Hà Tĩnh nối dài thành quả nông thôn mới bằng kinh tế nông nghiệp

Chuyển từ nông nghiệp thuần túy sang kinh tế nông nghiệp

Sau hơn 15 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và hơn 5 năm thực hiện Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, Hà Tĩnh đã trở thành một điểm sáng về phát triển nông nghiệp, nông thôn. Những kết quả đạt được không chỉ làm thay đổi diện mạo nông thôn mà còn tạo nền tảng để địa phương bước sang giai đoạn phát triển mới, chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp.

Theo báo cáo tham luận của UBND tỉnh Hà Tĩnh tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của ngành nông nghiệp và môi trường, tỉnh đã hoàn thành 8/8 tiêu chí tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 2,11%, hộ cận nghèo còn 2,9%. Hệ thống kết cấu hạ tầng nông thôn được đầu tư đồng bộ, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện.

Giai đoạn 2020-2025, khu vực nông, lâm, thủy sản của Hà Tĩnh duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP trên 2,46%/năm; giá trị sản xuất tăng bình quân 4,07%/năm, giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích đạt 101 triệu đồng/ha. Nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung được hình thành theo hướng "một giống, một thời vụ, một quy trình canh tác", gắn với tích tụ, tập trung ruộng đất và ứng dụng khoa học kỹ thuật.

Các sản phẩm nông nghiệp chủ lực tiếp tục khẳng định lợi thế của địa phương như: Cây cam, bưởi Phúc Trạch được mở rộng diện tích, nâng cao chất lượng; đàn hươu sao phát triển cả về quy mô và giá trị kinh tế. Đặc biệt, nhung hươu Hà Tĩnh từng bước chuyển từ tiêu thụ nguyên liệu sang chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và hướng đến thị trường xuất khẩu. Song song với đó, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và các chuỗi liên kết giá trị ngày càng được nhân rộng.

Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao cũng trở thành động lực mới của ngành nông nghiệp. Toàn tỉnh hiện có hơn 70 hợp tác xã, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, quản lý; 135 cơ sở với hơn 268 sản phẩm OCOP và sản phẩm chủ lực đã được quảng bá, tiêu thụ trên các sàn thương mại điện tử.

Nhiều mô hình sản xuất mới, mang lại hiệu quả kinh tế cao được triển khai như trồng lan hồ điệp ứng dụng công nghệ cao trong nhà màng tại Thạch Khê; trồng dứa liên kết với doanh nghiệp tại các địa phương như Cẩm Xuyên, Kỳ Anh, Kỳ Hoa... góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và nâng cao đời sống cho người dân nông thôn. Lĩnh vực lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Diện tích rừng trồng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC) ngày càng tăng, qua đó nâng cao hiệu quả kinh tế rừng và bảo vệ môi trường sinh thái.

Nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao được hình thành; kinh tế biển cơ bản được khôi phục và phát triển mạnh mẽ sau sự cố môi trường năm 2016, tạo sinh kế bền vững cho người dân khu vực ven biển.

Bên cạnh những kết quả đạt được, phát triển nông nghiệp, nông thôn Hà Tĩnh vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn cần tập trung tháo gỡ. Sản xuất nông nghiệp vẫn chủ yếu quy mô nhỏ, phân tán; lao động nông thôn có xu hướng già hóa, trình độ còn hạn chế; tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh ngày càng lớn. Trong khi đó, kinh tế nông thôn và công nghiệp chế biến chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, khiến thu nhập của người dân vẫn chưa đáp ứng yêu cầu tái đầu tư và đổi mới sản xuất.

Đổi tư duy để tạo sức bật cho nông nghiệp

Từ thực tiễn triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh Hà Tĩnh cho rằng yếu tố quyết định thành công là sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân. Theo địa phương, phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn; xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi phải được xác định là nhiệm vụ chiến lược, xuyên suốt trong quá trình phát triển. Khi người dân thực sự trở thành chủ thể, các chương trình sẽ tạo được sức lan tỏa và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội.

Một bài học quan trọng khác mà Hà Tĩnh đúc kết trong quá trình triển khai thực hiện các nhiệm vụ là chủ động cụ thể hóa và vận dụng linh hoạt các chủ trương của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Trên cơ sở đó, tỉnh từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách, ưu tiên nguồn lực cho phát triển nông nghiệp, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để thu hút doanh nghiệp, thúc đẩy kinh tế tư nhân và khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp. Cùng với việc khuyến khích tích tụ, tập trung ruộng đất, đẩy mạnh chuyển giao khoa học công nghệ và phát huy lợi thế từng vùng, Hà Tĩnh đã hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, hiện đại, tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững.

Theo lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, phát triển nông nghiệp trong giai đoạn mới không chỉ dừng ở việc nâng cao năng suất mà phải chuyển mạnh sang phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị. Điều này đòi hỏi sản xuất phải gắn chặt với chế biến, thương mại, dịch vụ, du lịch nông thôn và kinh tế số; đồng thời phát triển các chuỗi liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp để nâng cao giá trị gia tăng của nông sản. Các sản phẩm OCOP tiếp tục được định hướng phát triển theo hướng xanh, hữu cơ, tuần hoàn và có khả năng cạnh tranh trên thị trường. Đối với khu vực miền núi, tỉnh xác định khai thác hiệu quả kinh tế rừng, cây dược liệu, cây ăn quả, chăn nuôi đặc sản, du lịch sinh thái và dịch vụ môi trường rừng là hướng đi quan trọng nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Hà Tĩnh đặt mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển. Trọng tâm là tổ chức lại sản xuất theo quy mô hàng hóa lớn, rà soát quy hoạch phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phát huy lợi thế của từng vùng sinh thái và tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp theo nhu cầu thị trường.

Cùng với đó, địa phương sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trên toàn ngành, xây dựng cơ sở dữ liệu số, phát triển các nền tảng quản lý thông minh, nghiên cứu và chuyển giao giống mới, quy trình sản xuất tiên tiến, công nghệ bảo quản và chế biến hiện đại.

Hà Tĩnh cũng xác định phát triển công nghiệp chế biến, logistics, thương mại nông sản, mở rộng liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp và hệ thống phân phối là giải pháp then chốt để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản. Thông qua đó, tỉnh hướng tới mục tiêu gia tăng giá trị sản phẩm, phát triển kinh tế nông thôn bền vững và từng bước nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống của người dân.

∞Xem link nguồn