Giảm nghèo trên các xã Nông thôn mới

Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X, thu nhập bình quân người/tháng theo giá hiện hành của khu vực nông thôn TPHCM năm 2012 đạt khoảng 32,7 triệu đồng/người/năm, tăng hơn 41% so với năm 2010 và tăng bình quân trên 20%/năm giai đoạn 2008-2012. Nhờ đó, khoảng cách thu nhập giữa thành thị và nông thôn trên địa bàn thành phố có xu hướng giảm dần qua các năm. Riêng 6 xã thí điểm xây dựng Nông thôn mới sau 4 năm đã có trên 4.600 hộ vượt chuẩn nghèo 12 triệu đồng/người/năm, tốc độ giảm nghèo bình quân từ 3 - 5%. Một số bà con chia sẻ: "Cuộc sống lúc trước khó khăn, từ hồi vay của Ngân hàng Chính sách Xã hội đến giờ tôi làm ăn phát triển lên, con học hành đển nơi đến chốn, thu nhập ổn định hơn chuc triệu".

Bên cạnh đó, đánh giá của Thành ủy TPHCM cho thấy, đến nay, thu nhập từ sản xuất nông nghiệp cùng với đời sống vật chất, văn hoá của người dân nông thôn tăng lên, tạo điều kiện để nông dân, ngư dân, người giữ rừng, người làm muối tiếp cận và được phục vụ tốt hơn các dịch vụ xã hội cơ bản. Giai đoạn 2009-2013, tốc độ tăng trưởng GDP của ngành Nông, Lâm, Ngư nghiệp thành phố đạt 5%/năm; nâng giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất canh tác từ 117,5 triệu đồng/ha/năm vào năm 2008 lên gần 240 triệu đồng/ha/năm vào năm 2012. Điều này cải thiện đáng kể mức sống của hộ gia đình khó khăn ở nông thôn. Đồng thời, thành phố đã tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông nghiệp, nông thôn với hàng loạt các dự án phục vụ phát triển nông thôn, huy động nguồn lực xã hội đầu tư hơn 900 công trình gồm cả giao thông, thủy lợi, văn hoá - xã hội - y tế… Ông Nguyễn Văn Phụng - Chủ tịch Hội Nông dân TPHCM cho biết: "Các cấp hội đã vận động, tuyên truyền tiêu chí Nông thôn mới cho người nông dân hiểu Nông thôn mới là thời cơ, cơ hội để giúp cho đời sống, cơ sở hạ tầng ở nông thôn từng bước cải thiện. Rồi vận động nông dân hiến đất làm đường, vận động nông dân học nghề, chuyển nghề rồi hỗ trợ nông dân về tín chấp vay vốn để chuyển đổi".

Dạy nghề và tạo công ăn việc làm cho lao động nông thôn, đặc biệt hộ nghèo, hộ gia đình khó khăn là hướng đi phù hợp với công tác giảm nghèo ở xã Nông thôn mới. Sơ kết 3 năm từ 2010 - 2012 thực hiện đề án 1956 của Thủ tướng Chính phủ, TPHCM đã đào tạo gần 45.000 lao động nông thôn. Qua đó, tạo ra những mô hình như chăn nuôi bò sữa ở Tân Thông Hội - huyện Củ Chi, mô hình sản xuất muối sạch, nuôi ốc hương ở Cần Giờ, các mô hình trồng trọt rau xanh theo tiêu chuẩn của VietGap tại Bình Chánh đã giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động nông thôn có việc làm, thu nhập ổn định, góp phần xóa đói giảm nghèo và vươn lên thoát nghèo một cách bền vững.

Nhờ chăn nuôi bò sữa, nhiều hộ dân huyện Củ Chi đã từng bước thoát nghèo - Ảnh: Baoxayxung.

Tại một xã điểm xây dựng nông thôn mới của thành phố, ông Bùi Ngọc Quý - Chủ tịch UBND xã Xuân Thới Thượng, huyện Hóc Môn nhìn nhận: "Trong quá trình thực hiện thì thu nhập của người dân phải được tạo ra từ sản xuất, kinh doanh có hiệu quả và ổn định. Với nhận thức đó thì xã đã xây dựng kế hoạch, giải pháp tăng thu nhập, trong đó thực hiện lồng ghép tiêu chí thu nhập, tiêu chí hộ nghèo, tiêu chí hình thức tổ chức sản xuất và tiêu chí về giáo dục".

