Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Thanh Hóa đã có công văn gửi tới các huyện có diện tích lúa bị khô hạn trong đợt nắng nóng, yêu cầu các địa phương báo, tổng diện diện tích lúa bị khô hạn, để có phương án tưới dưỡng cứu lúa.
Đến sáng ngày 3/7, theo báo cáo của các địa phương, tổng diện tích lúa thiếu nước toàn khoảng 1.924,4ha, trong đó diện tích chưa gieo cấy là 412,4ha, đã gieo cấy là 1512ha tại 06 huyện, thành phố, cụ thể:
Thành phố Thanh Hóa: Diện tích thiếu nước khoảng 1.180ha, huyện Thiệu Hóa 200ha, huyện Ngọc Lặc 167ha, huyện tĩnh gia 112,4ha, huyện Quãng Xương 80ha, huyện Thường Xuân 55 ha.
Trước tình hình nắng nóng gay gắt, kéo dài, để đảm bảo nguồn nước gieo cấy hết diện tích theo kế hoạch, Chi cục Thủy lợi đã tham mưu cho Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT, đề nghị UBND các huyện, thị xã, thành phố và các Công ty TNHH một thành viên KTCTTL tập trung triển khai khắc phục tình trạng thiếu nước để bà con nhân dân cứu lúa.
Trong khi đó huyện Quảng Xương và Nông Cống là vùng đất chiêm chũng, nên nơi đây thường là vùng rốn của những đợt thiên tai. Những đợt nắng nóng kéo dài, đồng ruộng ở đây cạn khô hết nước khiến cây cối héo úa. Nhưng chỉ cần vài ngày mưa, nơi đây lại trở thành lãnh địa của ngập úng.
Trong những ngày nắng nóng gay gắt kéo dài ở miền Bắc Trung Bộ khiến hoa màu của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Những cánh đồng vừa mới cấy xong đã cạn khô hết nước, đồng ruộng nứt toác, thân lúa non bắt đầu chết héo.
Ghi nhận tại ruộng lúa mới cấy cuả bà Nguyễn Thị Sinh (SN 1969), trú tại xã Tân Khang, huyện Nông Cống, đợt nắng nóng kéo dài khiến đồng ruộng bà khô héo, chẳng khác gì mấy cọng rơm khô còn sót lại.
Bà Sinh cho biết: “Nhà có 1,5ha thì có tới 3 sào do tận dụng được ao nhà nên bơm vào, còn lại không có giọt nước nào. Không có năm nào như năm nay nắng khô hết cả đất”.
Cùng chung cảnh ngộ với bà Sinh, ông Lê Văn Tám, thôn trưởng thôn 2, xã Tế Tân, huyện Nông Cống, cho biết: “Đợt nắng nóng kéo dài, khiến 70ha lúa của thôn đứng trước nguy cơ mất trắng. Bao nhiêu công sức, mồ hôi của dân cũng khô theo thời tiết mất thôi. Riêng nhà tôi có 8 sào lúa giờ đang cháy dần cháy mòn. Tôi phải mượn cái máy bơm để hút nước dưới mương bên cạnh mong là cứu được lúa”.
Theo thống kê sơ bộ từ UBND huyện Nông Cống, trên địa bàn toàn huyện có hơn 200ha lúa bị khô hạn đứng trước nguy cơ chết khô nếu những ngày tới trời không có mưa.
Tại huyện Tĩnh Gia, hiện tượng lúa chết cháy vì “khát nước” cũng đang diễn ra ở các xã như Các Sơn, Anh Sơn, Hùng Sơn. Trước mắt, địa phương đang huy động các bộ phận thủy nông tiến hành xả nước trong mức có thể để phục vụ đồng ruộng bà con. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, một số hồ cung cấp nước đã gần cạn, không còn đủ tưới tiêu cho những ngày tới.
Ông Mai Xuân Châu, Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Tĩnh Gia, cho biết: Nguồn nước được các xã chủ động đưa từ hồ Yên Mỹ và một số hồ đập nhỏ khác về nhưng do nắng nóng kéo dài, nước đưa về ruộng nhanh chóng bị khô cạn nên tình trạng lúa bị thiếu nước diễn ra ở nhiều xã.
Còn tại huyện Quảng Xương, nguyên nhân đồng ruộng lúa chết lại không liên quan đến ngành điện lực. Sở dĩ nói vậy vì nắng nóng kéo dài, lịch cắt điện ở đây luôn phiên nên các trạm bơm không thể bơm nước tới tiêu cho bà con.
Theo ông Lê Đại Hiệp, Trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Quảng Xương: “Do nắng nóng nhiều, khiến đồng ruộng của bà con bị khô cạn, không đáp ứng đủ nước tưới tiêu. Tuy nhiên, cũng do một phần điện lực cắt điện nên các trạm bơm nước không hoạt động được. Để khắc phục tình trạng trên, chúng tôi đã phối với với địa phương đầu tư máy bơm dầu để thay thế”.
Được biết, tại huyện Quảng Xương có khoảng 410ha lúa thì có 170ha bị khô héo vì mất nước do nắng nóng. Không chỉ có vậy, những trạm bơm thủy nông cũng không thể hoạt động thường xuyên do cắt điện.
Liên qua đến vấn đề cung ứng nước tưới tiêu, ông Ngô Đức Hợp, Phó giám đốc Công ty TNHH MTV thủy lợi nam sông Mã Thanh Hóa cho hay: Hiện, công ty phụ trách nước tưới cho gần 17.000ha lúa của người dân các huyện Vĩnh Lộc, Yên Định, Thiệu Hóa, Ngọc Lặc, Thọ Xuân… Nguồn nước chủ yếu lấy từ sông Chu và sông Mã.
Thế nhưng, từ năm 2017, thủy điện Trung Sơn (huyện Quan Hóa) ở thượng nguồn sông Mã chặn dòng đã làm ảnh hưởng đến công tác lấy nước tưới của Công ty. Chúng tôi đã phải thường xuyên đấu mối, liên hệ với các thủy điện, đặc biệt là thủy điện Trung Sơn, để phối hợp điều tiết nước trong những ngày khô hạn đang diễn ra, đảm bảo tưới tiêu cho người dân”.