Làm giàu ở nông thôn: “Tứ tử cử nhân” về quê trồng nấm

Dám nghĩ, dám làm, biết tranh thủ khai thác các nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương, 4 cử nhân  trẻ Vì Văn Phươi, Vì Văn Bình, Nguyễn Hữu Thương và Ngô Xuân Cảnh cầm tấm bằng đại học về quê khởi nghiệp với mong muốn làm giàu ở nông thôn với nghề trồng nấm sò, linh chi và mộc nhĩ...

Cùng góp vốn trồng nấm, lập công ty

Nhận thấy xin việc vào biên chế nhà nước rất khó khăn và gò bó, sau khi cầm tấm bằng đại học chuyên ngành nông lâm ở Đại học Tây Bắc năm 2011, 4 chàng cử nhân liền tính chuyện khởi nghiệp. Trong một lần tình cờ thấy phế phẩm rơm, lõi ngô của bà con trong bản, sau khi thu hoạch từ ruộng, nương rẫy để xơ xác bên đường không ai dùng tới, 4 chàng cử nhân đã bàn bạc với nhau, lên ý tường trồng nấm ngay trên quê nhà. Vào tháng 6.2014, 4 cử nhân đã cùng nhau góp vốn theo hình thức ai có nhiều vốn thì góp nhiều, ai có ít thì góp ít, thành lập nên Công ty cổ phần phát triển nông nghiệp Sơn La.

Vì Văn Phươi (đứng), Phó Giám đốc Công ty  đang hướng dẫn kĩ thuật cho công nhân, cấy giống lên bầu nấm.

Ban đầu 4 chàng cử nhân trồng nấm thử nghiệm với 5.000 - 6.000 bịch meo ở xã Cò Nòi, huyện Mai Sơn. Giống nấm được các chàng trai cử nhân nhập từ Hải Dương và Viện di truyền nông nghiệp là là chủ yếu. Khi mới trồng thử nghiệm, 4 chàng cử nhân gặp khó khăn, thất bại không ít. Nấm mọc không đồng đều và hay bị khô héo, năng suất thấp...Do không có người hướng dẫn, mọi quy trình trồng và chăm sóc, 4 chàng cử nhân đều tự mày mò và lên mạng tìm hiểu thêm kiến thức, áp dụng vào mô hình trang trại nấm của công ty. Muốn trồng nấm thành công, bước đầu phải cần có môi trường sạch sẽ, lán phải được dựng bằng tre, nứa... rồi quây bạt, lò hấp bằng thủ công, hấp bằng than củi và lõi ngô.

Các bầu nấm được 4 cử nhân treo cách mặt đất khoảng 30 phân, bầu cách bầu 25 phân, để nấm phát triển.

Một thời gian sau, bốn cử nhân nhận thấy đã có đủ cơ sở và kinh nghiệm hiểu biết về cách trồng nấm. Sau đó, mới chuyển mô hình trồng nấm lên khu rừng tre bản Áng, xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn, áp dụng vào sản xuất kinh doanh. Để đáp ứng được các tiêu chuẩn về nấm sạch và đạt năng xuất cao. 4 cử nhân còn tìm hiểu thêm kĩ thuật và các quy trình chăm sóc trên mạng internet, đi thực tế học hỏi kinh nghiệm tại các cở sản xuất nấm ở các tỉnh Bắc Giang; Hải Dương; Hưng Yên.

Không những làm giàu trên mảnh đất quê hương của mình, 4 cử nhân còn tạo công việc làm cho 20 công nhân tại địa phương

Anh Vì Văn Phươi, Phó giám đốc, Công ty cổ phần phát triển nông nghiệp Sơn La chia sẻ: Khi mới thành lập công ty, chúng tôi gặp nhất nhiều khó khăn. Giai đoạn đầu trồng thử nghiệm, chúng tôi phải chủ động đi tiếp thị và tự maketing sản phẩm nấm với bà con và các nhà hàng khắp các huyện, thành phố. Lúc đầu người dân còn e dè, sợ nấm chúng tôi làm ra không sạch và không đảm bảo chất lượng.