Ngoài việc luôn xem xét, bổ sung chính sách nhằm huy động, phát huy các nguồn lực đa dạng để phát triển nông nghiệp đô thị, xây dựng Nông thôn mới, chăm lo đời sống nông dân, cư dân nông thôn, TPHCM đã đổi mới công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, làm cho nông dân nhận thức được vai trò là chủ thể trong xây dựng Nông thôn mới, phát triển nông nghiệp đô thị. Tuy vậy, có thể thấy công tác giảm nghèo ở các huyện ngoại thành vẫn còn nhiều thách thức. Tỉ lệ hộ nghèo tại một số địa bàn như huyện Cần Giờ, huyện Củ Chi còn ở mức cao, nhất là khi thành phố nâng chuẩn nghèo lên mức 16 triệu đồng/người/năm. Nhiều xã gặp khó khăn trong việc bố trí cán bộ chuyên trách công tác giảm nghèo hoặc do địa bàn rộng, tỉ lệ dân nhập cư đông nên việc quản lý hộ nghèo và cận nghèo chưa sát sao. Ông Hứa Ngọc Thuận - Phó Chủ tịch UBND thành phố - Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình Giảm nghèo - Tăng hộ khá thành phố lưu ý thêm đến công tác đào tạo nghề: "56 xã đang xây dựng Nông thôn mới, vậy thì đội ngũ cán bộ ở xã, phường còn đất nông nghiệp thì tiếp tục rà soát để đào tạo như thế nào, để làm sao khi người nông dân cần thì cán bộ xã trả lời ngay cái này làm gì, làm như thế nào, và thời gian làm ra sao..."

Ông Nguyễn Văn Đua - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng Ban chỉ đạo xây dựng Nông thôn mới TPHCM chia sẻ kinh nghiệm rút ra của thành phố là phải coi phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, vai trò hạt nhân lãnh đạo của Đảng. Đặc biệt là tổ chức Đảng, cấp uỷ cơ sở trong việc đề ra chủ trương, nghị quyết về phát triển nông nghiệp đô thị, xây dựng Nông thôn mới, chăm lo đời sống nông dân sát với thực tiễn và yêu cầu, nhiệm vụ phát triển địa phương với quyết tâm chính trị cao. Ông Nguyễn Văn Đua nhấn mạnh: "Năm nay được ra khỏi chương trình giảm nghèo nhưng chẳng may người thân trong nhà bị ốm đau, bệnh tật thì phải có tiền thuốc thang, cuộc sống bị giảm sút. Cho nên, Thành ủy chủ trương hỗ trợ một phần để mua Bảo hiểm y tế, giúp đỡ cho con em tiếp tục đi học chứ không phải đưa ra danh sách là khỏe, mà là thúc đẩy nhanh hơn. Hay là chuyện con em học hành thì rất mong cô bác mình khó khăn đến mấy không để các cháu bỏ học, nghỉ học giữa chừng. Đồng thời chúng tôi cũng tin tưởng rằng những kinh nghiệm Nông thôn mới tiếp tục được phát huy, nhất là hỗ trợ hướng dẫn cho bà con làm ăn".

Xây dựng Nông thôn mới và công tác Giảm nghèo - Tăng hộ khá đều là những chương trình mang tính chiến lược lâu dài của TPHCM. Nhiều mục tiêu nhanh hơn, cao hơn liên tục đề ra nhằm thúc đẩy từng địa bàn không ngừng nỗ lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Trên hết, sự kết hợp giữa hai chương trình đem đến lợi ích thiết thực rất lớn cho quá trình phát triển ở khu vực nông thôn ngoại thành. Đây là lý do giải thích vì sao Đảng bộ - Chính quyền cùng người dân thành phố có thể đặt niềm tin và kỳ vọng vào công tác Giảm nghèo - Tăng hộ khá gắn với các địa bàn xây dựng Nông thôn mới.