Doanh nghiệp nông nghiệp vẫn khó tiếp cận vốn vay

Theo Chủ tịch HĐQT - Giám đốc Công ty cổ phần chăn nuôi chế biến và xuất nhập khẩu (Aprocimex) Đoàn Trọng Lý, năm 2011, hàng loạt doanh nghiệp nông nghiệp bị đình đốn sản xuất, tăng trưởng âm vì không tiếp cận được vốn ngân hàng hoặc nếu vay được thì lãi suất quá cao.

Công ty TNHH Hòa Bình Minh, có 70 lao động sản xuất nông nghiệp, được thành lập từ năm 2004. Ông Bùi Minh Lực, Giám đốc công ty cho biết: “Bên cạnh khó khăn vì phải thuê mặt bằng của dân với giá cao, các ngân hàng thương mại thường không rộng cửa cho các doanh nghiệp nông nghiệp vay. Thế nên việc tiếp cận vốn ngân hàng với chúng tôi rất khó”.
 

Đây cũng là vướng mắc của công ty chăn nuôi TNHH Bình An (tỉnh Yên Bái). Bà Đặng Thị Tuyết, Giám đốc công ty cho biết, cách đây 2 năm, bà thế chấp nhà để vay tiền của Ngân hàng NN&PTNT. “Căn nhà giá trị 5 tỷ đồng mà chỉ được vay 600 triệu đồng. Chuyển sang Ngân hàng Công thương, tôi mới vay được 1,1 tỷ đồng. Sau đó, “cắm” thêm 2 trang trại nữa thì được vay tổng cộng là 3,5 tỷ đồng nhưng ngân hàng chỉ cho vay đến 5 - 6 tỷ đồng đã khoanh lại, không cho vay tiếp với lí do là “doanh nghiệp không có thu”.

Hiện nay, Công ty Bình An có 270 con lợn nái đẻ, 1.500 con lợn thịt, 100 con lợn rừng. Mỗi tháng, đàn lợn vẫn sinh sản đều được 350 - 400 con lợn con. “Sản xuất của công ty tôi mới bước sang năm thứ ba. Sau 2 năm cho vay, ngân hàng đã đòi thu nợ luôn. Mặc dù sản xuất chúng tôi vẫn phát triển, đàn lợn chúng tôi vẫn đang tăng, tài sản chúng tôi ước phải đến mười mấy tỉ đồng nhưng ngân hàng vẫn không tạo điều kiện cho vay vốn”, bà Tuyết bức xúc. Không được ngân hàng cho vay thêm, thành ra, nhiều lúc, doanh nghiệp này phải đi vay tín dụng đen, lãi suất cao gấp 4 - 5 lần lãi suất của ngân hàng.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng cho rằng lãi suất vay mà các doanh nghiệp nông nghiệp đang phải chịu là quá cao. “Với lãi suất cho vay 19 - 20% như hiện nay, các doanh nghiệp chăn nuôi không thể nào kham nổi”, ông Lê Bá Lịch, Chủ tịch Hiệp hội thức ăn chăn nuôi nói. Mặc dù đã có Nghị định số 61/2010/NĐ - CP ngày 4/6/2010 của Chính phủ về chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn nhưng theo ông Đoàn Trọng Lý thì chính sách hỗ trợ không đi vào thực tiễn và không giúp ích nhiều cho doanh nghiệp. Vì lãi suất cao mà điều kiện tiếp cận nguồn vốn cũng ngặt nghèo”.

Tuy rất chia sẻ với các doanh nghiệp về khó khăn trên, nhưng ông Nguyễn Viết Mạnh, Vụ trưởng Vụ Tín dụng của Ngân hàng Nhà nước cũng thẳng thắn: “Thực tế, vốn ngân hàng không thiếu. Nhưng ngân hàng phải rất thận trọng khi cho vay. Phải ‘trông giỏ bỏ thóc’ bởi tiền cho vay là tiền của dân”.

“Hiện nay có 18 chương trình ưu đãi tín dụng dành cho khu vực nông nghiệp, nông thôn. Nhưng doanh nghiệp phải có phương án kinh doanh rõ ràng thì mới thuyết phục được ngân hàng cho vay”, đại diện của Ngân hàng Nhà nước khẳng định.

Lý giải nguyên nhân nhiều doanh nghiệp nông nghiệp không tiếp cận được các nguồn vốn vay của ngân hàng, ông Phạm Xuân Hoàn, Phó trưởng Ban Đổi mới doanh nghiệp (Bộ NN&PTNT) cho biết, do phương án kinh doanh chưa khả thi, năng lực tài chính yếu nên nhiều doanh nghiệp chưa đủ điều kiện thế chấp và tín chấp đối với khoản vốn xin vay.

Thống kê của Ban Đổi mới doanh nghiệp cho thấy trên 98% số doanh nghiệp nông nghiệp của nước ta hiện là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong đó, số doanh nghiệp có vốn dưới 10 tỉ đồng chiếm tới trên 90%. Số doanh nghiệp đạt mức vốn trên 200 tỷ đồng chỉ chiếm 1%. Mức vốn trên cho thấy quy mô của các doanh nghiệp nông nghiệp còn nhỏ so với doanh nghiệp các ngành kinh tế khác. Bên cạnh quy mô vốn nhỏ, trình độ lao động thấp và công nghệ lạc hậu cũng là yếu tố kìm hãm các doanh nghiệp nông nghiệp.

Theo ông Phạm Xuân Hoàn, để trợ giúp doanh nghiệp nông nghiệp trong giai đoạn 2011 - 2015 phải triển khai các chương trình, dự án để đào tạo nguồn nhân lực, tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp nông nghiệp vừa và nhỏ, phát triển cụm liên kết doanh nghiệp. Đặc biệt, cần chú trọng hỗ trợ các doanh nghiệp nông nghiệp ở địa bàn nông thôn, miền núi, miền biển, vùng sâu, vùng xa.