Để trồng nấm hiệu quả và đạt chất lượng cao, trước hết phải trồng nấm theo đúng quy trình: Lúc đầu mới trồng phải xử lý bông bằng nước vôi tôi hoặc vôi bột. Sau đó ủ khoảng từ 3 - 4 ngày, đến khi nào sinh nhiệt thì bắt đầu đóng bầu. Sau đó mang đi hấp trong nhiệt độ 90 độ C, kéo dài từ 6 - 8 giờ, rồi mang ra khỏi lò hấp để nguội mới được cấy nấm giống vào bầu. Thời gian ươm giống từ 25 - 30 ngày, chờ đến khi sợi nấm lan trắng hết ra bầu, rồi khi đó mới được rạch bầu.

Ý chí tuổi trẻ vượt qua gian nan

Theo như chia sẻ của anh Phươi, trong thời gian nấm mọc trắng quanh bầu thì phải áp dụng hệ thống phun sương, để đảm bảo cho nấm hấp thụ nước và phát triển tốt hơn. Trung bình hơn tháng thì các bầu nấm bắt đầu cho thu hoạch. Cứ một bầu thu được 3 lứa, sau đó phải thay mới bầu bằng các bầu mới khác. Để đảm bảo quá trình sản xuất liên tục, cung cấp các sản phẩm sạch ra thị trường quanh năm.

Sau 3 năm đi vào hoạt động, Công ty đã phát triển ổn định và được nhiều khách hàng tin tưởng. Trụ sở Công ty của 4 cử nhân được đặt tại số nhà 90, đường Lê Duẩn, Tp.Sơn La. Khi các cơ sở trồng nấm đến ngày thu hoạch, Công ty sẽ phân phối bán ra các tỉnh như: Điện Biên, Lai Châu và khắp các huyện trên địa bàn tỉnh Sơn La. Vào những ngày đông gió rét như hiện nay, có rất nhiều nhà hàng và quán lẩu cần đến nấm phục vụ nhu cầu của khách hàng, Chính vì vậy sản phẩm nấm của công ty luôn được bán chạy và có thời điểm còn cháy hàng không đủ cung cấp ra thị trường. Đây là kết quả ban đầu của "tứ tử cử nhân" với khát vọng làm giàu ở nông thôn.

Các công nhân đang treo bầu  tại cở sở sản xuất nấm của công ty tại bản Áng, xã Chiềng Ban.

Anh Vì Văn Bình, Giám đốc Công ty cổ phần phát triển nông nghiệp Sơn La cho hay: Khi trồng nấm, cần rất nhiều công sức chăm sóc tỉ mỉ, không được để nấm khô, phải luôn kiểm tra dịch bệnh để tránh lây lan. Đặc biệt là không được dùng phân bón, thuốc kích thích trong tưới tiêu, nước tưới không được nhiễm mặn, nhiễm phèn... Khi treo bầu nấm phải cách mặt đất 30 phân, bầu cách bầu 20 phân, quy trình tưới tùy thuộc vào thời tiết, nếu trời mưa thì tưới 3 – 4 lần; còn thời tiết nắng nóng thì tưới từ 5 – 6 lần/ ngày.

Ngoài mô hình trồng nấm ra, 4 cử nhân còn đang trồng thử nghiệm các loại rau sạch để cung cấp ra thi trường

Tổng thu nhập 1 năm của công ty đạt trên 2 tỷ đồng, có 4 cơ sở trồng nấm với 20 công nhân đã được hướng dẫn về kĩ thuật chăm sóc trước khi được nhận cơ sở sản xuất. Lương công nhân được trả hơn 3 triệu đồng/tháng. Sau khi trừ các khoản chi phí, Công ty lãi hơn 1 tỷ mỗi năm. Thời gian tới, 4 chàng cử nhân dự định tiếp tục mở rộng mô hình và trồng đa dạng thêm một số loại nấm khác. Hiện tại Công ty đang đầu tư xây dựng thêm 2.000m2 diện tích trồng rau sạch như: cà chua; rau mùi; xà lách; rau cải bắp... nhằm đa dạng hóa sản phẩm sạch, cung cấp ra thị trường.