Nông nghiệp, lãnh địa mới của nhiều “ông lớn”

Tập đoàn TH đã đầu tư vào nông nghiệp, chăn nuôi.  Ảnh: Dautu

Mảnh đất màu mỡ

Tại Hội nghị về tăng cường đầu tư của doanh nghiệp (DN) vào nông nghiệp tổ chức sáng 28/6, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Cao Đức Phát cho biết, đầu tư từ khu vực tư nhân vào nông nghiệp, nông thôn trong thời gian gần đây đã tăng đáng kể, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng của ngành. Năm 2013, đầu tư của tư nhân trong nước vào nông nghiệp, nông thôn đã tăng 1,9 lần so với năm 2009.

Số DN đầu tư vào nông nghiệp tăng từ 2.397 DN năm 2007 lên 3.635 DN năm 2013, tăng bình quân 13,8%/năm; trong đó DN ngoài nhà nước chiếm phần lớn, khoảng 89%, tạo việc làm cho 265.000 lao động. Đã có nhiều nhà đầu tư thành công và trở thành những đầu tàu về ứng dụng khoa học công nghệ cao, phát triển thị trường, tạo động lực phát triển cho nhiều vùng, địa phương như: Vinamilk, Công ty Minh Phú, TH Truemilk, Công ty CP đường Lam Sơn, Công ty Bảo vệ thực vật An Giang, Công ty Vĩnh Hoàn, Tập đoàn DABACO, Tổng công ty Giống cây trồng Thái Bình,… Hiện nay, đang có xu hướng nhiều DN, tập đoàn lớn tìm hiểu cơ hội và mong muốn đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn như Vingroup, Him Lam, Viettel, FLC,…

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Cao Đức Phát phát biểu tại hội nghị.

Trên thực tế, thời gian gần đây, rất nhiều cơ chế, chính sách của các bộ ngành, địa phương được ban hành để thu hút DN tìm về nông nghiệp, khung pháp lý cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng hoàn thiện, với các chính sách “trải thảm đỏ” cho DN như được hưởng ưu đãi về đất đai, thuế, được hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, phát triển thị trường, áp dụng khoa học công nghệ, đầu tư cơ sở giết mổ gia súc gia cầm,…

Tại Bộ Nông nghiệp và PTNT, đến năm 2015, 100% các cục chức năng trong Bộ đã triển khai thực hiện chế độ “một cửa” và hoàn thiện các thủ tục để bắt đầu kết nối một cửa liên thông với hệ thống hải quan một cửa quốc gia. Các thủ tục hành chính được công khai hóa và đang tiếp tục được điều chỉnh theo hướng ngày càng đơn giản, dễ tiếp cận và không phân biệt đối xử đối với các thành phần kinh tế. Các quy định quản lý chuyên ngành cũng đã và đang được rà soát, chỉnh sửa theo hướng minh bạch và phù hợp với cam kết quốc tế, tháo gỡ nhiều khó khăn, ách tắc cho doanh nghiệp. Riêng thời gian làm thủ tục về kiểm dịch bảo vệ thực vật đối với hàng hóa xuất nhập khẩu đã giảm được khoảng 50%.

Tuy nhiên,  theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, đầu tư tư nhân vào nông nghiệp, nông thôn thời gian qua còn rất hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng cũng như nhu cầu phát triển của ngành. Đầu tư của DN trong nước còn thấp, thiếu ổn định. Tỷ trọng DN đầu tư vào sản xuất nông nghiệp còn rất thấp, năm 2014 chỉ chiếm 1,01% trong tổng số DN của cả nước, đa phần là quy mô vốn nhỏ (số DN có quy mô vốn dưới 5 tỷ đồng chiếm 55%). Trong 5 năm (2008 – 2013), chỉ có 3.486 DN thành lập mới với số vốn 126.469 tỷ đồng nhưng lại có 475 DN (15%) bị giải thể.

Liên kết với nông dân là đòi hỏi tất yếu

Đó là khẳng định của Phó thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải tại hội nghị. Theo Phó thủ tướng, Chính phủ sẽ giao cho các bộ ngành liên quan (Tài nguyên và Môi trường, Tài chính) để giải quyết những khúc mắc của các DN trong vấn đề giải phóng mặt bằng nhưng trong bối cảnh quỹ đất ngày càng thu hẹp, việc liên kết với nông dân tạo thành vùng sản xuất hàng hóa là vô cùng cần thiết và coi đó là một ưu tiên. Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và PTNT cũng nên thành lập câu lạc bộ các DN đầu tư vào nông nghiệp để chia sẻ kinh nghiệm cũng như khó khăn, từ đó có đề xuất giải pháp khắc phục.

Nhiều doanh nghiệp tìm đến Đà Lạt (Lâm Đồng) trồng hoa công nghệ cao. (ảnh sưu tầm).

Ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch Tập đoàn Geleximco cho biết, trước đây, tập đoàn của ông chủ yếu tập trung vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng nhưng bây giờ thì tìm đường quay trở về với nông nghiệp “bởi nhìn thấy cơ hội nâng cao giá trị gia tăng và có thể cải thiện thu nhập cho bà con nông dân”. “DN vào, áp dụng công nghệ mới tức là đưa công nghệ mới cho nông dân, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế, thu nhập. Nhưng cái DN cần, ngoài chính sách đất đai, vốn tín dụng, thuế thông thoáng thì vấn đề quy hoạch ổn định, bền vững rất quan trọng. Có như thế, DN mới yên tâm đầu tư”, ông Tiền nói.

Cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ cho Việt Nam trong phát triển nông nghiệp, nông thôn, bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam khuyến nghị, để đẩy mạnh thu hút đầu tư vào nông nghiệp, Việt Nam cần giảm đi những vướng mắc trong vấn đề đất đai, có những chính sách để sử dụng đất hiệu quả hơn, cần có chiến lược phù hợp để phát triển các nhóm đầu tư vào nông nghiệp.

Hiện nay, các địa phương cũng đã có những chính sách ưu đãi cho DN khi đầu tư vào nông nghiệp. Đơn cử như Đồng Tháp, DN đầu tư vào nông nghiệp được đáp ứng nhu cầu điện, nước tới chân hàng rào nhà máy, được cung cấp dịch vụ bưu chính – viễn thông, ngân sách tỉnh hỗ trợ 50% kinh phí đào tạo nghề, áp dụng chính sách ưu đãi đặc biệt khi đầu tư vào các huyện khó khăn,… Tuy nhiên, ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó chủ tịch UBND tỉnh kiến nghị, chính sách thu hút đầu tư vào nông nghiệp cần phải mạnh mẽ với nhiều ưu đãi hơn nữa, đặc biệt chú trọng cải cách thủ tục hành chính, khuyến khích DN áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất,…

Cơ chế chính sách thu hút đầu tư được đánh giá là nhiều, các địa phương cũng đã mở rộng cửa, điều còn lại là các DN tự tìm cơ hội cho mình, liên kết lại để giúp ngành nông nghiệp chuyển biến, đưa các sản phẩm nông sản vươn xa hơn trên thị trường quốc tế.

Khánh Nguyên
Nguồn: kinhtenongthon.com.vn