Xây dựng nông thôn mới trên đảo Phú Quý

Từ mô hình xã điểm...

Xã Tam Thanh có dân số hơn 10 nghìn người, trong đó khoảng 70% là lao động chủ yếu làm nghề biển, nông nghiệp và dịch vụ. Xã có ba thôn, gồm Mỹ Khê, Hội An và Triều Dương. Năm 2009, Tam Thanh được UBND tỉnh Bình Thuận chọn làm xã điểm xây dựng nông thôn mới ở huyện Phú Quý cùng với chín xã trong đất liền. Với đặc thù là xã đảo, cho nên việc triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới ở đây khó hơn rất nhiều so với các nơi khác. Thời gian đầu, phần lớn mọi người chưa nhận thức đúng về xây dựng nông thôn mới, quen trông chờ, ỷ lại nguồn lực của Nhà nước. Vì vậy, công tác tuyên truyền được Ban chỉ đạo xác định là khâu then chốt. Ðảng ủy, UBND xã thường xuyên chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể, các thôn tuyên truyền đến nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng xây dựng nông thôn mới. Hình thức tuyên truyền được triển khai thông qua các buổi họp thôn, sinh hoạt của các tổ chức chính trị - xã hội; tổ chức họp dân vừa để tuyên truyền, vừa để bàn bạc, thống nhất từng nội dung trong việc thực hiện đồ án quy hoạch, đề án xây dựng nông thôn mới của xã.

Qua khảo sát, đánh giá thực trạng và khả năng thực hiện, Ban chỉ đạo xã xác định, xây dựng hạ tầng nông thôn là nhóm tiêu chí cần tập trung thực hiện trên cơ sở các nguồn lực đầu tư và cả nguồn lực từ nhân dân đóng góp. Từ năm 2009 đến 2011, cùng với nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới và huy động sức dân, nhiều công trình trên địa bàn xã Tam Thanh đã được thực hiện như: Công viên cây xanh thôn Mỹ Khê, với kinh phí gần 800 triệu đồng, nhân dân đóng góp gần 500 triệu đồng; nhà văn hóa xã, chợ xã. Ngoài ra, nhân dân tham gia đóng góp ngày công, góp tiền để xây dựng đường điện thắp sáng trên các đường giao thông; xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa nhà ở, công trình vệ sinh. Ðặc biệt, phong trào bê-tông hóa đường giao thông nông thôn với phương châm "Nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ", được nhân dân cả ba thôn hưởng ứng tích cực.

 Ông Võ Liêu, Trưởng thôn Mỹ Khê cho biết, toàn thôn có 851 hộ, với hơn 3.900 khẩu, hầu hết là lao động biển. Sau khi tuyên truyền, 100% số hộ trong thôn đều tham gia góp tiền, hoặc góp ngày công. Theo ông, để huy động được nguồn lực từ nhân dân, vấn đề quan trọng là phải thật sự công khai, dân chủ và minh bạch. Nhân dân trực tiếp tham gia tất cả các khâu, các bước theo đúng phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" từ khi bàn chủ trương cho đến việc tiến hành xây dựng, công tác quản lý, bảo vệ các tuyến đường giao thông. Năm 2011, nhiều đoạn đường giao thông nông thôn được bê-tông hóa với tổng trị giá 750 triệu đồng, trong đó nhân dân đóng góp 150 triệu đồng. Riêng trong năm 2012, có 15 đoạn đường giao thông nông thôn được bê-tông hóa với kinh phí hơn 3,1 tỷ đồng, nhân dân đóng góp gần 630 triệu đồng.

 Sau ba năm (2009 -2011) xây dựng nông thôn mới, diện mạo nông thôn xã Tam Thanh ngày càng khang trang, đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân từng bước được nâng lên. Ðó là động lực để Tam Thanh tiếp tục hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới trong thời gian tới.

 ... Ðến chung sức, chung lòng xây dựng nông thôn mới

Từ kết quả bước đầu của xã điểm Tam Thanh, năm 2011, huyện Phú Quý đăng ký với UBND tỉnh tiếp tục cho hai xã còn lại là Ngũ Phụng và Long Hải thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Như vậy, Phú Quý là huyện duy nhất của Bình Thuận có tất cả các xã tham gia xây dựng nông thôn mới. Huyện đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân chung sức, chung lòng xây dựng nông thôn mới bằng nhiều hình thức khác nhau. Tập trung phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân được cho là yếu tố cơ bản để huy động nguồn lực từ nhân dân.

