Để ngành nông nghiệp Thủ đô có bước phát triển đột phá và bền vững, Hà Nội cần tập trung giải quyết các nhóm vấn đề.
Thứ nhất, cần xác định lại loại hình phát triển và chính sách phù hợp để thực hiện Chiến lược phát triển nông nghiệp của Thủ đô bền vững, hiệu quả trong thời kỳ mới.
Mặc dù gần 10 năm về trước tại Quyết định số 17/2012/QĐ-UBND ngày 09/7/2012 của UBND thành phố về việc phê duyệt “Quy hoạch phát triển nông nghiệp TP Hà Nội đến năm 2020, định hướng 2030”, Hà Nội đã xác định phát triển nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị sinh thái là định hướng cơ bản của ngành kinh tế quan trọng này.
Mục tiêu của thành phố đặt ra từ nay đến năm 2025, tỷ trọng giá trị sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao từ 70% trở lên.
Tuy nhiên, đến nay, ngành nông nghiệp của Thủ đô vẫn chưa rõ hình hài phát triển. Vẫn chưa phân biệt được loại hình nông nghiệp mà Hà Nội đang xây dựng và phát triển là nông nghiệp đô thị sinh thái hay là nông nghiệp truyền thống; Loại hình nông nghiệp công nghệ cao hay mô hình nông nghiệp hữu cơ? Mô hình nông nghiệp quy mô lớn hay mô hình kinh tế hộ…
Các loại hình sản xuất nông nghiệp hiện nay của Hà Nội thực chất vẫn là các mô hình tương tự tại các địa phương khác trong vùng ĐBSH. Trong đó, mô hình nông nghiệp truyền thống và kinh tế hộ vẫn đang là chủ đạo.
Vậy trong giai đoạn tới, ngành nông nghiệp Thủ đô sẽ phát triển theo hướng nào? Nhiều chuyên gia khuyến cáo rằng đối với Hà Nội cần ưu tiên phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và nông nghiệp đô thị sinh thái là hướng đi cơ bản trong trung và dài hạn.
Thứ hai, phải có các chính sách và giải pháp cụ thể để thúc đẩy phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (CNC).
Phát triển nông nghiệp CNC là xu thế tất yếu của Hà Nội. Mục tiêu của thành phố đặt ra từ nay đến năm 2025, tỷ trọng giá trị sản phẩm nông nghiệp CNC từ 70% trở lên. Đây là mục tiêu rất tham vọng, trong khi hiện nay theo một báo cáo, chỉ số này của Hà Nội chỉ mới đạt khoảng 32%.
Hiện nay, mặc dù Chính phủ đã ban hành các cơ chế chính sách về ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp cũng như các quy định về tiêu chí vùng nông nghiệp CNC, nhưng trên thực tế, số doanh nghiệp nông nghiệp CNC trên cả nước cũng như trên địa bàn Hà Nội chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Vậy các điểm nghẽn ở đây là gì? Phải chăng do cơ chế chính sách chưa khả thi, sự lựa chọn công nghệ của các doanh nghiệp chưa phù hợp hay là do năng lực quản trị của các doanh nghiệp, hay phải chăng đó là do mối quan hệ giữa chi phí và lợi ích của nhà đầu tư chưa tương xứng? Đấy là những vấn đề rất cần tập trung tìm cách tháo gỡ cho Hà Nội.
Bởi vì, Thủ đô được kỳ vọng là trung tâm KHCN của cả nước trong sản xuất nông nghiệp. Nông dân của Hà Nội phải là nông dân 4.0, nông nghiệp phải thu hút được người tài vào tham gia phát triển sản xuất.
Vì vậy, trước mắt, Hà Nội cần rà soát, điều chỉnh và ban hành mới một số cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp của Thủ đô, đặc biệt chính sách phát triển nông nghiệp CNC trong thời kỳ mới.
Theo đó, tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng sản xuất nông nghiệp CNC. Ưu tiên vốn hỗ trợ hình thành vùng sản xuất nông nghiệp tập trung áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến, gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Về chính sách đầu tư, cần tăng tỷ trọng vốn đầu tư tín dụng, vốn của doanh nghiệp, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, kể cả hình thức hợp tác công tư (PPP), giảm dần tỷ trọng vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước trong tổng vốn đầu tư của ngành.
Thứ ba, giải quyết những vấn đề kỹ thuật cụ thể trong sản xuất nông nghiệp của Thủ đô. Hiện nay, năng suất lao động trong nông nghiệp nói chung và trong chăn nuôi nói riêng của Hà Nội vẫn chưa vượt trội so với một số địa phương khác, lý do là gì?
Phải chăng là do chất lượng giống cây trồng, vật nuôi; thức ăn chăn nuôi; phân bón; kỹ thuật chăn nuôi, canh tác; chế biến; biện pháp phòng chống dịch bệnh, hay là do mô hình tổ chức sản xuất chưa phù hợp? Đây là một trong các vấn đề rất cần phải ưu tiên giải quyết.
