Cho vay thí điểm theo Nghị quyết 14/CP: Kết dính chuỗi liên kết giá trị nông nghiệp

Đánh giá về tình hình triển khai NQ 14 tại An Giang vừa qua, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Bình cho biết: “Sau thời gian triển khai, có thể nói chương trình cho vay thí điểm theo NQ 14 đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, góp phần tạo ra chuỗi liên kết giá trị giữa DN, hợp tác xã và người nông dân. Người nông dân yên tâm sản xuất, có thu nhập ổn định, các hợp tác xã yên tâm sản xuất, chất lượng nông sản được nâng lên, thúc đẩy chuyên nghiệp hóa trong sản xuất nông nghiệp, góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, hỗ trợ sản xuất của DN trong lĩnh vực nông nghiệp”.

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, NHNN đã ban hành Quyết định 1050/QĐ-NHNN ngày 28/5/2014 hướng dẫn thực hiện Chương trình cho vay thí điểm theo NQ 14 với một số cơ chế tín dụng đặc thù như: Lãi suất cho vay ưu đãi thấp hơn lãi suất cho vay thông thường từ 1 đến 1,5%/năm (hiện nay ngắn hạn: 6,5%/năm, trung hạn: 9,5%/năm, dài hạn: 10%/năm).

Theo đó, mức cho vay có thể lên đến 90% giá trị của dự án. Trường hợp khách hàng không có đủ tài sản bảo đảm, ngân hàng có thể cho vay không cần tài sản bảo đảm trên cơ sở kiểm soát dòng tiền. Nếu một chuỗi liên kết có thời gian vay trên 12 tháng (nhưng không quá 18 tháng), mỗi khâu sản xuất, chế biến, tiêu thụ có thời gian dưới 12 tháng và khách hàng cam kết trả một phần nợ sau mỗi khâu thì ngân hàng thương mại (NHTM) có thể xem xét áp dụng lãi suất ngắn hạn đối với khách hàng.

Để thực hiện chuỗi liên kết này, NHNN đã phối hợp với Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN&PTNT), Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) lựa chọn 28 DN tại 22 tỉnh, thành trên toàn quốc được tham gia chương trình, thực hiện 31 dự án nông nghiệp theo mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp. 8 NHTM tham gia chương trình đã cam kết tài trợ tín dụng cho các DN với số tiền hơn 5.627 tỷ đồng. Đồng thời, ngày 28/5/2014, NHNN ban hành Quyết định số 1051/QĐ – NHNN phê duyệt cho 4 DN của tỉnh An Giang được tham gia chương trình với tổng mức đầu tư của 4 dự án là 451,79 tỷ đồng, các NHTM cam kết cho vay số tiền 350,78 tỷ đồng (gồm Cty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Thuận An, CTCP Rau quả thực phẩm An Giang, Cty Cổ phần XNK Thịnh Phú, Cty TNHH Thương mại Đầu tư Tín Thương).

Đến cuối tháng 2/2016, tổng số tiền các NHTM giải ngân cho 4 dự án đạt 566,67 tỷ đồng, dư nợ đạt 325,11 tỷ đồng. Các dự án được giải ngân đều triển khai có kết quả tốt, đặc biệt 2 dự án của Cty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Thuận An và Cty CP Rau quả thực phẩm An Giang triển khai rất tốt, được NHNN chấp thuận điều chỉnh tăng vốn vay để mở rộng quy mô dự án. Bà Nguyễn Thị Huệ Trinh – TGĐ Cty TNHH Thuận An cho biết, khi tham gia chuỗi liên kết, nông dân chỉ phải thế chấp 10% để được vay tới 100% vốn cho mỗi ha. Ví dụ, như hộ ông Nguyễn Văn Tấn, tài sản đảm bảo chỉ 2,1 tỉ đồng, nhưng nhận được hạn mức tín dụng lên tới 15,5 tỉ đồng. Việc này giúp người dân giảm giá thành sản xuất, chịu lãi suất ít hơn những lúc họ phải vay nguồn khác.

Ngành ngân hàng cần xác định không chỉ là đầu mối cho vay, mà phải thật sự đồng hành cùng DN và bà con nông dân.