 Với lợi thế về nghề biển, nhân dân đã tập trung nguồn vốn để phát triển đội tàu, thuyền đánh bắt xa bờ. Ðến nay, Phú Quý có gần 1.300 tàu, thuyền đánh cá, với hơn 200 chiếc có công suất từ 90 CV trở lên, chuyên đánh bắt xa bờ. Trong đó, có khoảng 100 chiếc chuyên thu mua và chế biến hải sản trên biển. Hoạt động nuôi trồng thủy sản được duy trì với 108 cơ sở nuôi trồng bằng lồng bè trên diện tích gần 15 nghìn m2. Sản lượng khai thác thủy sản trung bình hằng năm đạt hơn 22 nghìn tấn. Phát triển kinh tế gắn bảo đảm an ninh lương thực ở địa phương, hạn chế dần sự phụ thuộc vào đất liền một số sản phẩm thiết yếu được đẩy mạnh. Các mô hình sản xuất vươn lên làm giàu xuất hiện ngày càng nhiều. Trước đây, bà con chủ yếu khai thác hải sản, thì nay các mô hình sản xuất mới trong chăn nuôi đã được áp dụng. Phó Chủ tịch Hội Nông dân huyện Phú Quý Ngô Văn Khánh cho biết: Nhiều người dân đã mạnh dạn nuôi một số vật nuôi thành công, cho thu nhập hàng trăm triệu đồng, như ông Huỳnh Triện nuôi bồ câu, ba ba; anh Huỳnh Vĩnh Tiến nuôi nhím; anh Phạm Quang Phong nuôi cá mú... đã mở ra những hướng đi mới trong phát triển kinh tế của đảo. Thu nhập ngày càng cao, đời sống được cải thiện đã thu hút được nguồn lực từ trong nhân dân chung tay xây dựng nông thôn mới.

Huyện đảo có dân số hơn 27 nghìn người, chủ yếu làm kinh tế biển. Vì vậy, chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động được Ðảng bộ huyện Phú Quý hết sức coi trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Ðồng thời cũng đáp ứng được những yêu cầu đặt ra trong xây dựng nông thôn mới. Trong hai năm, cơ cấu kinh tế của Phú Quý dần chuyển theo hướng công nghiệp - xây dựng, dịch vụ, nông - lâm - ngư nghiệp. Từ đó, cơ cấu lao động cũng chuyển dịch phù hợp nhiệm vụ phát triển kinh tế. Năm 2011, tỷ lệ lao động trong lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp là 61% thì đến năm 2012, giảm xuống còn 56%; tỷ lệ lao động trong các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ từ 39% trong năm 2011, tăng lên 44% năm 2012.

Phó Chủ tịch UBND, Phó trưởng Ban chỉ đạo chương trình xây dựng nông thôn mới huyện Phú Quý Tạ Minh Nhựt cho biết, xác định đúng tiềm năng, thế mạnh cũng như những khó khăn trở ngại của huyện đảo xa đất liền, Ban chỉ đạo huyện đã chỉ đạo UBND các xã tập trung huy động các nguồn lực để xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn. Những tiêu chí dễ thực hiện, dựa vào sức dân là chủ yếu được ưu tiên làm trước, các tiêu chí khó, có nguồn vốn lớn thực hiện sau...

 Trong hai năm 2011 và 2012, Phú Quý đã huy động nguồn lực từ nhân dân, các doanh nghiệp và tổ chức trên địa bàn được hơn 23,5 tỷ đồng. Cùng với nguồn hỗ trợ của Trung ương, tỉnh và huyện được gần 200 tỷ đồng, nhiều công trình trọng điểm đã được xây dựng, cơ sở hạ tầng được đầu tư đã dần làm thay đổi bộ mặt nông thôn huyện đảo. Hệ thống trục đường giao thông liên xã được nhựa hóa tám km, hơn bảy km đường giao thông nông thôn được bê-tông hóa, nhiều tuyến đường được lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng; xây mới 22 phòng học, phòng thực hành; các thiết chế văn hóa như nhà văn hóa, sân vận động được xây dựng, sửa chữa và nâng cấp; chợ nông thôn ở ba xã đều được đầu tư xây mới, góp phần bảo đảm giao thương, mua bán của nhân dân. Ðến thời điểm này hơn 95% người dân Phú Quý được sử dụng nước ngọt, gần 100% số hộ có nhà vệ sinh. Ðến nay, cả ba xã của huyện đều đạt hơn 10 tiêu chí. Trong đó, hai xã Tam Thanh và Long Hải đạt 11/19 tiêu chí, xã ngũ Phụng đạt 10/19 tiêu chí, Bí thư, Chủ tịch UBND huyện, Trưởng ban chỉ đạo chương trình xây dựng nông thôn mới Phú Quý Huỳnh Văn Hưng cho biết, huyện đặt mục tiêu xã Tam Thanh hoàn thành xây dựng nông thôn mới vào năm 2014, hai xã Long Hải, Ngũ Phụng hoàn thành vào năm 2015.

Phú Quý đang đổi thay từng ngày. Những khu dân cư mới được quy hoạch. Những con đường trải nhựa rợp bóng cây xanh. Những ngôi nhà mới khang trang mọc lên ngày càng nhiều. Bộ mặt nông thôn mới Phú Quý đã được định hình. Tuy còn nhiều khó khăn trở ngại mà bản thân không thể tự giải quyết nếu không có sự hỗ trợ của trên, nhưng những gì đã đạt được trong thời gian qua là sự cố gắng hết mình, là sự nỗ lực của Ðảng bộ, chính quyền, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nhân dân Phú Quý. Ðó là nền tảng để Phú Quý phấn đấu hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới vào năm 2015.

 Bài và ảnh: ÐÌNH CHÂU
(nhandan.com.vn)