Mở rộng tín dụng cho nông nghiệp: Nhìn từ mô hình liên kết sản xuất

Hướng dòng vốn vào lĩnh vực nông nghiệp

Thời gian qua, ngoài việc ban hành nhiều chính sách tín dụng như Nghị định 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) còn kịp thời ban hành các chính sách tín dụng đặc thù để phát huy lợi thế, tiềm năng của lĩnh vực này như:

Một là, tháo gỡ về điều kiện tiếp cận, vay vốn phát triển kinh tế hộ gia đình, kinh tế trang trại, gia trại, hợp tác xã, vay từ 50-500 triệu không phải thế chấp. Trong tháo gỡ tín dụng cũng đã thể hiện sự gắn kết bước đầu giữa tín dụng thương mại của hệ thống ngân hàng với tín dụng ưu đãi của Chính phủ, tín dụng chính sách đối với hộ nghèo, vùng sâu, vùng xa nhằm tạo ra vùng sản xuất hàng hóa lớn, có sức lan tỏa và phát triển toàn diện theo hướng bền vững;

Hai là, chính sách tín dụng của ngân hàng đã gắn kết chặt chẽ với chính sách tài khóa trong việc cho vay và sử dụng công cụ hỗ trợ lãi suất để tạo lập sự ổn định lúa gạo nhằm bảo đảm thu nhập hợp lý của người nông dân trồng lúa. Các ngân hàng thương mại đã chủ động tham gia chương trình với mức thu mua thóc tạm trữ hàng năm lên tới 2 triệu tấn/năm;

Ba là, chính sách tín dụng đã có những phản ứng linh hoạt trong tháo gỡ khó khăn như giãn nợ, cho vay mới đối với lĩnh vực nuôi trồng, chế biến thủy sản (tôm, cá tra), chăn nuôi gia súc, gia cầm khá kịp thời nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nuôi trồng, tạo nguồn cung ổn định cho thị trường, góp phần ổn định giá cả lương thực, thực phẩm…

Nhờ những chính sách phù hợp và nỗ lực của ngành Ngân hàng mà đầu tư tín dụng cho phát triển nông nghiệp, nông thôn tăng trưởng mạnh mẽ. Tính đến cuối tháng 8/2014, tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đã tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2013.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập, ngành Nông nghiệp Việt Nam hiện đang phải đối mặt với không ít khó khăn và thách thức, bởi kinh tế hộ gia đình tuy là động lực cho phát triển ngành Nông nghiệp nhưng với quy mô nhỏ, manh mún, thiếu liên kết, nó đã và đang kìm hãm sự tăng trưởng và sức cạnh tranh của Ngành này… Giải quyết bất cập trên, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững”.

Một số mô hình liên kết điển hình

Từ định hướng trên, NHNN đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan cũng như các tổ chức tín dụng khảo sát và lựa chọn 20 mô hình liên kết giữa doanh nghiệp với hộ nông dân như mô hình cánh đồng mẫu lớn, mô hình liên kết theo chuỗi giá trị của sản phẩm, các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao… để thí điểm chương trình cho vay hỗ trợ đối với các mô hình liên kết. Mục tiêu nhằm hướng tới: Giảm chi phí đầu vào cho sản phẩm sản xuất liên kết, thông qua việc cho vay lãi suất phù hợp (thấp hơn lãi suất thị trường); Tháo gỡ vướng mắc về tài sản bảo đảm theo hướng cho vay tín chấp nếu nông dân và doanh nghiệp ký kết hợp đồng liên kết có cơ sở pháp lý và ngân hàng kiểm soát được dòng tiền tham gia vào quá trình liên kết. Đến nay, trong thực tiễn đã hình thành nhiều mô hình sản xuất theo hướng tăng cường khả năng liên kết, ứng dụng công nghệ. Một số mô hình đã triển