Không thể phủ nhận những tiến bộ vượt bậc trong một phần tư thế kỷ qua của nông nghiệp Việt Nam, song có một thực tế cần được “nhìn thẳng”: Nông nghiệp Việt Nam hiện đang vất vả xoay trở trong một tam giác cạnh tranh về tài nguyên đất, tài nguyên nước và về nhân công. Bài viết này chỉ bàn về tài nguyên đất.

Vừa qua, cơ quan thẩm quyền Ðài Loan (Trung Quốc) đã cảnh báo 22 lô hàng chè đen của Việt Nam xuất khẩu vào Ðài Loan vượt ngưỡng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cho phép và bắt buộc trả về. Cụ thể, phía Ðài Loan cho rằng, chè Việt Nam có dư lượng hoạt chất fipronil vượt quá ngưỡng 0,002 ppm cho nên không bảo đảm về chất lượng theo tiêu chuẩn. Ðây không phải là lần đầu chè Việt Nam gặp phải tình trạng này. Năm 2012, đã có nhiều lô hàng chè xuất khẩu sang châu Âu phạm lỗi tương tự. Ðiều đáng nói, trong nhiều năm qua, phía Ðài Loan và một số quốc gia thuộc liên minh châu Âu - EU đã nghiêm cấm sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) phát sinh dư lượng fipronil trên cây chè, song cho đến nay, các loại thuốc này vẫn nằm trong danh mục được phép sử dụng của Việt Nam. Trong khi đó, Ðài Loan là một trong ba thị trường xuất khẩu chè chính của Việt Nam (cùng với Pa-ki-xtan và Nga). Ước tính, mỗi năm Ðài Loan nhập khẩu từ Việt Nam hơn 20 nghìn tấn chè, lượng chè Việt Nam xuất khẩu sang Ðài Loan chiếm 70% tổng sản lượng nhập khẩu của Ðài Loan. Do đó, việc Ðài Loan từ chối nhập chè của nước ta không chỉ ảnh hưởng lớn đến kim ngạch xuất khẩu chung của mặt hàng này mà còn tác động trực tiếp đến thu nhập và đời sống của nhiều hộ dân trồng chè. Hiện, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có văn bản yêu cầu thành lập tổ điều tra đặc biệt để điều tra nguồn gốc xuất xứ của lô hàng chè xuất khẩu bị trả về. Ðồng thời, các cơ quan chức năng cũng sẽ làm việc lại với phía Ðài Loan về tiêu chuẩn dư lượng thuốc BVTV đối với hoạt chất này (có phù hợp thông lệ quốc tế hay không). Khi đó, nguồn gốc cụ thể sẽ được truy xét, nhưng qua sự việc này, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo cấp bách về chất lượng chè Việt Nam cũng như việc cập nhật các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm từ các nước nhập khẩu.

Giá tấm xuất khẩu của Việt Nam tăng 5 USD/tấn hiện giá 310 - 320 USD/tấn. Giá gạo các nước châu Á khác phần lớn là không thay đổi. Gạo Thái Lan 5% tấm hiện giá 370 - 380 USD/tấn, cao hơn gạo cùng loại của Việt Nam 20 USD/tấn giá 350 - 360 USD/tấn. Gạo Ấn Độ 5% được giao với giá 370 - 380 USD/tấn, thấp hơn gạo Pakistan 35 USD/tấn giá 405 - 415 USD/tấn. Gạo Thái Lan 25% tấm giá 350 - 360 USD/tấn, cao hơn gạo cùng loại của Việt Nam 20 USD/tấn hiện giá 330- 340 USD/tấn. Gạo Ấn Độ 25% giá 345 - 355, thấp hơn gạo Pakistan 15 USD/tấn giá 360 - 370 USD/tấn.