Hà Nội đã hình thành các vùng chăn nuôi tập trung theo quy mô hàng hóa, giúp tăng thu nhập cho nông dân.
Mặc dù những năm qua, Hà Nội đã xác định sản xuất giống vật nuôi, cây trồng chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh tại chỗ và cung ứng cho cả nước là hướng đi cơ bản, song đến nay các giống vật nuôi, cây trồng của Thủ đô vẫn chưa vượt trội với các địa phương khác.
Các quy trình chọn tạo, sản xuất giống của các doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu trên địa bàn Hà Nội về cơ bản vẫn là công nghệ truyền thống, nên chưa có bước đột phá về năng suất cũng như chất lượng để có thể cạnh tranh với các sản phẩm cùng chủng loại trên thị trường.
Vì vậy, trong giai đoạn tới, Hà Nội cần tập trung ưu tiên vốn cho nghiên cứu và chuyển giao khoa học kỹ thuật; các chương trình, dự án về chọn tạo, nhân giống cây trồng, vật nuôi, phòng chống dịch bệnh, chế biến nông sản, thực phẩm với công nghệ tiến tiến, hiện đại; ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực cho ngành nông nghiệp.
Thứ tư, cơ cấu lại các hình thức tổ chức sản xuất, đặc biệt xây dựng chuỗi liên kết cung ứng nông sản cho Hà Nội. Với dân số hơn 10 triệu dân, Hà Nội là thị trường tiêu thụ nông sản thực phẩm lớn cả trước mắt cũng như lâu dài.
Trong khi đó, khả năng sản xuất tại chỗ của Hà Nội chỉ đáp ứng được từ 60-70% tùy từng mặt hàng, thậm chí một số mặt hàng chỉ đáp ứng được 19-20%. Thời gian qua, do tác động của đại dịch COVID-19, đã gây ra sự đứt gãy trong chuỗi cung ứng một số mặt hàng nông sản cho Hà Nội.
Vì vậy, việc phát triển chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng nông sản thực phẩm chất lượng cao cho Hà Nội là yêu cầu cấp thiết không những trước mắt mà còn lâu dài. Cần xác định rõ một số ngành hàng nông nghiệp của Hà Nội sẽ nằm ở khâu nào trong chuỗi sản xuất và cung ứng? Cấu trúc và quản trị chuỗi sản xuất, cung ứng như thế nào?
Các yếu tố ảnh hưởng đến liên kết trong chuỗi sản xuất, cung ứng? Doanh nghiệp, HTX nông nghiệp, kinh tế hộ của Hà Nội sẽ đóng vai trò gì trong chuỗi cung ứng? Đây là những câu hỏi và vấn đề lớn đối với nông nghiệp Thủ đô.
Vì vậy, Hà Nội cần cần thúc đẩy sự gia tăng về số và chất lượng các hợp tác xã sản xuất nông nghiệp kiểu mới, trên cơ sở liên kết, hợp tác giữa các hộ, trang trại, doanh nghiệp bằng nhiều hình thức, quy mô khác nhau. Tạo cơ hội phát triển các loại hình doanh nghiệp nông nghiệp, cụm liên kết sản xuất công, nông nghiệp, nhất là các doanh nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản.
Trước mắt Thành phố cần rà soát quy hoạch đất đai và bố trí lại các vùng, các xã trọng điểm sản xuất chuyên canh, gắn với chuỗi cung ứng nông sản trong vùng ĐBSH và liên vùng. Tạo mọi điều kiện thuận lợi về quyền sở hữu, quyền sử dụng đất đai để thu hút các doanh nghiệp đầu tư sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng nông sản thực phẩm không những trên địa bàn Hà Nội mà còn mang tính liên tỉnh, liên vùng. Đẩy mạnh xây dựng và phát triển các nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm nông nghiệp của Hà Nội, tăng cường các sàn giao dịch nông sản trực tuyến.
Nguyễn Thanh Sơn/https://nongnghiep.vn/
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
Về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Chương trình OCOP trong thời gian tới
Hướng dẫn thành lập BCĐ cấp huyện và bộ phận giúp việc BCĐ cấp huyện, BCĐ đạo cấp xã, BQL cấp xã, Ban Phát triển thôn, tổ dân phố
Sửa đổi một số tiêu chí, chỉ tiêu của các Bộ tiêu chí ban hành kèm theo Quyết định số 36 và Quyết định số 37 ngày 09/12/2022 của UBND tỉnh
Giao hướng dẫn thành lập Ban Chỉ đạo các Chương trình MTQG cấp huyện, cấp xã
Sửa đổi một số tiêu chí, chỉ tiêu của Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM, Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM nâng cao, Bộ tiêu chí quốc gia về huyện NTM và Bộ tiêu chí quốc gia về huyện NTM nâng cao giai đoạn 2021 - 2025;