xuất: “Thời gian tới, hai bên tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn dựa trên thực tiễn hoạt động của Hội NDVN. Đồng thời, tập trung xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu; hình thành sự liên kết giữa các tổ chức nông dân với các doanh nghiệp cung cấp...”.
 

Các đại biểu tham dự Hội thảo cùng chụp ảnh lưu niệm

 
Tiếp tục chuỗi các hoạt động của Hội thảo, trong ngày 13/11, các đại biểu tiến hành trao đổi, thảo luận, cùng bàn bạc việc lập kế hoạch cụ thể cho chương trình nông dân Châu Á - Thái Bình Dương (APFP) với mục tiêu dài hạn là: Chương trình Tổ chức Nông dân Châu Á - Thái Bình Dương (APFP) nhằm góp phần tạo nên môi trường thuận lợi cho việc xóa đói giảm nghèo ở nông thôn, thông qua hỗ trợ cụ thể cho các nông hộ nhỏ và tổ chức của họ ở cấp quốc gia, cấp khu vực và tiểu khu vực tại Châu Á - Thái Bình Dương.

 
Và mục tiêu phát triển của Chương trình, cụ thể gồm: Các Tổ chức Nông dân có năng lực chuyên nghiệp cung cấp các dịch vụ bền vững theo nhu cầu (kinh doanh và kỹ thuật) cho thành viên của họ và tham gia vào đối thoại chính sách hiệu quả để cải thiện sinh kế và thu nhập của nông dân/hộ sản xuất nhỏ tại Châu Á - Thái Bình Dương.

 
“Chương trình MTCP 2 đang trong giai đoạn kết thúc và xây dựng Chương trình MTCP giai đoạn 3 (gọi tắt là Chương trình Nông dân Châu Á - Thái Bình Dương), đề nghị IFAD, nhất là Văn phòng IFAD quốc gia tiếp tục phối hợp, hỗ trợ, tạo điều kiện để triển khai thực hiện các hoạt động của Chương trình nhằm củng cố, tăng cường năng lực cho tổ chức Hội; giúp thúc đẩy phát triển các mô hình kinh doanh nông nghiệp và Hợp tác xã theo chuỗi giá trị, gắn kết lợi ích và mối quan tâm quốc gia với tầm nhìn, chiến lược khu vực và toàn cầu trong phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững”- Đồng chí Mai Bắc Mỹ- Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Đối ngoại và Hợp tác quốc tế (Trung ương Hội NDVN) đề xuất.
 

Nhiều sản phẩm nông sản đặc trưng của các tỉnh tham gia dự án được mang tới trưng bày tại Hội thảo

 

Chương trình MTCP2 được triển khai tại 17 nước thuộc 3 khu vực gồm: Khu vực ASEAN và Trung Quốc; Khu vực Nam Á; Khu vực Thái Bình Dương. Tại Việt Nam, có 15 tỉnh được Chương trình MTCP 2 hỗ trợ trực tiếp, gồm các tỉnh: Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Tuyên Quang, Bắc Giang, Thái Bình, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Gia Lai, Ninh Thuận, Đắk Nông, Lâm Đồng, Bến Tre, Trà Vinh. Cụ thể, các tỉnh tham gia Chương trình MTCP 2 với 3 hợp phần; đó là: Nâng cao năng lực và sự liên kết giữa các tổ chức nông dân; tăng cường sự tham gia của các tổ chức nông dân trong quá trình xây dựng chính sách; tăng cường khả năng cung cấp dịch vụ và tham gia các chương trình phát triển nông nghiệp và nông thôn của các tổ chức nông dân.

Công Đạt/http://hoinongdan.org.vn/