Chủ động tháo gỡ về lãi suất và bảo hiểm

Tuy nhiên, hầu hết DN và các NHTM tham gia chương trình chuỗi liên kết đều phản ánh mức lãi suất hiện tại của chương trình không thực sự hấp dẫn. DN mong muốn lãi suất ưu đãi hơn nữa. Bên cạnh đó, theo các DN, tài sản đảm bảo khoản vay cũng là khó khăn của DN khi tiếp cận vốn ưu đãi theo NQ 14.

Còn nhớ, tạo hội thảo: “Tháo gỡ khó khăn về vốn cho DN” do báo DĐDN phối hợp với NHNN tổ chức năm 2015, ông Lâm Văn Chiểu – Phó Tổng Giám đốc Cty Cường Tân cho biết, là DN sản xuất giống lúa lai F1 hàng đầu Việt Nam với diện tích lớn nhưng đều là diện tích đi thuê của bà con nông dân rồi quy hoạch lại thành “Cánh đồng mẫu lớn” để sản xuất tập trung, với số vốn đã đầu tư là rất lớn. Tuy nhiên, do phần đất đai sản xuất không có giá trị thế chấp để bảo lãnh vay vốn nên Cty gặp khó khăn trong vấn đề vay vốn cần tài sản bảo lãnh với NHTM.

Ông Chiểu kiến nghị được xem xét cho vay không có tài sản đảm bảo. Theo Điều 3, khoản 3: “Tài sản đảm bảo cho khoản vay” của Quyết định số 1050/QĐ-NHNN ngày 28/5/2014 của NHNN, Cty đề nghị được xem xét cho vay không có tài sản đảm bảo trong trường hợp Cty không đủ tài sản đảm bảo khoản vay (tăng tỷ lệ tín chấp vốn vay). Cty cam kết sẽ có báo cáo minh bạch dòng tiền theo chuỗi liên kết sản xuất để BIDV kiểm soát theo quy định của pháp luật”…Ông Chiểu cũng đề nghị cho Cty được dùng sản phẩm lúa giống đang bảo quản trong kho lạnh để bảo lãnh thế chấp phần vốn vay cho phương án vay vốn theo chuỗi liên kết sản xuất đến bao tiêu sản phẩm.

Để giải quyết những khó khăn này, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho rằng, ngành ngân hàng cần xác định không chỉ là đầu mối cho vay, mà phải thật sự đồng hành cùng DN và bà con nông dân. “Phải khẩn trương đúc kết những điểm hợp lý hay vướng mắc, từ đó xây dựng các dự thảo đưa ra các văn bản quy phạm pháp luật để tạo môi trường pháp lý minh bạch, sát thực tiễn để người nông dân, các hợp tác xã, DN yên tâm sản xuất…” – Thống đốc NHNN nhấn mạnh.

Riêng một số kiến nghị của Cty Thuận An về việc xin cơ chế của nhà nước cho DN tiếp tục kéo dài thêm 2 năm thực hiện mô hình chuỗi liên kết, từ đó, rút ra những kinh nghiệm và ý tưởng mới để phục vụ cho công tác xuất khẩu cá ba tra sắp tới, theo Thống đốc, trước mắt NHNN giao cho Agribank xem xét, bàn với DN để có giải pháp phù hợp. Hiện nay, Cty Thuận An đang được vay với lãi suất thấp hơn (6-6,5%) so với thị trường. Tuy nhiên, về lâu dài lãi suất phải theo cơ chế thị trường để bảo đảm tính cạnh tranh giữa các DN. Để khuyến khích các DN và người nông dân mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, Agribank cân nhắc để áp dụng mức lãi suất phù hợp hơn.

Đối với việc thí điểm phương án bảo hiểm giá cá tra thương phẩm, đề nghị bảo hiểm của DN phải phù hợp với chiều hướng phát triển chung của nông nghiệp và nhất định phải đi theo hướng đó. Tuy nhiên bảo hiểm thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài chính, NHNN sẽ kiến nghị chính phủ có chính sách phù hợp. Trước mắt, Agribank đang có Cty Bảo hiểm ABIC, do đó, Agribank có thể nghiên cứu, làm trọn gói luôn từ khâu thẩm định, cho vay, bảo hiểm giá… “Đề nghị Agribank nghiên cứu, đối với nông nghiệp nói chung và đặc biệt là các dự án thí điểm tốt thì triển khai ngay để hỗ trợ DN” – Thống đốc khẳng định.

Phương Hà
theo DĐDN